Foto: Densaýlyq saqtaý mınıstrligi
Sonymen qatar, aýtızm spektri buzylǵan balalarǵa kómek kórsetý múmkindikteri keńeıtilip jatyr. Aǵymdaǵy jyly aýtızmi bar balalar úshin ońaltý eminiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy, Túrkistan oblystarynda medısınalyq ońaltý ortalyqtaryn uıymdastyrý kózdeledi.
«Densaýlyq saqtaý mınıstrligi árbir balanyń deni saý, qaýipsiz jáne qoldaýshy ortada ósýine jáne damýyna yqpal etetin jaǵdaılar jasaý boıynsha júıeli jumys júrgizip jatyr. Sharalardyń biri – medısınalyq ońaltý, ásirese jas balalar úshin múgedektikke ákeletin qaýipterdiń aldyn alýdaǵy mańyzdy qural», dep atap ótti vedomstvo ókili.
Qazaqstanda medısınalyq ońaltý kezeń-kezeńimen júzege asyrylady:
1-kezeń – jedel aǵym kezeńinde (72 saǵatqa deıin), hırýrgııalyq aralasýlar men jaraqattar kezinde júrgiziledi (stasıonar deńgeıinde júzege asyrylady);
2-kezeń – aýrýdan nemese jaraqattan keıin jedel jáne erte qalpyna keltirý kezeńderinde (alǵashqy 6 aı ishinde), sondaı-aq aýrýdyń qaldyq kórinisteri kezeńinde júrgiziledi; ońaltý stasıonarlyq uıymdarda joǵary tehnologııalyq medısınalyq kómekti qoldaný arqyly júzege asyrylady;
3-kezeń – ambýlatorııalyq-emhanalyq uıymdarda, kúndizgi jáne táýlik boıǵy stasıonarlarda, ońaltý ortalyqtarynda, sanatorıılik-kýrorttyq uıymdarda ótkiziledi.
«Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesin engizýmen balalar úshin medısınalyq ońaltýdyń qoljetimdiligi artyp keledi. Osy kómekti qarjylandyrý kólemi sońǵy bes jylda 2,4 esege – 2019 jylǵy 12,2 mlrd teńgeden 2025 jyly 29,3 mlrd teńgege deıin ulǵaıdy», dedi M.Beısen.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi erekshe balalarǵa kómektesýdiń zamanaýı tásilderi men ınnovasııalyq ádisterin zertteýde. Máselen, Nazarbaev Ýnıversıtetimen jáne Bolat О́temuratov qorymen yntymaqtastyqta «Aýtızm. Barlyǵyna arnalǵan álem» aýtızm spektri buzylǵan balalarǵa arnalǵan jasandy ıntellekt negizindegi robottyq terapııany qoldaný boıynsha zertteýler júrgizilip jatyr.
Sonymen qatar, ońaltý praktıkasyn keńeıtý sheńberinde psıhomotorlyq terapııa engizilip jatyr, bul – balanyń motorlyq, emosıonaldyq jáne minez-qulyq fýnksııalaryn qalpyna keltirýge jáne úılestirýge baǵyttalǵan ádis.
