Jádiger • 25 Maýsym, 2025

Han batyrynyń sapysy

20 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Túrkistan qalasynda ornalasqan «Áziret Sultan» memlekettik ta­rıhı-mádenı qoryq mýzeı qorynda qundy jádiger bar. Onyń anyq­ta­ma­lyǵynda daraboz batyr «Qabanbaıdyń qanjary» dep jazylǵan.

Han batyrynyń sapysy

Qanjardyń sa­­by múıiz, je­tesin qorǵasyn qu­ıyp shegendegen. Tegi bul be­rtinde jasalǵan restavratorlar jumysy bolsa kerek. Qanjardyń qyr arqasynan bas­tap, jete­sinen sozylǵan qos oıma qoby sy­zyǵy bar. Ush jaǵy kádimgi pyshaq sııaq­ty qaıqy. Qanjar-eksponattyń qu­ja­tynda: jalpy uzyndyǵy – 34,4 sm, saby – 11 sm, salmaǵy 0,8 kılo delinip­ti jáne bul buıymdy mýzeı qoryna ­ót­kiz­gen adam retinde tanymal sýretshi ­Sahı ­Ro­manov esimi tirkelgen.

Atalǵan jádiger týraly qaban­baı­ta­nýshy jáne elorda mańyndaǵy batyr zıratynyń shyraqshysy Kamal Ábdi­rah­man aǵamyzdan surap kórdik.

«Bul «qanjar» emes, sapy, – deıdi Kamal aǵa. – Jádigerdi 1980 jyly belgili memleket qaıratkeri О́zbekáli Jánibekov mýzeıge ótkizgen. Men bul týraly О́zaǵańnyń ózinen surap, tolyq máli­met alǵanmyn. Ol kisiden «Aǵa, Túr­­­­kis­tandaǵy batyr atamyzdyń sapy­syn mýzeıge siz tapsyrǵan ekensiz, ol buıym qolyńyzǵa qalaı túskenin aıtyp bermeısiz be?» dedim. Sondaǵy О́za­ǵa­nyń bergen jaýaby: «1723 jyly Ábilmansurdyń atasy qanisher Aby­laı Túrkistandy jaýǵa tastap qa­shyp ketken tusta, Qabanbaı batyr uran­dap júrip bytyraǵan halyqty jınap, jaýǵa qarsy turady. Batyrdyń jan­qııar­lyǵyna rıza bolǵan halyq bas­shysyz qalǵan elge Qabanbaıdy han kóteripti. Qabakeńniń «Han batyr» atan­ǵan sebebi sol. Osy rásim kezindegi «Han talapaıda» Qabekeńniń sapysy biz­diń atalarymyzdyń qolyna túsipti. Ur­paq­tan-urpaqqa jalǵasyp maǵan jetti. Men ony mýzeıge ótkizdim. Bar-joǵy osy», depti.

Sońǵy jańalyqtar