Astana ónegesi

Elorda mártebeli meımandardy 2000 jyldan qarsy ala bastady. Máselen, 2001 jyly táýelsizdiktiń 10 jyldyǵyna oraı Rım papasy II Ioann Pavel Astanaǵa keldi. Al 2003 jyly Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń birinshi sezi ótti. Aıta ketsek, buǵan deıin túrli din basshylary birigip otyryp osy saladaǵy máseleler tóńiregindegi oılaryn ortaǵa salmaǵan. Osylaısha, din sekildi názik taqyryp alǵash ret Astanada talqylandy.

2010 jyly elimizdiń Eýro­padaǵy qaýipsizdik jáne ynty­maqtastyq uıymyna tóraǵalyǵy bastaldy. Osyǵan oraı jeltoq­san aıynda Astanada uıymnyń jetinshi sammıti ótti. 2017 jyly EKSPO kórmesi uıym­das­tyryldy. Álemniń túk­pir-túkpirinen 3 mıllıon adam Astanaǵa aǵyldy. Kórmege 115 memleket, 22 halyqaralyq uıym qatysty.

Sondaı-aq on jyldan asa ýaqyt boıy qaqtyǵystan kóz ash­paǵan Sırııaǵa qatysty ke­lissózder ótkizýde Astana alańy mańyzdy ról atqardy. 2023 jyly Syrtqy ister mınıstrligi Sırııa boıynsha Astana prosesiniń HH raýndy aıaqtalǵanyn málimdegen edi. Alty jyl ishinde 20 kezdesýdiń 18-i elimizde ótti. Sarapshylardyń aıtýynsha, osy kezdesýlerdiń nátıjesinde Sırııadaǵy jaǵdaı aıtarlyqtaı túzelgen. Syrtqy ister mınıstrliginiń resmı ókili Aıbek Smadııarov 2024 jyldyń 24–25 qańtarynda Astana prosesi aıasynda Sırııa boıynsha 21 ha­lyqaralyq kezdesý ótkenin aıtty.

Sonymen birge Astana eko­nomıkalyq kúrmeýli máselelerdiń túıinin tarqatatyn biregeı or­talyqqa da aınalyp kele jatyr. Jyl saıyn ekonomıkalyq, qarjylyq forýmdarda sala mamandary túrli deńgeıdegi talqylaýlar uıymdastyryp, sony pikirlerin ortaǵa salyp jatady. Jaqynda ótken Astana halyqaralyq forýmynda Mem­leket basshysy: «Qazaqstan  Ortalyq Azııada ekonomıkalyq lokomotıv qyzmetin atqaryp otyr. Elimiz burynnan Shyǵys pen Batystyń, Soltústik pen Ońtústik arasyndaǵy altyn kópir sanalady. Biz shetelden keń kólemde ınvestısııa tartýdy jalǵastyramyz jáne Qazaqstanda bıznes júrgizý úshin barynsha jaǵdaı jasaımyz», dep málimdedi.

Keıingi jyldardaǵy irgeli bastamalar nátıjesinde Trans­kaspıı halyqaralyq kólik dá­liziniń mańyzy artyp, quzyreti keńeıdi. Orta dáliz deıtin ortaq ataýǵa ıe bul marshrýt búginde Qytaı men Eýropalyq odaqty jalǵap jatqan keń kólemdi baǵyt sanalady. Aıryqsha mańyz berilgen keıingi jyldarda taýa­r aǵyny eselep artty, bul óz kezeginde elimizdi óńirdegi negizgi tranzıttik habqa aınaldyra bas­­­tady.

Astana jahandyq klımattyń ózgerýine baılanysty máseleni de kún tártibine shyǵaryp, álemdik kóshbasshylarǵa dıalog alańyn usyndy. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń 2026 jyly Qazaqstanda Aımaqtyq klı­mattyq sammıt ótkizý týraly usynysy – osynyń bir dáleli. Elimiz, ási­rese, sý resýrstarynyń jetis­peý­shiligine alańdaýshylyq bil­dirip, aımaqtaǵy qýańshylyq pen sý tasqynynyń aldyn alýǵa ba­ǵyt­­talǵan sheshimderdi usynyp otyr.

Buǵan qosa, Qazaqstan – aımaq elderin Qytaımen baılanys­­tyryp otyrǵan kópir. О́tken aıda Astanada ótken II «Ortalyq Azııa – Qytaı» sammıtinde aımaq elderi ekonomıkany damytýǵa baǵyttalǵan birqatar kelisimge keldi. Sonyń ishinde elimiz Qytaı­men ıadrolyq energetıka salasynda yntymaqtastyq ornatatyn qujatqa qol qoıdy.

Jalpy, Astana alańy álemdegi jaǵdaıdy ashyq talqylaýǵa, jahan aldynda turǵan negizgi syn-qaterler men daǵdarystyń sal­daryn aıqyndap, ózara ynt­y­maqtastyq dıalogi arqyly atalǵan táýekelderge qarsy turýǵa, má­se­lelerdi sheshýge yqpal etip keledi. Búginde Astana – kópjaqty qa­tynastardyń ortaq mádenıetin jańartý men qalpyna keltirýde, sondaı-aq beıbitshilik pen yn­tymaqqa bastaıtyn jıyndarǵa bastamashylyq etýde úlken eńbek sińirip jatyr.