Oblys ákimi mereıtoıǵa arnalǵan shtab mamandarynyń esebin tyńdaýmen qatar, aýdan turǵyndarymen de tildesti. Aımaq basshysy halyqqa aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy men damýy jóninde málim etti. Abaı aýdanynyń ákimi Meıirjan Smaǵulov 2024–2025 jylǵy ekonomıkalyq damý kórsetkishti tanystyrdy. Keıingi ýaqytta edáýir ósim bar. О́nim kólemi 4,3%-ǵa artyp, 3,2 trln teńge bolǵan. О́sim negizi ónerkásip, saýda, aýyl sharýashylyǵy, qurylys jáne kólik salasyna tıesili. Investısııa kólemi 575,4 mlrd teńgege jetken, onyń 75,8%-y – jeke ınvestısııa.
Aımaq basshysy atap ótkendeı, oblystaǵy 408 shaqyrym jylý jelisiniń 242 shaqyrymy aýystyrýdy qajet etedi. Onyń 25%-y Abaı aýdanynda ornalasqan. Qaraýyl aýylyna 1,3 shaqyrym jylý jelilerin salýǵa qujat ázirlenip, Ulttyq ekonomıka mınıstrligine bıýdjettik ótinim joldandy. Qýanarlyq jańalyq, bıyl Abaı aýdany boıynsha «Aıagóz – Qaraýyl – Semeı – Qaınar», «Semeı – Qaraýyl», «Qaraýyl – Arhat» baǵyttaryndaǵy joldyń birneshe bóligi jóndeledi. Buǵan qosa Toqtamys, Qaraýyl aýyldaryndaǵy kóshelerge asfalt tóseledi. Arhat, Keńgirbaı bı, Qundyzdy aýyldarynda sý qubyryn qaıta jańǵyrtýǵa da qarjy bólindi.
Jıynda aýdan turǵyndary ortalyqqa qazandyq salý, Semeı synaq polıgony aýmaǵyndaǵy halyqqa jeńildik jasaý, polıgon jerin aýyl sharýashylyǵy maqsatynda paıdalanýǵa berý, jedel járdem qyzmetin aýdanǵa qaıtarý, jedel járdem kóligin alýǵa, Jıdebaı mýzeı-qoryǵynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jańartý, jylyjaı salý sııaqty birqatar usynysyn aıtty.
Abaı aýdanyna úshinshi ret jumys saparymen barǵan aımaq basshysy usynystardyń barlyǵy quptarlyq ekenin, bári de kezeń-kezeńimen jasalatynyn, mańyzdy máseleler únemi nazarda bolatynyn, aýdandy damytý toı kezindegi naýqanshyldyq emes, alda da jalǵasa beretinin jetkizdi.
Buǵan deıin Abaı aýdanyna bara qalsaq, ınternettiń álsizdigi biraz sarsańǵa salatyny bar edi. Oblys ákiminiń osy saparynda ol da oń sheshim tapty. Abaı mereıtoıy qarsańynda Jıdebaı mýzeı-qoryǵynda Beeline uıaly baılanys operatorynyń ınternet jelisi iske qosyldy. Joba oblystyq bıýdjet esebinen júzege asqan.
– Aqpan aıynda aýdanǵa jumys saparymen kelgenimde jergilikti ákimdik osy máseleni aıtqan edi. Qoldap, oblystyq bıýdjetten qarjy bóldik. Bul tek Jıdebaıdy emes, aınalasyndaǵy eldi mekenderdi ınternetpen qamtamasyz etedi. 1 tamyzda Bórili eldi mekenine antenna-dińgekti qurylǵyny ornatý jumysy aıaqtalady. Osylaısha, Abaı toıynda Abaı aýdany, oblystaǵy 100% ınternetpen qamtylǵan alǵashqy aýdan, – dedi aımaq basshysy.
Sonymen qatar Abaı aýdanynyń ortalyǵynda ońaltý ortalyǵy ashyldy. Semeı polıgonynyń zardabynan áli aıyǵa almaı jatqan azamattarǵa Abaı toıynda jasalǵan bul da bir ıgilikti is boldy.
Ońaltý ortalyǵynyń aýdany 310 sharshy metr, 13 kabınet 165 adamǵa qyzmet kórsete alady. Úsh bólimshede 31 qyzmetker jumys isteıdi. Jartylaı stasıonar 30 adamǵa, úıde qyzmet kórsetý bólimshesi 125 adamǵa, otbasyn qoldaý ortalyǵy 10 adamǵa arnalǵan. Kelýshilerge fızıoterapııa, emdik dene jattyǵýlary, massaj, psıhologııalyq qoldaý, tipti múgedektigi bar jandarǵa keshendi ońaltý qyzmeti usynylady. Ortalyqtyń el ıgiligine qyzmet etýine aýdan turǵyny Seıfolla Rahymbaev zor úles qosypty. Ol óziniń eki qabatty ǵımaratyn memleketke tegin berip, áleýmettik jobanyń iske asýyna yqpal etken. Aımaq basshysy ortalyqqa 16 oryndy ınvataksı kóliginiń kiltin tabys etti.
– Semeı ıadrolyq synaq polıgonynyń zardaby osy ólkege, ulylar mekeni – Abaı aýdanyna ólsheýsiz kesirin tıgizgeni ras. 1949 jyldan 1989 jylǵa deıin júrgizilgen 450-ge jýyq ıadrolyq jarylystyń saldary myńdaǵan adamnyń densaýlyǵyna, urpaq taǵdyryna, jer men tabıǵatqa orny tolmas zııan keltirdi. Sol zardaptyń salqyny búginge deıin sezilip otyr. Radıasııalyq áserden densaýlyǵy álsiregen jandarǵa qoldaý kórsetý – bizdiń azamattyq ári adamdyq boryshymyz, – dedi oblys ákimi.
«Týǵan jerge týyńdy tik» aksııasy aıasynda Abaıdyń 180 jyldyǵyna oraı «Jıdebaı ulttyq aýyly» qurylyp jatyr. Keshen Abaı aýdanyndaǵy «Abaı-Shákárim» kesenesi aýmaǵynda boı kóteredi. Ǵımarattyń irgetasyn qalaý bastalyp ta ketti. Oǵan oblys ákimi Berik Ýálı, mesenat Bektas Medǵatov qatysty.
Abaı aýdanynyń týmasy, mesenat Bektas Medǵatovtyń bastamasymen salynatyn keshen 60 gektar aýmaqty qamtıdy, keshenniń jalpy quny – 1,2 mlrd teńge. Joba maqsaty – óńirdegi týrızmdi damytý, rýhanı-mádenı murany dáripteý, Jıdebaıdy halyqaralyq týrıstik baǵyttardyń birine aınaldyrý.
Keshen jobasynda jyl boıy jumys isteıtin kıiz úıler men býngalo úlgisindegi qonaqúıler, etno-SPA ortalyǵy men qoǵamdyq tamaqtaný oryndary bar. Sonymen qatar ıppodrom, haıýanattar baǵy, konferens-zal, tımbıldıngke arnalǵan aımaqtar, elektromobılderdi qýattaý stansalary men qymyz quıý jelisi bar zamanaýı oryndar bolady. Joba iske qosylsa, 50 adamǵa turaqty jumys orny ashylady. Bul jergilikti turǵyndardy jumyspen qamtýǵa, óńirdiń týrıstik áleýetin arttyrýǵa oń áser etedi.
Oblys basshysy jobanyń Abaı aýdanynyń týrızm salasyn damytyp qana qoımaı, ekonomıkasyna da jańa serpin beretinin málim etti. Ákimniń aıtýynsha, mesenat Bektas Shyńǵysuly Qaraýyl aýylynda aýmaǵy 1 200 sharshy metrden asatyn qonaqúı qurylysyn bastaıdy. Qonaqúı kesheninde zamanaýı meıramhana, kofehana, jazǵy terrasa, balalar oıyn aýmaǵy, bılıard zaly bolmaq. Buǵan ákimdik tarapynan jan-jaqty qoldaý kórsetiledi.
Qaraýyltóbe eteginde 400 oryndyq kórermen sııatyn dala sahnasy, at jarysyna arnalǵan sheńber, kıizúıler qalashyǵy, 2 500 sharshy metrlik jármeńke alańy, sonymen qatar jaryq, sý, káriz jelileri men sanıtarlyq-turmystyq nysandar laıyqtalyp salynǵan eken. Qosymsha jol tóselipti.
Abaıdyń 180 jyldyq mereıtoıyn ótkizýge arnalǵan shtabtyń atqarýshy hatshysy Janjigit Omarhan, Abaı toıynyń bas rejısseri Juldyzbek Jumanbaı mádenı is-sharalardyń barysyn pysyqtady. Abaı saıabaǵynda «Jeti qazyna» respýblıkalyq festıvaliniń uıymdastyrylýy talqylandy. Qazir bul arhıtektýralyq eskertkishti de qalpyna keltirý jumystary júrip jatyr.
Abaı toıy mereke ǵana emes, bereke bastaýy ekeni aýdanǵa baǵyttalǵan ıgilikti isterden-aq baıqalady. Qaraýyldaǵy qyzý qarbalas toıǵa daıyndyqtyń joǵary deńgeıde júrgizilip jatqanyn bildiredi.
Abaı oblysy
