Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Banktiń benefısıarlyq menshik ıesi – Bolat О́temuratov. Buǵan deıin «Home Credit Bank» Renata Kellnerovanyń otbasynyń baqylaýyndaǵy PPF halyqaralyq qarjy tobyna tıesili bolatyn. 2022 jyly bank aksııalarynyń 75%-yn PPF satyp alǵan, al reseılik «Hoým Kredıt end Fınans Bank» JShQ úlesi 25%-ǵa deıin tómendegen. PPF-tiń iri aksıoneri – cheh kásipkeri Irjı.
Buǵan deıin taraptar arasyndaǵy kelissózder týraly aqparat BAQ-ta jarııalanǵan. Aksıonerler baǵany qosa alǵanda, negizgi sharttar boıynsha kelisimge kelgen sııaqty. «Home Credit Bank» bolashaqta «Forte Bank» qurylymymen tolyq ıntegrasııalanyp ketetinin sarapshylar aıtyp jatyr. Mámile retteýshi organdardan, onyń ishinde Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi (BQDA) men Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginen (QNRDA) barlyq qajetti ruqsatty alǵannan keıin aıaqtalady. Bul oqıǵa bank naryǵynyń landshaftyn ózgertýi múmkin ekenin sarapshylar aıtyp úlgerdi. Eki iri qurylymdy biriktirý sektorda kúshterdi ornalastyrýǵa yqpal etedi, qyzmet kórsetý jelisin keńeıtedi, sondaı-aq básekelestikke áser etýi múmkin.
«Forte Bank» pen «Home Credit Bank» klıentterine burynǵy sharttarda qyzmet kórsetiledi – barlyq qoldanystaǵy sharttar kúshin saqtaıdy, al bankterdiń mindettemeleri tolyq kólemde oryndalady», delinedi «Forte Bank» resmı habarlamasynda. «Home Credit Bank»-ti qosyp alý – «Forte Bank» pozısııasyn kúsheıtý ǵana emes, sonymen qatar qarjy naryǵynda ósip kele jatqan shoǵyrlanýdy kúsheıtý deıdi sarapshylar. Birigý tehnologııa, saraptama jáne klıenttik bazany biriktirýge, ósý men ınnovasııa úshin jańa múmkindikter ashýǵa múmkindik beredi. Mámile aıaqtalǵannan keıin bank keńeıtilgen sıfrlyq ónimderdi, nesıe men salymdar boıynsha jaqsartylǵan sharttardy usynady degen úmit bar. Ekonomıst Ǵalym Qusaıynovtyń aıtýynsha, bizge qansha banktiń kerek ekenin Úkimet pen QNRDA emes, naryqtyń ózi sheshedi. Ol úshin bárine birdeı teń báseke, bárine birdeı oıyn erejesi kerek.
«Osy mámileden «Forte» qandaı sınergııa alatynyn kóreıik, sebebi bankter pozısııalaý turǵysynan da, korporatıvtik mádenıet turǵysynan da múldem ártúrli», dep jazdy ekonomıst telegramdaǵy arnasynda. Onyń sózinshe, aǵymdaǵy shottardaǵy qaldyqtardy ustaýshylar – bıýdjettik uıymdar men jeke tulǵalar aqshany iri bankterde saqtaıdy. Bul qarajat bankterge is júzinde tegin beriledi, al odan ári 16,5% naryqtyq mólsherlememen ornalastyrylady. Sarapshylar usaq bankterde ondaı múmkindik joq, nátıjesinde bıýdjettik uıymdar men jeke tulǵalar alatyn paıda iri bankterge túsetinin kópten aıtyp júr. Nátıjesinde iri bank odan ári kúsheıýde, al usaq bankterge jutylý qaýpi tónip tur.
2025 jyldyń alǵashqy 5 aıyndaǵy derek boıynsha úzdik 6 bankke sektordyń barlyq aktıviniń 73,6%-y jáne jıyntyq paıdanyń 84,8%-y tıesili. Olarda aktıvterge ortasha kiristilik – 1,66%, ózge bankterde – 0,83%. «Bul eki ese az jáne eleýli alańdaýshylyq týǵyzady. Joǵary shoǵyrlaný básekelestikti tómendetedi, qorlandyrýdyń qoljetimdiligin azaıtady jáne sektordyń damýyn tejeıdi», deıdi Ǵ.Qusaıynov.
Qazir «Eýrazııalyq bank», «RBK Bank», «Frıdom Bank», «Altyn Bank» jáne «Nurbank» ekonomıkany nesıelendirýde belsendilik tanytyp júr. Qalǵandary, sarapshynyń aıtýynsha, aktıvterin qysqartyp jatyr nemese ózderine qolaıly sátti kútip ishten tynyp otyr. Onyń pikirinshe, bul sharalar barlyǵyna, ásirese kirisi joǵary emes usaq oıynshylarǵa áser etip, irileri utady, usaqtary jutylady.
Sarapshylardyń aıtýynsha, bizdiń elde usaq bankter ózderin iri bankterge qaraǵanda áldeqaıda nashar sezinetini úırenshikti qubylysqa aınalyp ketken. Olar muny osyǵan deıingi úderisterdiń ekonomıkalyq emes, saıası qyryna basymdyq berilýimen túsindiredi. Arman Beısembaevtyń túsindirýinshe, bizge damyǵan naryqtardaǵy bankterdiń bir-birine qosylýy nemese jutylýy nemese shaǵyn qarjy uıymdarynyń ekinshi deńgeıli bankterge aınalý úderisin zertteý kerek.
«Qazir bankter kez kelgen daǵdarysqa qarsy turatyn qor jınap qaldy. Bul úderis QNRDA nemese Ulttyq banktiń pármenimen emes, naryq zańymen júrý kerek. Birinshi kezekte naryqtaǵy usaq oıynshylardyń tyǵyryqtan jol izdeýdiń ornyna iri bankterdiń «qushaǵynan pana tabýǵa» beıim bolý sebebin zertteý kerek. Ulttyq bank nemese agenttik tarapynan shekteýdiń saldarynan bankter ekonomıkany nesıelendirýge qulyqsyz. Kelesi problema qorlandyrý bazasyna baılanysty. Biz bank sektorynda 2000 jyldardyń bas kezinde qalyptasyp qalǵan oıyn erejesimen júrip kelemiz. «Forte» men «Home Credit Bank»-tiń bir-birimen qosylýynyń nátıjesi bank sektorynyń oıyn erejesine úlken ózgeris alyp keledi. «Home Credit Bank»-ti álsiz bankterdiń qataryna eshkim qospaıdy. Bul mámileni 2010 jyldardyń ekinshi jartysyndaǵy «Kassa Nova» men «Frıdom» arasyndaǵy mámilege kóbirek uqsatyp jatyr. Sebebi «Kassa Nova» banki jeke tulǵalarmen jáne shaǵyn bıznespen jumys isteýge mamandandyrylǵan bank, al «Frıdom» keń aýqymdy qyzmetterge ıe, iri bank bolatyn. Demek eki banktiń kúsh biriktirýi nátıjesi naryqqa paıdaly boldy. «Home Bank» «Forte Bank» buryn jumys istemegen keń klıenttik bazaǵa ıe. «Forte» endi «Kaspi Bank»-pen básekelesýge nıetti, biraq ol úshin kóp qarjy kerek degen boljam aıtylyp jatyr. Demek bul jolǵy qosylýlar da qarjy naryǵy úshin tıimdi bolady dep úmittenemiz», deıdi ol.
