О́kinishke oraı, laık pen qaralym úshin aldy-artyna qaratpaıtyn jarys ázil-qaljyń men durys kóńil kóterýdiń sheginen alystap ketip júr. Máselen, jýyrda jelide taraǵan bir beınejazbada er adam júkti serigimen birge kóshe sypyrýshylardyń aıaǵynyń astyna qoqys tógip: «nashar jumys isteısiz» dep aıyptaıdy. Kommýnaldyq qyzmetkerlerdiń birin jylarman kúıge jetkizgen soń, bul áleýmettik eksperıment ekenin málimdep, keshirim suraıdy. Orynsyz qaljyńymen jeli qoldanýshylardyń yzasyn týdyrǵan er adamǵa qatysty is Almaty ákimshilik quqyq buzýshylyq jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda qaraldy. Sóıtip, prankshiniń qoǵamdyq tártipti buzyp, aınalasyndaǵylarǵa qurmetsizdik tanytqany anyqtaldy. Al Astanada lıft ishinde «múrde» tasyp jáne baltamen shabýyl jasap, jurttyń úreıin ushyrǵan blogerlerdiń «tapqyrlyǵy» odan da asyp tústi. Qatygez pranktiń barlyq qatysýshylary 15-ten 30 táýlikke deıin ákimshilik qamaýǵa alyndy. Almaty oblysynda ekstremaldy vıdeo túsirý kezinde jas jigit kele jatqan kóliktiń ústinen sekirmek bolǵan. О́kinishke oraı, bul áreket qaıǵyly aıaqtalyp, ol aýyr jaraqattan kóz jumdy. Mundaı ázilder qaýipti ǵana emes, sonymen birge ádep normalaryna sáıkes kelmeıdi. Qoǵamdyq tártipti buzyp, qaýipsizdikke nuqsan keltirý orny tolmas saldarǵa ákelýi múmkin. Bul kórinisterdiń kýágerleri qorqynyshtan kúızeliske ushyrasa, oryndaýshylar óz ómirlerin qaterge tigedi.
Aıttyń ne, aıtpadyń ne, jyl basynan beri osyndaı derekter boıynsha 24 adam ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Ishki ister mınıstrligi prank uıymdastyryp, kontent jasaıtyn azamattarǵa Polisia.kz. arqyly úndeý jasap, avtorlar eshkimge zııan keltirmeıtin kontenttiń ornyna agressııa, arandatý, zorlyq-zombylyq kórsetip, ómirge qaýip tóndiretin áreketterge baryp jatqanyn málimdedi. Mundaı áreketter jalpyǵa qaýipti jáne qoǵamdyq tártipti buzady.
«Ishki ister mınıstrligi eskertedi: Qoǵamdyq tártipti óreskel buzatyn, dúrbeleń týǵyzatyn nemese zııan keltiretin, sondaı-aq adamnyń ar-namysyn qorlaıtyn áreketter úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilik kózdelgen. Blogerlik pen kameraǵa túsirý quqyq buzýǵa syltaý bolmaýy kerek. Qatygez prank pen qaýipti trıýk – bul óner emes, zań buzýshylyq. Kúmándi kórinisti túsirmes buryn nemese oǵan qatyspas buryn saldaryn oı eleginen ótkizińiz. О́mirde de, ınternette de ózgelerdiń sezimin, qaýipsizdigin jáne jeke shekarasyn qurmetteńiz. Zańdy saqtańyzdar jáne quqyqtyq jaýapkershilikke ákeletin áreketterge barmańyzdar», dedi IIM resmı ókili Shyńǵys Alekeshev
