Qoǵam • 05 Shilde, 2025

Qazaq tiliniń qarlyǵashy...

1720 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Biz jastarymyzdyń talabyna qarap, el bolashaǵyn aıqyndaı­myz. Aldymyzda qanshama maqsat-mindet tur. Osyny oryndaýda jas býynǵa úmit artamyz. Sondaı jigerli jastyń biri – til mamany, Máskeýde shyqqan «Kazahskıı ıazyk. Samoýchıtel» (2018) oqý quralynyń avtory Kámshat Shahatova edi... Taǵdyrdyń jazýymen bolashaqqa eleýli jospar quryp júrgen osy fılolog qyryq kún buryn aýyr naýqastan baqıǵa ozdy.

Qazaq tiliniń qarlyǵashy...

«Týmaq, ólmek – taǵdyrdyń shyn qazasy, Ortasy – ómir, joqtyq qoı eki basy» degen eken kórnekti aqyn, aǵartýshy Shákárim Qudaıberdiuly. Kámshattyń Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti­niń «qazaq tili men ádebıeti» ma­mandyǵynyń bakalavrıaty men magıstratýrasyn bitirgennen keıingi 13 jyl maǵynaly ǵumy­ry ana tilimizdi shetelde oqytyp ­na­sıhattaýǵa, elimizde túrli sa­la­ǵa mamandanyp jatqan stýdent­terge meńgertýge jumsalsa, 2 jyly aýyr dertpen kúresýge sarp etilipti...

Ultymyzda «qarlyǵashtyń qanatymen sý sepkendeı» degen tamasha beıneli teńeý bar. Qazaqstan táýelsizdik alǵan soń, biraz seriktes elder qazaq tiline qyzyǵýshylyq bildirdi. Sonyń biri – Úndistan, endi biri – Eýrazııa odaǵyna uıytqy Reseı. Kámshat Tilekqyzy oqytýshylar baıqaýynan oza shaýyp, 2011–2012 jyldary Delıdegi Jámııa Mıllııa Islamııa ýnıversıteti Parsy departamenti quramyn­da­ǵy qazaq tili ortalyǵynda oqy­týshy boldy. Al 2014–2020 jyl­­dary tabandaı 6 jyl Máskeý memlekettik lıngvıstıkalyq ýnıversıteti (MGLÝ) «Qazaq tili men mádenıeti» ortalyǵynyń dırektory qyzmetin atqardy. Mádenıetti slavıan stýdentteri­niń qazaqsha tilin syndyrdy. Qazaq eliniń shynaıy dostary, jankúıerleri etip shyǵardy.

kitap

Árıne, ol 2010 jyldan ómi­riniń sońyna deıin L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnı­ver­sıteti praktıkalyq qazaq tili kafedrasynda tirkelip, ha­lyqaralyq oqytýshylyq issa­par­ǵa osy oqý ornynyń aty­nan bardy. Kámshatty biliktiligi, mádenıeti, ınabattylyǵy úshin fılologııa fakýltetiniń úlken-kishisi birdeı qadirleıtin. Ol árqashan izdeniste júretin. Máskeýdegi qyzmetinde Ilııas Esenberlın­niń «Kóshpendiler» trılogııa­sy bo­ıynsha qazaq tilinen praktıkalyq sabaqtar ótkizge­nin jaqsy bilemiz. Úndistanda uıymdastyrǵan «Babyrnama»: qazaq mádenıetine qatysty uǵym-túsinikter» atty ǵylymı semınary sheteldik áriptesterdiń kóńilinen shyǵypty.

О́mir ár adamǵa amanttap beriledi. Kámshat 39 jylǵy ómirin ıgi is pen bilim shamshyraǵyna ar­nady. Seıilhandaı polısııa­ sardarymen jan jarastyryp, Shámil jáne Ibrahım esimdi shekesi torsyqtaı qos perzent súıdi. Shámil – azattyq rýhy, Ib­rahım – dana Abaıdyń túpnusqa esimi... Buǵan da «shúkir!» deıik.

Halqymyz «Ornynda bar ońalar» deıdi. Asyl anasynyń áldıin estip quldyrańdaǵan, búgin qamyqsa da, erteń namys­pen jetiletin osy baldyr­ǵan­dar Kámshat Tilekqyzy­nyń jasamaǵan jasyn jasasyn, ańsaǵan armanyn júzege asyrsyn dep tileımiz.

 

Sabyr ShÁRIP,

PhD