Aýdanda jańadan ashylǵan óndiris ornynyń biri «Shıeli qus eti» agroónerkásip kesheni tabysty jumys istep tur. «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy bastalǵan jyly 3 jeke kásipker birigip qurǵan aýyl sharýashylyǵy kooperatıvi 27 mln 600 myń teńge nesıe alypty. Qorasyn qamdap, keregin saılap, byltyr sharýa bastap ketken kooperatıvtegi 3 bokstyń árqaısysynda qazir 1 500 balapan baǵylady. Shymkentten jetkiziletin taýyq balapandary 45 kúnde soıýǵa jaraıdy. Keshenniń ókili Sáken Salmyrzaev «Shıeli qus eti» aýdan halqyn qus etimen tolyq qamtyp otyrǵanyn aıtady.
Fermalar zamanaýı, avtomattandyrylǵan kútim júıesimen jabdyqtalǵan. Qus jemi Jambyl oblysynan jetkiziledi, temperatýralyq jáne sanıtarlyq talaptar turaqty baqylanady.
«Bul – taýyqtyń broıler kobb degen tuqymy. 45 kúnniń ishinde 2,5-2,7 kılo salmaq jınaıdy. Birkúndik balapandy Shymkentten aldyrsaq, olarǵa О́zbekstannan jumyrtqa kúıinde jetedi eken. Alda qaldyqsyz ónim shyǵarýǵa den qoısaq deımiz. Basqa óńirlerde júninen bólek ishek-qarny, bas-aıaǵyna deıin balyq ósiretinder alyp ketedi eken. Bizde ázirge ondaı suranys joq. Biraq osy baǵytta joba-josparymyz bar», deıdi.
«Aýyl amanatynyń» arqasynda kásibin kórkeıtip otyrǵan jergilikti iskerdiń biri – Murat Isabekov. 9 jyl buryn aýdanda jylyjaı isin alǵash qolǵa alǵan kásipker ekken qııar, qyzanaq, baklajan qazir Shıelidegi azyq-túlik dúkenderi men bazar sórelerindegi tanymal ónimge aınalǵan. Ol baǵdarlama aıasynda qolyna tıgen 4,5 mln teńgeni jylyjaıdy keńeıtýge jumsapty.
«Kóshet daıyndaýǵa aqpannan bastap kirisip, naýryz aıynda otyrǵyzamyz. Bir aıdyń ishinde ónim bere bastaıdy. Qazir kúnara 1 tonnadaı ónim jınap otyrmyz. Osyny kúzge deıin saýdalap, kúzde qaıta egemin. Onyń ónimi qysta saýdaǵa shyǵady», deıdi.
Jalpy kólemi 28 sotyq jylyjaıda jyl on eki aı tirlik taýsylmaıdy. Mysaly, qazir munda 9 myń túp qııar, 1 myń túp baklajan bar. Jylyjaı ıesiniń aıtýynsha, qyzanaqqa qaraǵanda qııar ekken tıimdi. Jerge tastalǵan onyń dáni 45 kúnde ónim bere bastaıdy. Al qyzanaǵyńyz 4 aı degende pisedi. Onyń ónim berý merzimi de qysqa – bar bolǵany 1,5 aı. Al jylyna eki ret egiletin qııar kóshetinen bir maýsymda ǵana 10 kılodan astam ónim jınaısyz.
Murat Isabekov osy jerge baspanadan buryn jylyjaı salýdy qolǵa alǵanda kúlgender de az bolmapty. Talabynyń tabysqa aınalaryn anyq sezgen ol eshteńege qaramady. Áýeli jerdi daıyndap, jylyjaıdyń qańqasyn turǵyzdy, jaryǵy men jylýyn tartty. Jyl saıyn tapqan tabysyn aınalymǵa da salyp, úı qurylysyna da jetkizdi. Jylyjaıdaǵy ár jyly buǵan telegeı-teńiz tájirıbe jınap berdi. Qazir ár ónimniń kútimi men baby týraly saǵattap aıtýǵa bar.
Jylyjaıǵa egetin qııardyń tuqymyn Túrkistan men Shymkentten aldyrady. Kúzdiń qysqa ulasar shaǵynda qyryqqabattyń «Aısberg» degen tuqymyn egedi. О́ıtkeni jazda egýge kelmeıtin, qysta jylýdy qajet etpeıtin bul ónimge aýdanda suranys kóp.
Tabysqa toqyrap qalmaı jıi izdenetin jigit qulpynaı egýdi de zerttep kóripti. Alda adam kúshin kóp qajet ete bermeıtin osy kásipti qolǵa almaq nıeti bar. Osylaısha, eldegiler «Aýyl amanaty» aıasynda eńse tiktep, jańa is bastap jatyr.
Qyzylorda oblysy,
Shıeli aýdany
