Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Baǵdarlama Astana, Almaty, Shymkent jastaryna arnalǵan. Sebebi túsinikti bolar, salystyrmaly túrde iri qalalarda turǵyn úı baǵasy qymbat. Baǵdarlama arqyly ýaqytsha páterli bolǵandardyń 5 jylda óz baspanasyna alǵashqy jarna jınap úlgeretin tolyq múmkindigi boldy. Astana qalasynyń ákimdigi «Jumys isteıtin jastar úshin satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úı» baǵdarlamasy boıynsha 2024 jylǵa deıin barlyǵy 3 220 páter úlestirgen. Bıyl turǵyn úıdi jaldaý merziminiń aıaqtalýyna baılanysty 778 jalǵa alýshy páterin bosatady. Osy tusta jergilikti ákimdik qarap qalmaı, jastardyń jeke turǵyn úı satyp alýyna barynsha járdemdesken. Turǵyn úı alýdyń tıimdi tásilderin kórsetken. Sonyń biri ári ońtaılysy retinde «Elorda jastary» baǵdarlamasyn usynǵan.
Endi «Elorda jastary» baǵdarlamasy týraly aıtar bolsaq, bastapqy jarnasy – 10%. Jyldyq paıyzdyq mólsherlemesi – 5%. Nesıelendirý merzimi 19 jylǵa deıin. Baǵdarlama shartyna sáıkes 20 mln teńge shamasynda jeńildetilgen nesıe beriledi. Osy somaǵa jastardyń bastapqy jáne ekinshi naryqtan turǵyn úı satyp alýǵa múmkindigi bar. Qazir jaldamaly páterin bosatqandardyń deni osy óńirlik baǵdarlamanyń sharapatyn kóre bastady. Jıǵan qarajatyna qaraı «Otbasy bank»-tiń basqa da baǵdarlamalaryna qatysyp, úıli bolyp jatqandar kezdeskenimen, olardyń úles salmaǵy salystyrmaly túrde az.
Bıyl 17 aqpannan «Otbasy bank» AQ-da nesıelendirý rásimderinen ótý úshin 778 azamatqa joldama berilgen. Biz munda jalpy statıstıkany emes, tek jaldamaly páterde turyp kelgen tulǵalarǵa qatystysyn aıtyp otyrmyz. Sáıkesinshe, olardyń turǵyn úıdi jalǵa alý sharttary bıyl aıaqtalady. Naq qazir 778 azamattyń 467-si «Elorda jastary» baǵdarlamasy boıynsha jeke turǵyn úı satyp alsa, 17 jas, jas otbasy úı izdep jatqan kórinedi. Turǵyn úıdi jalǵa alý merzimi aıaqtalǵan 600-den astam adam baspanasyn bosatqan. Endi bosaǵan úıler turǵyn úı zańnamasynyń talaptaryna sáıkes muqtaj azamattarǵa beriledi.
Baǵdarlamanyń sharapatyn kórgen jastardyń arasynda Qaraǵandy qalasynyń týmasy Aıman Serikqyzy bar. Ol Astanada 2013 jyldan beri turady. Qalanyń tynys-tirshiligine mádenıet salasynda júrip úles qosyp keledi. Iаǵnı turaqty jumysy bar. Jalǵa beretin turǵyn úı baǵdarlamasyna qatysýǵa múmkindigi kelgen soń, ótinish qaldyrýǵa bekingen. Kóp uzamaı oıdaǵysy oryndalyp, komıssııa sheshimimen Sh.Ýálıhanov kóshesiniń boıyndaǵy bir bólmeli páterge kóshken. Memleket usynǵan múmkindikti sátti paıdalanǵan ol, alǵashqy jarnasyn ýaqtyly tolyqtyryp otyrǵan.
– Satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úı baǵdarlamasy bizge zor múkindik syılady. Bes jylda bir bólmeli páterimizge aı saıyn tólep kelgen aqymyz – 7 myń teńgege de jetpeıdi. Kúıeýim Arman ekeýmiz 2016 jyly otaý quryp, 2020 jylǵa deıin páter jaldap keldik. Onyń qunyn tóleýge jalaqymyzdyń jartysy ketetin. Arman energetıka salasynda jumys isteıdi. Eki balanyń ata-anasymyz. Endi, mine, «Elorda jastary» baǵdarlamasy boıynsha úıli boldyq. Sebebi qalada jeńildikpen beriletin turǵyn úı baǵdarlamasyna qatysýdy kózdep júrgender kóp-aq. Paıyzdyq ústemesi, sharttary óte tıimdi. «Otbasy bank»-tiń mamandary bizge baǵyt-baǵdar kórsetip otyrdy. Qujattarymyzdy túgendep, konkýrsqa qatystyq. Bank tarapynan tólem qabiletimizdi rastadyq. Jastarǵa osyndaı múmkindik syılap jatqan Úkimetke, keńesin berip otyrǵan «Otbasy bank»-tiń mamandaryna alǵysymyz zor. Qalanyń damýyna san salada úles qosyp jatqan jastardyń, jas otbasylardyń armany oryndalsyn, tezirek baspanaly bolsyn, deıdi Aıman Serikqyzy.
Keıingi jyldary el Úkimeti jastardyń bilim alyp, básekege qabiletti bolýyna, kásip ashyp, jumyspen qamtylýyna jáne baspanaly bolýyna júıeli túrde qaraılasyp keledi. «Otbasy bank»-tiń ádepki baǵdarlamalarynan bólek, óńirlik deńgeıde jergilikti ákimdiktiń aralasýymen turǵyn úıge jeńildetilgen nesıeler berilip jatyr. Bul rette tizim «Elorda jastary», «Almaty jastary», «Qaraǵandy jastary», «Áýlıeata jastary», «Qostanaı jastary», «Alataý jastary», «Atyraý jastary» baǵdarlamasy dep jalǵasyp kete beredi. Osylardyń ishinde jaldamaly turǵyn úı baǵdarlamasynyń tıimdiligi zor boldy. Jastar bes jylda óz baspanasynyń alǵashqy jarnasyn jınap úlgeremiz desti. О́ıtkeni memleket usynǵan jaldamaly úıdiń turǵyndary páteraqyǵa aı saıyn 5-15 myń teńge ǵana aqy tóleıdi. Baǵdarlamada otbasyn quryp, ómirdiń jańa kezeńine qadam basqan erli-zaıyptylarǵa, balaly otbasylarǵa basymdyq berilgen. Osy aralyqta alǵashqy jarnasyn jıyp úlgergen jastar memleket usynǵan múmkindikke alǵysyn jaýdyryp jatyr. Jyl sońyna deıin jaldamaly úıde ýaqytsha turyp kelgen áli talaı jas páterin muqtaj jandarǵa bosatyp, óz baspanasyna qonystanady.
