Sýret: ult.kz
Illıýzııa: baǵa arzan bolyp kórinedi, shyn máninde...
«Bólip tóleýdiń tetikteri halyqqa ǵana emes, Ulttyq bankke de túsiniksiz. Dúkenderdiń taýar qunyn paıyzsyz bólip tóleýiniń astarynda ne jatqanyn anyqtaý – Ulttyq bank emes, Básekelestikti qorǵaý agenttiginiń máselesi. Olar kásipkerlerden baǵa belgileýdiń ashyqtyǵyn talap etýge tıis», deıdi Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Berik Sholpanqulov.
Sarapshylardyń aıtýynsha, bólip tóleýdi retteý bastamasy eki jyl buryn paıda bolsa da naqty sheshim shyqpady. Bul jaǵdaıda tutynýshyda sharttyń barlyq talaby, qyzmet quny jáne yqtımal artyq tóleý mólsheri týraly aqparat joq. Sondaı-aq bólip tóleý sharty boıynsha nesıe alǵan adam keshiktirilgen aıyppuldar týraly bilmeýi múmkin jáne qaıta qurylymdaýdy paıdalana almaıdy.
Bólip tóleý – banktiń maıly jiligi
Sarapshy Erlan Ibragımniń aıtýynsha, bul másele bankter týraly zańda mindetti túrde kórinis tabýǵa tıis. «Qazir bólip tóleýdi rásimdegen kezde kompanııa nesıeniń tolyq qunyn aldyn ala ashýǵa mindetti emes, al sen barlyǵyna bir batyrmany basý arqyly qol qoıasyń. Bul jaǵdaıda mólsherleme jyldyq 70%-ǵa deıin bolýy múmkin», deıdi sarapshy.
«Dúkenderde, saýda jelilerindegi baǵa onlaın dúkendegi baǵamen salystyrǵanda arzan bolyp kórinedi. Bizge naryqtyq ekonomıkada ómir súrip jatqanymyzdy túsiný kerek. Otandyq naryqtyń damyǵan naryqtan ereksheligi – ekononomıkalyq resýrsymyzǵa deıin ımportqa táýeldi. EO elderinde iri saýda jelileri men taýar óndirýshiler arasynda baılanys bar. Bul taýardy naryqtaǵy baǵadan 20%-ǵa deıin tómen baǵada usynýǵa múmkindik beredi. Al bizdegi jaǵdaıda qaryz alýshyǵa bólip tóleý tartymdy bolyp kóringenmen, bankterdiń marjasy baǵa ishinde jasyrynyp turady. Kólik pen páterdi bólip tóleý arqyly satýdy qandaı sharttarmen jáne qandaı baǵamen belgileıtinin biz bilmeımiz. Sarapshy retinde men munyń bári Ulttyq bank pen QNRDA baqylaýynda bolýǵa tıis dep sanaımyn», deıdi sarapshy.
Asyra silteýdiń aqyry ne bolmaq?
Osy materıaldy daıyndaý barysynda Almatydaǵy «Altyn bazary» saýda úıine baryp, quny 320 myń teńge turatyn altyn buıymdy 1 jylǵa bólgen kezdegi quny
380 myń teńge bolatynyn, 60 myń teńgeni ústeme aqy retinde tóleıtinin anyqtadyq. Satýshynyń aıtýynsha, 320 myń teńge jeke shotyna, 60 myń teńge bólip tóleýdi rásimdegen banktiń shotyna túsedi. Bank bir ǵana altyn buıymnan
60 myń teńge paıda kórip otyr. EDB mundaı astyrtyn áreketke Ulttyq banktiń kózin baılap qoıyp baryp otyr degenge kóńil senbeıdi.
Qysqasha aıtqanda, bólip tóleý – taýardyń banktiń paıyzdyq kirisiniń kólemine ulǵaıtylǵan quny. Keı dúkender bólip tóleýsiz alǵandar úshin baǵany túrli syılyq jáne bonýspen ótep jatady. Alaıda mundaı syılyqtardyń kimderdiń esebinen tólenip jatqany belgisiz. Mysaly, 500 myń teńge turatyn teledıdardy sórege 750 myń teńge dep belgilep, ony 12 aıǵa bólip tóleýdi usynady. Sonda bank pen kásipkerdiń paıdasy – 250 myń teńge.
Buǵan bank kózimen qarasaq, óte paıdaly qural. Biraq UB basshylary aıtyp ótkendeı, taýar baǵasynda satýshy men banktiń barlyq paıyzy men marjasy kiriktirilgen. Is júzinde quny 320 myń teńgege baǵalanǵan altyn buıymnyń shyn baǵasy 290 nemese 270 myń teńge bolýy ábden múmkin.
ALMATY
