Qazir frılanser, jeke sheber, onlaın saýdamen aınalysatyndar, taksı júrgizýshisi nemese maýsymdyq jumys isteıtinder kóp. Alaıda bul toptyń kóbisi Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna (BJZQ) zeınetaqy jarnasyn múldem tólemeıdi nemese tek eń tómengi mólsherde ǵana aýdarady. Ekonomıst Aman Álimbaevtyń aıtýynsha, bul jaǵdaı bolashaqta áleýmettik turǵydan óte qaýipti saldarǵa alyp kelýi múmkin.
«Búginde adamdardyń bir bóligi zeınetaqy qoryna múldem jarna tólemeıdi. Al keıbireýleri aı saıyn 3 500 teńge sııaqty eń tómengi jarna tóleıdi. Olar bul tólemdi aıyppul almaý úshin ǵana jasaıdy. Biraq osy árekettiń saldaryn kóp adam oılamaıdy. Eger adam uzaq jyl boıy zeınetaqy qoryna jarna tólemese, zeınetke shyqqanda onyń qolynda eshqandaı jınaq bolmaıdy. Bul qartaıǵanda kedeılikke dýshar bolý degen sóz», deıdi sarapshy.
Aman Álimbaev zeınetaqy júıesindegi bul túıtkildi Sıngapýr eliniń tájirıbesimen salystyrdy. Onda da zeınetaqy júıesi resmı túrde jumys isteıtinderge ǵana tıimdi. Mysaly, Sıngapýrda azamattar tabysynyń belgili bir paıyzyn mindetti túrde arnaıy qorǵa aýdarady. Bul qordaǵy aqsha birneshe baǵytqa bólinedi: zeınetaqy, densaýlyq saqtaý, bilim jáne turǵyn úı. Biraq mundaı júıede adamnyń turaqty tabysy bolmasa, ol avtomatty túrde júıeden tys qalady.
«Sıngapýrlyq júıede halyqtyń qarjylyq saýaty óte joǵary. Olar jalaqy alysymen-aq jarnalaryn qorlarǵa bóledi. Bul tártip pen senimniń belgisi. Biraq júıe tek tabysy turaqty, resmı jumys isteıtin adamdar úshin ǵana jumys isteıdi. Jumyssyz nemese beıresmı jumysta júrgen azamattar ol múmkindikten qaǵylady. Bizde de dál osyndaı jaǵdaı. Kóp adam zeınetaqy júıesinen tys qalyp jatyr», deıdi ol.
Sarapshynyń sózinshe, bizge de bolashaqqa erte qamdaný mádenıetin qalyptastyrý qajet. О́ıtkeni zeınet jasyna jetkende tek memleketke arqa súıeý jetkiliksiz bolady.
«Qazirgi zeınetkerlerdiń zeınetaqysy – eńbek ótiline, aýdarylǵan jarnasyna qaraı belgilenedi. Al jastardyń kópshiligi jarna tólemese, bolashaqta zeınetaqysy mardymsyz bolady. Sondyqtan adamdar búginnen bastap bolashaǵyna jaýapkershilikpen qaraýy kerek. Sıngapýrlyqtar sekildi biz de qartaıǵan kezde memleketke emes, óz jınaǵymyzǵa senýdi úırenýimiz kerek.», deıdi Aman Álimbaev.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstanda zeınetaqy júıesi jartylaı jınaqtaýshy sıpatta. Iаǵnı azamattardyń búgingi jarnasy qazirgi zeınetkerlerge tólenetin zeınetaqyny jabýǵa jumsalady. Bul jaǵdaı zeınetaqy júıesiniń turaqtylyǵyna qatysty da suraq týyndatady. Sondyqtan halyq arasynda qarjylyq saýatty arttyrý, jınaq mádenıetin damytý jáne beıresmı jumyspen qamtylǵandardy áleýmettik júıege tartý – aldaǵy mańyzdy mindetterdiń biri bolýǵa tıis.
