Kitap avtorlary – Erkin Baqtııarov pen Musaǵalı Tasqalıev tarıhı tulǵanyń qyzmetine osy kúnge deıin jetkilikti baǵa berilmegenin atap ótti. Hansultan komıssar týraly jazýshy, pýblısıst Beıbit Qoıshybaev 2017 jyly maqala jarııalady. Odan basqa derek joq. Súıinshálın esimi qazaq keńestik aǵartý salasyn basqarǵandar týraly jınaqqa da enbeı qaldy. Eskererlik jaıt, 2023 jyly Almaty qalasyndaǵy burynǵy Fýrmanov kóshesindegi Súıinshálın turǵan úıge eskertkish taqta qoıyldy. «Temirbek Júrgenov 1933 jyldyń maýsymynan 1937 jyldyń shildesine deıin Qazaqstannyń Halyq aǵartý komıssary boldy. Ol ustalǵan kezde ornyna Birjan Mankın taǵaıyndalyp, bes aı ǵana basqardy. Sol jyldyń jeltoqsanynda Hansultan Súıinshálın oqý komıssary bolyp bekitildi», deıdi Aqtóbe oblystyq memlekettik arhıviniń ǵylymı qyzmetkeri Erkin Baqtııarov.
Hansultan 1905 jyly Yrǵyz bolysynyń Aqtoǵaı degen jerinde ómirge kelgen. Jeti jasynda anasy ómirden ótkende, ákesi Súıinsháli Shalqarǵa kóship keledi. Munda úsh jyl medresede, odan soń eki basqyshtyq orys mektebinde oqıdy. 1918 jyly ákesi ómirden ótkende, Hansultan 13 jasta eken. 1924–1925 jyldary Aqtóbede keńestik partııa mektebiniń tyńdaýshysy, kommýnıstik partııa múshesi, odan keıin Shalqar ýezdik komsomol uıymyn basqarady. 1926–1927 jyldary Qarsaqpaı ýezdik komsomol uıymynyń hatshysy, 1928 jyldan Qostanaıda okrýgtik komsomol komıtetinde, Almatyda jumys isteıdi. Oqý komıssary 1938 jyldyń tamyzynda tutqyndalyp, Almaty túrmesine qamalyp, 1940 jyldyń 11 maýsymynda bes jylǵa sottalady. Jazasyn Magadandaǵy eńbekpen túzeý lagerinde óteıdi. «Hansultandy ustap ketkende, áıeli Qatıra eki jastaǵy uly Bolatty alyp qyrǵyz jerine ketip, elge 1942 jyly qaıta oralady. Oǵan eriniń aqtalǵany jóninde habar 1955 jyly jetip, kelesi jyly Hansultannyń Magadan oblysy Sýsaman kentinde 1941 jyly 3 qańtarda júrek talmasynan qaıtys bolǵany týraly anyqtama berilgen», deıdi E.Baqtııarov. Sarań ómirbaıandyq derekterdiń arǵy jaǵynda keńes ókimetiniń alǵashqy jyldarynda halyqty saýattandyrý isine zor úles qosqan tulǵanyń umytylǵan eńbegi tur.
Balasy Bolat Hansultanulynyń jasy 89-da, sol aýylda turady. О́sip-óngen áýlet. Kezdesýde Túrgennen Bolattyń balasy Áljan men nemeresi 24 jastaǵy Hansultan Áljanuly habarlasyp, sheıit ketken atalarynyń týǵan jerine Bolat aqsaqaldyń sálemin jetkizdi.
Aqtóbe oblysy
