«ZAVOD FEST» – mol múmkindikter alańy

Bastysy – durys kásibı baǵdar

Senbi kúni oblys ortalyǵyn­daǵy Gagarın atyndaǵy saıa­baq metallýrgter alańyna aınal­ǵandaı boldy. «ZAVOD FEST» festıvaliniń Pavlodar obly­synda ótýi tegin emes. «ERG» qura­myna enetin 60 myń adamnyń
8 myńnan astamy dál osy óńirdegi óndiris oryndarynda eńbek etedi. Kompanııa sapyndaǵy negizgi kásiporyndar da Pavlodar ob­lysynda ornalasqan. Sol sebep­ti birinshi keń aýqymdy fes­tıval metallýrgter men qala kúni aıasynda Pavlodarda uıym­dastyryldy.

Bul kúni kópshilik jıi jınalatyn oryn jurtshylyqty zaýyt jumysynyń áserine bó­ledi. Munda túrli alańdar uıym­dastyrylyp, saıabaq ishi erekshe bezendirilip, ınteraktıvti bastamalar uıymdastyryldy. Balalar oıyn alańynda asyr salsa, oqýshylar metallýrgııa sa­la­synyń qyr-syryna qa­ny­q­ty. Al keıbiri, tipti, bos ju­mys oryndary jaıly bilip, bola­shaǵyn kásiporyn jumy­symen baılanystyrýǵa bel býyp jat­ty. Sondaı qyzyqty alańdardyń biri kásibı baǵdarǵa arnaldy. «ERG» kompanııasynyń áleýmettik jobalar jónindegi menedjeri Oljas Mamyrbaev metallýrgııa salasyndaǵy irgeli óndiris oryndarynyń jastarǵa berip otyrǵan múmkindigine aıryqsha toqtaldy. Shynymen, kompanııa basshylyǵy osy salany jú­rekpen qalap, mamandyqty meń­gerýge talpynyp, eńbek etý­ge qulshynys tanytatyn stýdent­terge aýyz toltyryp aıtar­lyq­taı qoldaý kórsetedi. Solar­dyń biri – elimizdegi 23 kolledj ben úsh joǵary oqý ornyn biriktiretin alıans jumysy. Alıans quramynda Pavlodar oblysynyń 1 ýnıversıteti men 10 kolledji de bar.

«Jasyratyny joq, búginde túlekterdiń 70 paıyzy ata-ana­synyń jón silteýimen maman­dyq tańdaıdy. Al ata-analardyń basym bóligi balalarynyń shahter, metallýrg, dánekerleýshi syndy aýyrtpashylyǵy mol jumysty emes, keńsede otyratyn jeńil qyzmetti atqarǵanyn qalaıdy. Kóptegen jas SMM mamany, mobılograf syndy baǵyttar arqyly tabys tapqandy qup kóredi. Biraq biz metallýrgııa salasynda da mańyzdy ári jaýapkershiligi zor, áleýmettik lıft qarastyrylǵan, kásibı man­sap jolyn qurýǵa bolatyn ma­mandyqtardyń baryn kórset­kimiz keledi. Qazir bizdiń zaýyttarda da jańa tehnologııalar engizi­lip, 200-den astam úderis sıfrlandyryldy. Osyndaı ıgi isterdi, jańashyldyqtardy kórsetip, túlekterdiń baǵyt tań­daýyna jol kórsetýdi qalaımyz», deıdi Oljas Mamyrbaev.

Bul rette stýdentterdiń qy­zy­ǵýshylyǵyn arttyryp, bilik­tiligin jetildire túsý úshin «WorldSkills» halyqaralyq saıy­­synyń negizinde «ERGSkills» kásibı sheberlik baıqaýy uıym­dastyrylyp keledi. Birinshi jyly bul baıqaýǵa 30 stýdent qa­tyssa, bıylǵy irikteý kezeńin­de 12 quzyrettilik túri boıynsha 202 stýdent baq synady. Mu­nyń ózi mamandyqqa degen qyzy­ǵý­shylyqtyń kórsetkishi bolsa kerek.

«Baıqaý jeńimpazdary shetel­ge baryp, halyqaralyq taǵylym­damadan ótedi. Byltyr osyndaı eki aptalyq taǵylymdama aıasynda jastar Qytaıǵa attanyp, bilimin tolyqtyrý múmkindigine ıe boldy. Tipti sonyń qorytyndysy boıynsha qytaılyq stýdenttermen ótken jarys nátıjesinde myqtylyǵyn kórsetti. Aıtalyq, dánekerleý tehnologııasy boıyn­sha baq synaǵan Raıhan Nar­kenova otandastaryn da, shetel­dik qatarlastaryn da qapy qal­dyrdy. Jastardyń osyndaı jetistikterin kórip biz de qýana­myz», deıdi ol.

Atap óterligi, alıans quryl­ǵan tusta «ERG» kompanııasy­na joǵary oqý oryndary men kolledj­derdiń 515 túlegi jumys­qa ornalasqan edi. 2023 jyly kompanııalar toby birden 656 túlekti jumysqa qabyldady. Byltyr 737 jas alǵashqy eńbek jolyn «ERG» kompanııalar quramyna kiretin kásiporyndarda bastady.

Bilikti kadrlar týraly sóz qoz­ǵalǵanda Pavlodar qala­syn­daǵy joǵary tústi metallýr­gııa kolledjin atap ótpeske bolmas. 1968 jyly Pavlodar alıýmınıı zaýytyna kerek mamandardy daıarlaý ustahanasy retinde ashylǵan bilim ordasy búgingi kúnge deıin osy mindetti tolyǵymen atqaryp keledi. Oqý orny alǵashqy túlekteriniń qolyna dıplom ustatqan sátten qazirge deıin 15 myńnan astam jas «ERG» kompanııasyna kiretin kásiporyndarǵa jumysqa ornalasý arqyly úlken ómirge qadam bas­ty. Sol tustaǵy túlekter búginde basshylyq qyzmetterdi atqaryp, tutas óndiris isine jetekshilik etse, qazirgi jastar alıýmınıı klasteriniń ishki jumysyna etene aralasýda.

Kolledj dırektorynyń min­de­tin atqarýshy Azamat Mús­ke­nov­tiń aıtýynsha, búginde stýdent­terge dýaldy júıe boıynsha bi­lim alýǵa barlyq múmkindik bar. Sonyń nátıjesinde jastar bilim ala júrip, jumys isteı alady.

«Bizdiń kolledj alıýmınıı klas­teri mamandarynyń ustahanasy ataýyn laıyqty jal­ǵastyryp keledi. Qazir stý­dentterdi jeti maman­dyq boıynsha oqytyp, olardyń metallýrgııa salasynyń myqty mamany bolýy úshin barymyzdy salyp kelemiz. Osy oraıda áleýmettik seriktes – «ERG» kompanııalar tobynyń rólin erekshe atap ótý kerek. Dýaldy oqytý júıesi aıasynda bizdiń stýdentter bir kún oqý ornynda teorııalyq bilim alsa, qalǵan tórt kúnde qaınap turǵan óndiris ornynda eńbek etedi. Sol arqyly teorııa men tájirıbeni ushtastyrady. Bastysy, kámelettik jasqa tolǵan stýdentterdiń kompanııanyń tolyqqandy qyzmetkeri atanýyna múmkindik bar. Mundaı jaǵdaıda tájirıbeden ótken kezdegideı 85 myń teńge emes, naǵyz maman retinde 250 myń teńgeden astam aılyq alady. Eńbekke degen qulshynysymen erekshe kózge túsken dánekerleýshi, tokar keı stýdentterimizdiń jalaqysy 400 myń teńgege deıin jetedi», deıdi Azamat Múskenov.

Kolledj stýdentteriniń ortasha eseppen alǵanda 30 paıy­zy jyl saıyn kompanııa qa­ta­­ryndaǵy kásiporyndarǵa jumys­qa ornalasady. Olardyń qatarynda Pavlodar alıýmınıı zaýyty, Qazaqstan elektrolız zaýyty bar. Taıaýda Aqsý ferro­qorytpa zaýytynan da tapsyrys túsken kórinedi. Jalpy, ótken jyly oqý ornyn 149 adam aıaqtap, onyń ishinde 55 jas kásiporyndarda eńbek jolyn bastady. Bıyl kolledjdi ­191 túlek támamdap, onyń 70-i «ERG» qyzmetkeri atandy.

Atqarylǵan is aýqymdy

Túrli qıyndyqqa qaramastan, Pavlodar óńirindegi metallýrgııa salasy keıingi eki jylda oń kórsetkishterge qol jetkizip, óndi­ristegi isti birshama ilgeri­letti. Keıingi ýaqyttaǵy sank­sııalyq shekteýlerdiń salqyny «ERG» kompanııalar tobyna tıse de, kompanııa tarapynan mańyz­dy ári iri jobalardy qar­jylandyrý, shıkizatty óń­dep, daıyn ónim alý isi bir sátke de úzilgen joq. Kerisinshe, qıyn­dyqtar qaırady, sharýany shıratty. Sonyń nátıjesinde aýyz toltyryp aıtarlyqtaı belesterdi baǵyndyrdy. Máselen, «Qazaqstan alıýmınııi» AQ bas dırektory Vladımır Kras­noıars­kıı kásiporyndardyń bar­­lyǵy ónimniń ózindik qunyn azaıtqanyn aıtty. Bul – turaqty jumystyń arqasynda qol jetken kórsetkish. Sonymen qatar daıyn ónim kólemi aıtarlyqtaı artty. Salystyryp qarar bolsaq, ­2022 jyly Pavlodar alıýmınıı zaýyty 1 mln 380 myń tonna ónimdi naryqqa shyǵarǵan edi. Bıyl 1 mln 540 myń tonna óndirdi. Munymen shektelip qalmaı, tyń óndiristerdi de qolǵa alyp jatyr.

«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev sırek kezdesetin metalldardy ıgerýge qatysty naqty tapsyrma bergen bolatyn. Bizdiń kompanııanyń iri jobalarynyń biri dál osy baǵytta órbıdi. Pavlodarlyq alıýmınıı zaýyty kelesi jyly jańa ónim – kalıı óndirisin qolǵa almaq. Qazir tıisti qurylys jumystary júrgizilip jatyr. Iá, bul metall túri buǵan deıin de shyǵaryldy, biraq onyń tehnologııasy múlde basqa edi. Jańa joba shyǵaryndylardy da, shyǵyndy da, ekologııalyq júktemeni de azaıtýdy kózdeıdi. Burynǵy tehnologııa qymbat ári qaýipti bolatyn. Endi onyń ornyn tyń tásilmen jumys isteıtin jańa óndiris almastyrady», dedi Vladımır Krasnoıarskıı.

Kásiporynda odan basqa da iri jobalar júzege asýda. Aıtalyq, qoıýlatý júıesi, qyzyl metalldy jýý úrdisine qatysty jobalar ázirlenýde. Sol sııaqty burynǵy bes peshtiń ornyna jańa eki pesh salý oıda bar. Ol ju­mysty edáýir jeńildetpek. Al eski peshter basqa maqsatta paı­dalanylady. Osyndaı irgeli isterdi ilgeriletýde álemdik táji­rıbe, sheteldik mamandardyń kúshi kómekke keledi. Alıýmınıı zaýy­tyndaǵy mamandardyń ózderi de myqty. Kásiporyn basshysy mundaǵy jumysshylardyń kez kelgen tyń iske ázirligin, kózqarastary men ádisteriniń jańashyldyǵyn erekshe atap ótti. Jalpy, kásiporynda 8 myń­nan astam adam tynbaı eń­bek etip keledi. Sondaı bilikti qyzmet­kerlerdiń biri – jóndeý sehynyń mamany Talǵat Jantaev. 2020 jyly alıýmınıı zaýytyndaǵy jumysyn bastaǵan ol bes jyl aralyǵynda ónimdi eńbek etip, ­taıaýda ǵana Qurmet taqtasyna esimi jazylyp, sýreti ilindi.

«Bastapqyda zaýytqa elektr-gaz dánekerleýshi bolyp jumysqa ornalastym. Bul kásiporynda eńbek etýge aǵam keńes berdi. Tu­raqtylyq, qyzmettik ósý, áleýmettik qoldaý – barlyǵy atal­ǵan zaýytta baryn aıtty. Shynymen, kásiporyn tarapynan eńbek etýge nıetti azamattarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Bizdiń sehtyń mindeti – qandaı da bir qondyrǵy isten shyǵa qalǵan jaǵ­daıda ýaqyt ozdyrmaı jón­dep, qalpyna keltirý. Sebebi kásiporyndaǵy óndiris úzdiksiz júredi. Onyń irkilmeı jumys isteýi bizdiń seh mamandaryna tikeleı baılanysty. Júktelgen mindetti sapaly atqarýǵa tyrysamyz. Bul baǵyttaǵy jumysym elenip, taıaýda sheber mehanık atandym. Negizgi jumyspen qatar, qoǵamdyq isterge de aralasamyz. Kadrlyq rezerv ókilimin. Aldaǵy ýaqytta qyzmetimdi abyroımen atqaryp, áriptester men basshylyq senimin aqtap, kásiporyn isiniń órkendeýi­ne úlesimdi qossam deımin», dedi ol.

Sondaı-aq kompanııa jumys­shy­larǵa jaıly jaǵdaı jasaýdy aldyńǵy qatarǵa qoıatynyn tilge tıek etti. Jalaqyny turaq­ty arttyrý, demalys aımaqta­ryna joldama berý, úzdik qyzmetker­lerge kólik pen páter kiltin tabys­taý syndy ıgi dástúr qyz­met­kerlerdi yntalandyratynyna aıryqsha mán berdi. Aıta keteıik, búginde «ERG» kompanııa­larynda 60 myńnan astam adam eńbek etedi. Onyń qatarynda 45 myń qyzmetker – jumysshy mamandyqtar ókili. Onyń úshten bir bóligi – metallýrgter.

Paıdaly ári qyzyqty dýman

Endi festıvaldyń ózi­ne oıys­­saq. Joǵaryda atap ót­ke­nimizdeı, keń aýqym­dy is-shara qala tur­ǵyn­dary men qonaq­taryn bir arnaǵa toǵys­tyrdy. Olar­dyń jas erek­she­­likterine, qyzyǵý­shy­­lyq­taryna qaraı birneshe aımaq uıym­das­tyryldy. Bala­lar men eresekter túrli oıyndar, kvestterde boı sergitip demalsa, endi biri bilim alý men ju­mys­qa ornalasýdyń tıimdi tetik­terin bildi. Jalpy, ártúrli ba­ǵytqa qaraı tórt birdeı seh qaras­tyryldy. Mádenı aımaqta kelý­shi­ler ónerlerin ortaǵa salsa, mansaptyq sehta bolashaqqa baǵdar qurdy. Jastar kontent jasaıtyn ortada áleý­mettik jeli úshin túrli foto, beıne­materıaldar jasady. Al oıyn aımaǵynda ár adam ózin na­ǵyz metallýrg sezinip kór­di.

Festıvalǵa «ERG» korpora­tıv­tik ýnıversıtetiniń mamandary da qatysty. Olar taý-ken isi men qural-jabdyqty jóndeý boıynsha ózderiniń VR-kýrsta­ryn tanystyrdy. Talapkerler men stýdentter, jasóspirimder men kishkentaı balalar, alýan túrli meımannyń árqaısysyna arnalǵan jeke aımaqtar oılasty­rylǵan. Árkim kóńil qalaýy­na qaraı, unatqanyna qatysa aldy. Búldirshinder jumysshy mamandyqtaryn «mamandyqtar qalasyndaǵy» oıyn formaty arqyly tanysa, jasóspirimder arnaıy fotoaımaqtarda ózderi kontent jasap, qyzmettiń qyr-syryn bildi. Meımandarǵa dámdi taǵamnyń túr-túri usynyldy.

«Osy saıabaqqa balalar, ne­mere­lerimmen jıi kelemiz. Bú­g­in osyndaı keremet festı­val­dyń kýágeri bolǵanyma qýanyshtymyn. Pavlodar oblysy turǵynynyń árqaısysynyń keminde eki-úsh metallýrg týysy, tanysy bar dep oılaımyn. Bizdiń áýlette de osy sala ókilderi bar. Olar óndiris oryndarynda jaýapty da mańyzdy qyzmetterdi atqaryp júr. Búgingi saıabaqtaǵy keremet atmosfera arqyly olardyń jumysyna tereńnen úńilgendeı áser aldyq. Naǵyz paıdaly ári qyzyqty dýman boldy», deıdi Pavlodar qalasynyń turǵyny Zeınep Rahmetova.

Pavlodarlyq oqýshy Álınur Murat kelesi jyly metallýrgııa kolledjine oqýǵa tússem degen nıetin jetkizdi.

«Men bıyl 8-synypty támam­dadym. Búgingi festıval barysynda joǵary tústi metallýr­gııa kolledji stýdentterine qa­rastyrylǵan mol múmkindik týraly bilip, kelesi jyly osy oqý ornynda bilim alsam degen oı týyndady. Munda turaqty shákirtaqy, jaqsy jalaqy alýǵa bolady eken. Bastysy, dıplom alǵan soń jumysqa ornalasý múmkindigi de bar. Alıýmınıı klassteri stýdentterge qyzmet ornyn usynady. Osyndaı ońtaıly jaıtty qalt jiberýge bolmaıdy dep oılaımyn», degen pikirimen bólisti ol.

«ERG»-diń elimizdegi bas dırek­torynyń personal jáne mádenıet jónindegi orynbasary Anastasııa Krých kompanııa­ǵa óndiristiń ózegi sanalatyn jumysshy maman­dar kerek ekenin alǵa tartty. Keń aýqymdy festıvaldy ótkizýdiń túpki maqsaty da osy edi.

«ZAVOD FEST» festıvalinde óz isine jan-tánimen berilgen, ony damytýdy oılaǵan ár adamnyń tabysqa jetetinin kórsetýge tyrystyq. Zamanaýı óndiris – tyń tehnologııalar, óz maq­sa­tyńa jetip, ózińdi damytý múmkindikteri. Qazirgi zaman­ǵy jumysshy únemi jańa daǵdy­lardy meńgerip, jańa tehnologııa­lardy ıgeretin, óndiristi jetil­di­rýge qatysty usynystar aıtatyn, operasıondyq tıim­dilik qu­ral­daryn bes saýsaǵyndaı biletin, eń bastysy – qaýipsiz eńbek etý talaptaryn muqııat saqtaıtyn bilikti maman. Biz ju­mys berýshi retinde árdaıym qasyńyzda bolyp, sizdiń ósip-órleýińizge septesýge daıynbyz. О́ndiristi transforma­sııa­lap, bolashaqtyń daǵdylaryn damytsaq deımiz», dedi Anastasııa Krých.

Otandyq tanymal estrada ókil­deri – Nurlan Abdýl­lın, «DEQUINE», «DOSE», «ERG» kom­pa­nııasynyń talantty qyzmet­kerleri óner kórsetip, festı­val­dyń ádemi núktesin qoıdy. Saıabaqqa jınalǵan jurt­­shy­lyq paıdaly aqparat, qy­zyqty oıyndar, mamandyq alańy men tamasha konsert uıym­das­tyrylǵan keshten qımaı-qımaı tarqasty.