Otyrystyń ashylýynda Ulttyq komıssııa tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva sóz sóıledi.
Is-sharaǵa Ulttyq komıssııa músheleri, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń, azamattyq sektor jáne halyqaralyq uıymdardyń ókilderi qatysty.
Otyrys Ulttyq komıssııanyń jańartylǵan quramymen ótti. Memleket basshysynyń Jarlyǵymen bekitilgen rotasııa aıasynda komıssııa quramyna qoǵam qaıratkerleri, sarapshylyq jáne ǵylymı qaýymdastyq ókilderi sekildi 8 jańa múshe endi. Sonymen qatar, Ulttyq komıssııa tóraǵasynyń jańa orynbasary bolyp Aıman Omarova taǵaıyndaldy.
Jıynnyń negizgi kún tártibinde jasóspirimder arasyndaǵy erte júktiliktiń aldyn alý sharalary, reprodýktıvti densaýlyq aptalyǵynyń qorytyndylary sóz boldy.
«Jasóspirimder men jastardyń reprodýktıvti densaýlyǵyn saqtaý, erte júktilik pen bosanýdyń aldyn alý máseleleri qazirgi jaǵdaıda aıryqsha áleýmettik mańyzǵa ıe. О́ıtkeni jastar – elimizdiń zııatkerlik, saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik, mádenı ári reprodýktıvti áleýetiniń qaınar kózi. Ulttyq komıssııa sarapshylarynyń pikirinshe, jasóspirimder men jastardyń jynystyq jáne reprodýktıvti saýattylyq deńgeıiniń tómendigi – erekshe alańdatarlyq jaıt», – dep atap ótti Ulttyq komıssııa tóraǵasy Aıda Balaeva.
О́z kezeginde QR Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova jasóspirimder arasyndaǵy júktilik deńgeıi jáne ony tómendetý sharalary týraly baıandady.
«Jasóspirimder arasynda júktilik pen jasandy túsik jasaý kórsetkishi áli de joǵary. Biz balalarǵa gınekologııalyq kómekti jetildirýge baǵyttalǵan 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasyn jáne balalarǵa profılaktıkalyq kómekti jaqsartý jónindegi is-sharalar josparyn qabyldadyq. Jospar aıasynda kontraseptıvterge qoljetimdilikti arttyrý, aqparattyq túsindirý jumystaryn júrgizý, kadr áleýetin kúsheıtý jáne basqa da keshendi sharalar kózdelgen», – dedi A. Álnazarova.
Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Nasymjan Ospanova bilim berý júıesinde jynystyq tárbıe men túsindirý jumystarynyń barysy jóninde aqparat usyndy.
Respýblıkalyq reprodýktıvti densaýlyq aptalyǵynyń qorytyndysy týraly Ulttyq komıssııa tóraǵasynyń orynbasary Juldyzaı Ysqaqova baıandady. Ol jastar arasynda densaýlyq pen bolashaq ata-ana bolýdyń jaýapkershiligine qatysty keń aýqymdy aǵartýshylyq naýqandardyń mańyzyn atap ótti.
Otyrysty qorytyndylaǵan Aıda Balaeva erte júkitilik pen bosaný – elimizde qolǵa alynyp jatqan keshendi sharalarǵa qaramastan, áli de ózekti másele bolyp otyrǵanyn aıtty.
«Bul baǵytta aldyn alý jumystary kópqyrly tásildermen, jasóspirimderdiń jynystyq minez-qulyq erekshelikterin jan-jaqty eskere otyryp júrgizilýi tıis», – dedi mınıstr.
Otyrys barysynda jasóspirimder men jastar arasynda erte júktilik, jynystyq jolmen beriletin aýrýlar, reprodýktıvti densaýlyqqa tónetin qaýipter týraly aqparattandyrý deńgeıin arttyrýǵa jáne salaýatty ómir saltyn nasıhattaýǵa baǵyttalǵan jańa profılaktıkalyq strategııany ázirleý týraly sheshim qabyldandy.
Aıman Omarova áıelderdiń jazasyn óteý oryndarynda, sondaı-aq zorlyq-zombylyq kórgen jasóspirim qyzdarǵa kómek kórsetý barysynda klınıkalyq psıhologtar tapshy ekenin sóz etti.
Otyrys barysynda jasóspirimder men jastar arasyndaǵy erte júktiliktiń, jynystyq jolmen beriletin ınfeksııalardyń aldyn alý máseleleri boıynsha aqparattyq deńgeıin arttyrýǵa, salaýatty ómir saltyn ustanýǵa, ult saýlyǵy men deni saý urpaq tárbıeleýge baǵyttalǵan jańa aldyn alý strategııasyn ázirleý týraly sheshim qabyldandy.
Aıda Balaeva sondaı-aq mektep oqýshylary men stýdentterdiń jynystyq tárbıesin arttyrý maqsatynda jasóspirimder men jastarǵa arnalǵan mobıldi qosymsha ázirleýdi tapsyrdy.
Sonymen qatar, jasóspirimder arasyndaǵy júktilik deńgeıi joǵary óńirlerde jyl boıy Ulttyq komıssııa músheleriniń, jergilikti atqarýshy organdardyń, ata-analar qaýymdastyǵy men azamattyq sektor ókilderiniń qatysýymen kóshpeli semınarlar ótkizý josparlanýda.
Ýákiletti memlekettik organdarǵa jastar densaýlyǵy ortalyqtarynyń jumysyn qaıta qarap, jasóspirimderge arnalǵan qyzmetti jańartý, halyq arasynda salaýatty ómir saltyn keńinen nasıhattaý usynyldy. Sonymen qatar, kezdesýge qatysýshylar óńirlik deńgeıde vedomstvoaralyq ózara baılanysty kúsheıtýdiń mańyzyn atap ótti. Otbasyny qoldaý ortalyq jumysynyń tıimdiligin arttyrý máselesine erekshe nazar aýdaryldy.
Ulttyq komıssııa músheleri men Densaýlyq saqtaý mınıstrligi birlesip, jasóspirimder men jastar arasyndaǵy erte júktiliktiń aldyn alý jónindegi jumys baǵytyn arttyrý maqsatynda jýrnalısterge arnalǵan usynymdar ázirleıdi.
Sonymen qatar Ulttyq komıssııa músheleri «Analar saýlyǵy» baǵdarlamasyn zerdelep, ony iske asý joldaryn jetildirý boıynsha usynymdar daıyndaıdy.
