Soltústik Qazaqstan oblysynyń balyq sharýashylyǵy qory 2 328 sý aıdynyn quraıdy, onyń ishinde Soltústik Qazaqstan oblysy ákimdiginiń 2019 jylǵy 4 sáýirdegi№ 256 qaýlysymen jergilikti mańyzy bar balyq sharýashylyǵy sý aıdyndarynyń jáne ýchaskeleriniń tizbesine jalpy aýdany 297 495,9 gektar 589 sý aıdyny engizilgen. Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda Úkimettiń 2021 jylǵy sáýir aıyndaǵy №208 qaýlysymen eldiń balyq sharýashylyǵyn damytý baǵdarlamasy daıyndaldy jáne bekitildi, ol kásiptik balyq aýlaýdan akvamádenıetke, ıaǵnı, balyqty jasandy ósirýge kóshýdi jáne ósirilgen balyq kólemin 2030 jylǵa qaraı 270 myń tonnaǵa deıin jetkizýdi kózdeıdi. Joǵaryda atalǵan baǵdarlamanyń sheńberinde Aqmola oblysynyń ákimi 2021 jylǵy 11 naýryzda bekitken Aqmola oblysynyń balyq sharýashylyǵyn damytýdyń 2021–2030 jyldarǵa arnalǵan óńirlik baǵdarlamasy bar. Taıaýda Prezıdent «Akvamádenıet týraly» zańǵa qol qoıdy. Bul qujat baǵaly balyq ósirýge zor múmkindik ashyp otyr.
Aldaǵy maqsat – jańa óndirister qurý, jumys istep turǵan kásiporyndardy keńeıtý, básekege qabiletti akvamádenıet obektileriniń sanyn kóbeıtý, sondaı-aq olardyń qorshaǵan orta men adam densaýlyǵy úshin ekologııalyq jáne sanıtarlyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý esebinen akvamádenıetti turaqty damytý. Zańnyń negizgi mindeti – ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý jáne eksporttyq áleýetti damytý, ınnovasııalyq jáne ındýstrııalyq tehnologııalardy engizýdi qoldaý, sondaı-aq, akvamádenıet sýbektilerin memlekettik qoldaý.
Qazir Aqmola oblysynda jergilikti mańyzy bar 632 balyq sharýashylyǵy sý aıdynynyń 280 paıdalanýshysyna 360 sý aıdyny bekitilse, onyń ishinde 169 paıdalanýshyǵa 216 sý qoımasy berilip otyr. 136 sý aıdyny 109 paıdalanýshyǵa kásiptik balyq aýlaý úshin paıdalanýǵa berilgen. Jergilikti sý aıdyndary boıynsha lımıt – 575,67 tonna. Qazir 550,82 tonna ıgerildi (jalpy kórsetkishtiń
95%-y). 8 sý aıdyny sporttyq-áýesqoılyq balyq aýlaý úshin 8 paıdalanýshyǵa bekitilgen. 2024 jyly taýarlyq balyq ósirý kólemi jospar boıynsha 1 520 tonna bolsa, 1 549 tonna ósirildi. Bul oraıdaǵy jospar 102%-ǵa asyra oryndaldy. Taýarlyq balyq ósirýge 230 balyq ósirýshi sharýashylyq qatysyp jatyr. Aldaǵy jospar da aýqymdy. Taýarly balyq túrlerin meılinshe kóbeıtý kózdelip otyr. 2025 jylǵa Aqmola oblysy boıynsha taýarlyq balyq ósirý kólemi 2000 tonnaǵa jetedi.
– Zań sheńberinde akvamádenıet sýbektileriniń quqyǵy men mindetteri, akvamádenıet obektilerin ósirý jónindegi qyzmetti júrgizý sharttary, ǵylymı zertteýler júrgizý, balyq sharýashylyǵy sý aıdyndary men jer ýchaskelerin berý jáne paıdalaný tártibi aıqyndalǵan, – deıdi Esil oblysaralyq basseındik balyq sharýashylyǵy ınspeksııasynyń basshysy Nyǵmet Qaýashev, – Aqmola oblysy boıynsha ınvestısııalyq jobalar boıynsha taratyp aıtýǵa ábden bolady. Selınograd aýdanynyń Aqqaıyń kentinde «Poseydon» JShS jylyna 100 tonna forel jáne bekire tuqymdas balyqtardy ósirý, óndirý jáne qaıta óńdeý boıynsha avtomattandyrylǵan balyq fermasyn qurý josparlanýda. «Progress-Agro» seriktestigi Stepnogorsk qalasynda ornalasqan. Balyq jáne balyq otyrǵyzý materıaldaryn ósirý jáne satý jylyna 40 tonna tóńireginde. О́z qarajaty esebinen shabaqtardy ósirý jáne ýyldyryqty ınkýbasııalaý sehy salyndy. Kempirqosaq forel shabaqtaryn qarqyndy ósirý úshin 50 tekshe metr jańa zamanaýı sehty iske qosý boıynsha daıyndaý jumystary júrgizilip jatyr.
Balyq ósirýmen birge ózen-kólderdegi balyqty saqtaý, kúzetý mindeti de múltiksiz atqarylýda. 2025 jyldyń basynan bastap ınspeksııa qyzmetkerleri 322 ákimshilik materıal toltyrǵan. Zań buzýshylarǵa 6 983 532 teńge kóleminde 322 aıyppul salynypty. Olardan aýlanǵan balyq tárkilengen. Zań buzýshylar tabıǵatqa 117665 teńge mólsherinde zalal keltirdi. 23 zańsyz balyq aýlaý quraly alyndy. Qylmystyq quqyq buzýshylyq anyqtalǵan joq. Balyq resýrstaryn jáne basqa da sý janýarlaryn saqtaýǵa baǵyttalǵan «Ýyldyryq shashý» balyq qorǵaý aksııasy kezinde 216 tártip buzýshylyq anyqtaldy.
Kúmis kólderdiń jaǵalaýyn tazalaý, jalpy, tabıǵatqa qamqorlyq jasaý jaıy da jaqsaryp keledi. «Taza Qazaqstan» respýblıkalyq ekologııalyq aksııasy aıasynda jáne balyq sharýashylyǵy komıtetiniń buıryǵy negizinde kóktemgi kezeńde Esil basseıniniń balyq sharýashylyǵy sý aıdyndarynda «Taza sý aıdyndary» tabıǵat qorǵaý aksııasy ótkiziledi. Aksııanyń maqsaty – balyq sharýashylyǵy sý aıdyndaryn tastalǵan balyq aýlaý torlarynan tazartý, jaǵalaý aýmaqtaryn jınaý. Oǵan eriktiler, stýdentter, tabıǵat paıdalanýshylar, ınspeksııa qyzmetkerleri jáne basqa da osy máselege beıjaı qaramaıtyn azamattar qatysady. Bıyl aksııa 15 sáýirde bastalyp, 31 mamyrda aıaqtaldy. Osy kezeńde 36 tonnadan astam qatty turmystyq qoqys jınalyp, shyǵaryldy, sý qoımalarynan 181 tastalǵan balyq aýlaý torlary, 49 dana ilgekter alyndy. Aksııaǵa barlyǵy 415 adam qatysyp, 105 tehnıka jumyldyryldy.
Aqmola oblysy
