Abaı • 07 Tamyz, 2025

Abaı ánderi áýelegen kesh

91 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyq mereıtoıy aıasynda óńirlik tarıhı teatrda «Abaı álemi» atty ádebı-sazdy kesh ótti. Mádenı sharaǵa elimizge belgili óner sańlaqtary qatysty.

Abaı ánderi áýelegen kesh

Kóleńke basy uzaryp, kesh túse Semeı jurty Abaı teatryna qaraı aǵyldy. Biz de osy nópirmen birge kórermen zalyna lap qoıdyq. Ishte ıne shanshar jer joq, oryn jetpegen jurtqa tik turyp konsert kórýge týra keldi. Kenet burynnan tanys, tanys ta bolsa bólek bir áýen syńǵyrlap qoıa berdi. Abaı eliniń úsh ishekti dombyra áýezi. «Kózimniń qarasy» kúı bolyp tógildi. Shertip otyrǵan kúıshi, óner zertteýshi – Rústem Núrkenov. Dáýlesker kúıshi Talasbek Ásemqulovtyń qolynan kúı úırengen, osy Shubartaýdyń týmasy. Al kesh shymyldyǵy ashylǵanda sahna emes, Abaı ómir súrgen sazdy, saýyqty bir keshtiń ústinen túskendeı,  kóńilge túrli oı saldy. «Jelsiz túnde jaryq aı» áni sybyzǵy tilinde, kóne bir dáýirdiń únindeı syzyldy. Iаpyr-aı, bul ne qudiret dep tamsanyp úlgerdik. Sahna shymyldyǵy tolyq ashylǵanda: «Qazaqtyń qasıetin taný – Abaıdy tanýdan bastalmaq. Halqymyzdyń sóz ónerin zerdeleý – Abaı taǵy­lymyn baǵamdaýdan baıqalmaq. Abaı – qazaq tarıhyndaǵy qaıtalanbas som tulǵa. Abaı bıigi – halqymyzdyń kórkemdik oı-tanymynda eshkim jetpegen zańǵar» degen jazýshy Muhtar Maǵaýınniń sózi ekranda kórinis berdi.  Budan soń ónerpazdar birinen soń biri sahna tórindegi qazaqy úıdiń keregesin jaǵalaı jaıǵasyp, Abaıdyń sıqyrly mýzyka álemine kórermen kópshilikti eriksiz baýrap ala jóneldi.

Ánshi Perızat Turarova «Jelsiz túnde jaryq aıdy», sybyz­ǵyshy Talǵat Muqyshev «Ertis tolqyny» halyq kúıin, Tolǵan­baı Sembaev «Qor boldy janym­dy», Gúldana Noǵaıbaeva «Tatıa­na­nyń ánin» oryndady. Kórer­men qulaq kúıi ábden kelip, kóńil bir ásem kúıge ornyqqan kezde kesh tizginin ustaǵan radıo jýr­nalısi, ánshi Jasulan Bazar­bekov ejelden eli aralas, qoıy qoralas Ertis-Baıan óńiri­nen kelgen belgili ánshi Erbol Aıt­baev­tan qonaqkáde suraǵan.

kesh

Ánshi Erbol Hamıtuly – Estaı Berkimbaıuly, Jaıaý Musa, Mustafa Búrkitbaıuly, Qalı Baıjanov, Baıǵabyl Jylqybaev syndy áıgili ánshilerdiń dástú­rin jalǵaǵan arýaqty ónerpaz. Aqqól-Jaıylmadan kelgen qonaq­jaı kelmegen eken, Abaı toıyna «Qarańǵy túnde taý qalǵyp» ániniń kópten aıtylmaı ketken Qalı Baıjanovtan jetken nusqasyn oryndaǵan. Ánshi E.Aıtbaevtyń aıtýynsha, Qalı Baıjanov Abaı aýylynda bir apta jatyp, Abaı ánin óz aýzynan úırengen eken.

Kórermen yqylasyna bó­len­gen E.Aıtbaev budan soń Zil­qa­ranyń «Jıyrma bes» ánin oryndady.

Kesh kórigin Klara Tólenbaeva qyzdyrdy. Kórermen sahnadan túsirgisi kelmeı, qaıta-qaıta án surady. Sol sekildi Gúlmıra Sarınany da Semeı jurty sa­ǵyn­ǵany kórinip turdy. Erkin de er­kin samǵatqysy kelgen el qoshe­metke bóledi. Al Alataýdyń ánin áýelete kelgen Erbolat Shal­dy­bekov Jambyl jyrymen kesh alaýyn jandyra tústi. Abaı ata­myzdan qaldy deıtin kúı mura­syn Rústem Núrkenov pen Daryn Qudaıbergen kúmbir­letti. Al Erlan Rysqalı baıaǵy­nyń sal-serilerindeı oınaqy áýen­derdi quıqyljyta oryndap, tyń­darman delebesin qozdyrdy. Kesh­tiń qurmetti meımany bel­gili ánshi, halyq ártisi Ramazan Stam­ǵazıev Birjan sal ánderin oryn­dap, keshti joǵary deńgeıge kóterdi.

el

Jalpy, keshte Ramazan Stam­ǵazıev, Tolǵanbaı Sembaev, Erbol Aıtbaev, Erkin Shúkiman, Talǵat Muqyshev, Klara Tólenbaeva, Gúlmıra Sarına, Berik Omarov, Erlan Rysqalı, Erbolat Shal­dybekov, Perızat Turarova, Talǵat Abýǵazy, Tóleýtaı Serikov, Gúldana Noǵaıbaeva, Rústem Núrkenov, Daryn Qudaıbergen, Jasulan Tájıev, Dıas Murathan, Darııa Bekpenbetova, Aıdos Sanııazbek, Birjan Aıtahmetov, Aıdan Baýyrjanuly, Tańat Muqashev syndy ónerpazdar óner kórsetti. Birer meımandardy aıtpaǵanda, bári de Abaı eliniń týmalary. Al osynaý keremet keshtiń bas rejısseri – Juldyzbek Jumanbaı ekenin de aıta ketken jón.

Bul konserttiń negizgi jańa­lyǵy – Tolǵanbaı Sembaev «Qor boldy janym», Erkin Shúki­man «Men kórdim uzyn qaıyń qula­ǵanyn» ánderin qaıta jańǵyr­typ, úlken sahnaǵa alyp shyqqany der edik.

Keshte Abaı, Birjan sal, Shákárim, Ýáıs, Muhametjan Maıbasaruly, Aqylbaı Abaıuly, Maıra Ýálıqyzy, Jánibek Kármenovtiń ánderi oryndaldy. Dástúrli óner degen kıeli mura ekenin osy kesh dáleldegendeı boldy. Bul keshtiń mundaı joǵary deńgeıde ótýiniń ózindik sebebi de bar ekeni ras. Onyń syry – buǵan deıin qalyptasqan dástúrinde jatsa kerek. Abaı eliniń án óneri Álmaǵambet Qap­salıamuly, Muhametjan Maıba­saruly, Ámire Qashaýbaev, Máde­nıet Eshekeev, Tursynǵazy Rahımov, Jánibek Kármenov, Bolat Sybanov, Sanaq Ábeýov, Keldenbaı О́lmesekov jáne t.b. ánshiler arqyly dástúrli ónerdiń murty buzylmaı, sheti sógilmeı búgingi urpaqqa jetip otyr.

 

Abaı oblysy 

Sońǵy jańalyqtar