Ábdimálik Raıymqululy elimizdiń qaýipsizdik salasynda tabandy eńbek etip, iri laýazymdardy abyroımen atqardy. Atasy Pirimqul – ádil bı, ákesi Raıymqul – saýatty, elge syıly basshy bolǵan. Tyń ıgerý jyldary Jetisaı men Maqtaaral óńirlerin ıgerýge belsene atsalysqan. Ábdimálik Raıymqululy sol kezdiń balalary sekildi armanshyl bolyp ósti. Qazyǵurt taýynyń bókterindegi Qaratóbe aýylynda qaımaǵy buzylmaǵan qazaqy ortada erjetti. 1966 jyly mektep bitirip, S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń tarıh fakýltetine oqýǵa tústi. Bolashaq polkovnık stýdenttik kezinen bastap-aq úlken úmitti aqtaıtyn azamat ekenin kórsetti. Onyń sporttyq hám mádenı turǵyda jan-jaqty damýy bolashaq jeńisteriniń irgetasy bolyp qalandy. Kóp arasynda kózge túspeı qalý Ábdimálik Raıymqululynyń ómirlik ustanymy emes edi. Kerisinshe, aınalasyna shýaǵyn shashyp, qoǵamdyq jumysqa belsene aralasty. Osyndaı tegeýrinimen qaýipsizdik organdaryna qyzmet etýge shaqyrtý alady. 1971 jyly oqýyn támamdap, KSRO Memlekettik qaýipsizdik komıtetinde (qazirgi UQK) qyzmetke qabyldandy. Osylaı Mınsk qalasynda arnaıy oqý ornyn aıaqtap, óz kásibine kiristi.
Áskerı ómirdi zańdylyǵynda Otan qaıda jumsasa, chemodanyńdy jınaısyń da «alǵa» dep júre beresiń. Ol aldymen sheteldiń barlaý áreketterine qarsy jumys júrgizip, shekara qaýipsizdigin qorǵaýda erekshe kózge tústi. Ushaqtardy shetelge zańsyz alyp ketý oqıǵalaryna baılanysty qaýipsizdik sharalaryn uıymdastyrýda da belsendi boldy.
Uzaq jyldar boıy Almaty oblysynyń Raıymbek (burynǵy Narynqol), Eńbekshiqazaq aýdandarynda, Jambyl oblysy boıynsha ulttyq qaýipsizdik basqarmalarynda túrli basshylyq qyzmet atqaryp, polkovnık shenine deıin kóterildi.
Ábdimálik Raıymqululy bolmysynan adal jan edi. Ol ómirde materıaldyq qundylyqty rýhanı baılyqtan joǵary qoıǵan emes. «Otan – basty baılyǵymyz. Aqsha, baılyq degenniń bári ótpeli dúnıe. Ata-babamyzdan amanatqa qalǵan keń jerimiz erteńgi urpaǵymyzdyń mekeni. Sondyqtan ony qorǵap, qadirleı bileıik», deıtin uǵymmen ómir súrdi.
Otan ana ony qaı jerge qyzmetke jiberse de, áskerı antyna adaldyq tanytty. 1997–1998 jyldardaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq daǵdarys kezinde Jambyl oblysynda halyqpen tikeleı jumys istep, qoǵamdyq turaqtylyqty saqtaýǵa atsalysty. Keıin Parlamenti Senaty apparatynda, Syrtqy ister mınıstrliginde jaýapty qyzmetter atqardy. Tájikstan men Aýǵanstan shekarasynda bitimgerlik maqsatta barǵan Qazaqstan áskeriniń rotasyn basqaryp, elge aman-esen oralýlaryna jaǵdaı jasady. Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń terrorızmge qarsy bóliminde de eńbek etip, halyqaralyq zańnamalardyń úılesimdiligin qamtamasyz etýge úles qosty.
Ábdimálik Raıymqululy – qoǵamdyq jumystardyń da bel ortasynda júrgen, jastarǵa qamqor, ádiletti tulǵa.
«Ábekeń bizdiń salamyzdaǵy esimi áıgili ofıserlerdiń biri boldy. Tanystyǵymyz adal dostyqqa ulasty. Ekeýmizdiń dostyǵymyz ýaqyt synynan súrinbeı ótip, adaldyqtyń aq týyn túsirgen emespiz», dep bastady áńgimesin general-leıtenant Ádil Shaıahmetov.
«Ábdimálik Raıymqululymen alǵash ret 1994 jyldyń mamyr aıynda Almaty oblysy Raıymbek aýdanynda tanystym. Ol kezde egemendikti jańadan alǵanbyz. Ábekeń Ulttyq qaýipsizdik komıteti Almaty oblysy Raıymbek aýdanyndaǵy bóliminiń bastyǵy bolatyn. Men UQK Áskerı qarsy barlaý bóliminiń bastyǵy qyzmetinde edim. Bizdi UQK Almaty oblysy boıynsha basqarma bastyǵynyń birinshi orynbasary polkovnık R.Tilebaldınov tabystyrdy. Ábdimálik áriptesim aýdandaǵy jaǵdaıdy, shekara aımaǵynyń ereksheligin aıtyp, basqa da qyzmet úshin kerek derekterdi túsindirdi. Men de oǵan rızashylyǵymdy bildirdim. 1996–1997 jyldar aralyǵynda Almaty qalasynda UQK Ortalyq apparatynda birge qyzmet ettik. Ol UQK-niń sharýashylyq basqarma bastyǵynyń orynbasary bolyp, qyzmetin abyroımen atqardy. Sol jyldary memlekettik organdaǵy qyzmetkerler biraz qıyndyqty bastan keshti. Osyndaı qıyn ýaqytta Ábdimálik ózin jan-jaqty bilikti maman ekenin kórsete bildi. Aldyna kelgen jandarǵa qolǵabysyn kórsetip, kúrdeli máselelerdiń sheshimin taýyp júrdi. Kóp uzamaı ol UQK-niń Jambyl oblysy basqarma bastyǵynyń birinshi orynbasary qyzmetine taǵaıyndaldy», deıdi general-leıtenant Ádil Shaıahmetov.
Polkovnık Raıymqulov zeınetke shyqqannan keıin de qarap jatpaı, UQK-niń Almaty qalasy boıynsha Ardagerler keńesiniń tóraǵasy bolyp 10 jyldan asa ýaqyt qyzmet atqardy. Bul óte jaýapty, mazasyz ári zor shydamdylyqty talap etetin sharýa sanalady. Zeınetke shyqqan áriptesteri negizinen osy ujymǵa baryp ózderiniń muń-muqtajymen bólisip, máselelerdiń sheshýin talap etedi. Osyndaı jaýapkershiligi sheksiz, ardagerlerge aýadaı qajet qyzmetti Ábdimálik Raıymqululy óte úlken abyroımen atqardy. Barlyq ardager, Almaty jurtshylyǵy ony erekshe qurmettedi.
Sondaı-a onyń resmı is-sharalardaǵy sóz saptaýy, ózin-ózi ustaýy bólek bir áńgimeniń parasy. Rııasyz taza kúlkisi, oryndy, oıshyl, ótkir ázili, qajet kezdegi batyl sózderi onyń tula boıyndaǵy tabıǵı tazalyǵyn ańǵartyp turatyn. Týmasynan boıyna bitken dara bitimimen jaqyndaryna, dos-jarandaryna, otbasyna jáne Otanyna adal boldy.
«Atadan ul týsa ıgi, ata jolyn qýsa ıgi», degen qazaqtyń tóbe bıi Tóle bıden qalǵan sóz bar. Ábdimálik Raıymqululynyń tula boıy tuńǵyshy Azat Ábdimálik ákesi týraly: «Ákem kúndelikti qyzmetten bólek, únemi bilimin jetildirip, ártúrli jınalystar men dóńgelek ústelderge qatysatyn. Biz onyń eńbeksúıgishtigin kórip óstik. Anamyz da – ınjener. Ata-anamyz úıde bolǵan keshte otbasymyzben birge otyryp, aq dastarqan basyna jınalamyz. Sonda ákem balalaryna barynsha aqylyn aıtýǵa tyrysatyn. Adal bolýdy, bireýdiń ala jibin attamaýdy, bilimdi bolyp, eńbek etýdi úıretip otyratyn. Qazir oılap otyrsam, ákem óz jumysyna berilgeni sonshalyq, otbasyna arnaǵan ýaqytyn tek izgilikti sózderge, izgilikti isterge arnaǵysy kelgen eken. Sondyqtan birinshi kezekte balalaryna ózi úlgi bolýdy maqsat tutty. Ákem eshkimdi jamandamaıtyn, syn pikirler, bos sóz aıtpaıtyn. Ashýlanǵanyn da kórgenimiz joq. Birinshiden, ol ákemniń joǵary ishki mádenıeti bolsa, ekinshi jaǵynan úıdegi bizdi jaqsy qyrynan tárbıelegisi kelgen izgi nıeti edi. Biz osy tárbıesi úshin ákemizdiń aldynda qaryzdarmyz», deıdi.
Ardagerler keńesinde birge qyzmet atqarǵan dostary da Ábdimálik Raıymqulovty ystyq iltıpatpen, úlken saǵynyshpen eske alady.
«Ábdimálik Raıymqululy otbasy men balalarǵa degen qamqorlyǵy óz aldyna bólek taqyryp. Bar bolmysymen qyzmette bolsa da, ýaqyt taýyp otbasynyń tárbıesimen aınalysty. Ol ákelik paryzǵa óte jaýapty qarady jáne Otan aldyndaǵy qyzmettik paryzben qatar alyp júrdi. Ákeniń eńbegi tekke ketpedi, búginde ol urpaǵymen, ásirese áke jolyn jalǵaǵan uly Azatpen maqtana alady. Sonymen qatar Almatydaǵy qoǵamdyq jumysyna da toqtalyp ótkim keledi. Ulttyq qaýipsizdik organdarynyń Almatydaǵy eń belsendi jáne uıymshyl ardagerler birlestigin basqardy. Ardagerlerdiń aıtýynsha, Á.Raıymqulovtyń ómirden ótýi, uıymǵa úlken soqqy boldy. О́ıtkeni onyń uıymdastyrýshylyq qabileti joǵary edi. Ishki mádenıeti de joǵary-tyn. Jan-tánimen uıymnyń órkendeýine úles qosty. О́zinen de, ózgeden de tabandylyqty talap etti. Jastarmen qyzmettik jáne ómirlik tájirıbesimen bólisti. Osyndaı atpal azamat bolatyn», deıdi «Ulttyq qaýipsizdik komıteti organdarynyń ardagerleri» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy polkovnık Kenjebolat Beknazarov.
Ábdimálik Raıymqululy ómirden ótkeli jumyr jer kúndegi daǵdysymen tynbastan zyrlap, kúndi jáne bir aınalyp shyǵyp, tarıh taǵy bir jylǵa uzardy. Qansha ýaqyt ótse de, eline adal qyzmet etip, urpaqtyń búgingi tynyshtyǵy úshin ter tókken polkovnık Ábdimálikteı asyl tulǵalardy eli umytpaıdy. Ol bizdiń júregimizde keýdesin tik ustaǵan ór azamat bolyp máńgilikke qalary anyq.
Daryn Seıitov,
áskerı tilshi
