Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń derekterine sáıkes, elimizde úı janýarlary qaýipti aýrýlarynyń jańa oshaqtary sanynyń turaqty tómendeý úrdisi baıqalady. Jyl basynan beri 8 túrli aýrý boıynsha 58 oshaq anyqtaldy, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 50,4%-ǵa az.
Bıologııalyq qaýipsizdik deńgeıiniń artýy otandyq agroónimniń eksporttyq múmkindikterin keńeıtýge tikeleı áser etti. 2024–2025 jyldary QHR, Reseı, Belarýs, Armenııa, Túrkııa tarapynan qoıylǵan shekteýler alynyp tastaldy. Dúnıejúzilik janýarlar densaýlyǵy uıymy (TJK, AShO, JPQT, aýsyl) boıynsha halyqaralyq mártebeler berildi. Eýropalyq odaq, Grýzııa, Iran, Irak, Ázerbaıjan, Qytaı naryqtaryna jol ashyldy. Ekijaqty veterınarlyq sertıfıkattarǵa qol qoıyldy. Japonııa, Koreıa, BAÁ, Kanada jáne Ulybrıtanııany qosa alǵanda taǵy 15 elge shyǵý baǵytynda jumys júrgizilip jatyr.
Bul nátıje janýarlardy vaksınamen jáne dıagnostıkýmdarmen qamtamasyz etý jónindegi júıeli sharalardy engizýdiń arqasynda múmkin boldy. Aldaǵy jyldary veterınarlyq zerthanalardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn aýqymdy túrde jańǵyrtý josparlanyp otyr.
Sonymen qatar óńirlerde aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn AShJB júıesinde tirkeý máselesi áli de ózekti. Mal basyn tolyq sıfrlandyrý men epızootııalyq jaǵdaıdy baqylaý sapasyn arttyrý maqsatynda Serik Jumanǵarın AShM-ge ákimdiktermen birlesip, aýyl sharýashylyǵy sanaqtary kezinde naqty sharalary bar jol kartasyn jedel ázirleýdi tapsyrdy.
«2023 jyldan bastap elimiz vaksına men dıagnostıkanyń otandyq óndirisin ulǵaıtýda. Otandyq preparattardyń úlesi 68%-dan 82%-ǵa deıin ósti. Elde satyp alynatyn 22 vaksına ataýynyń 18-i ózimizde shyǵarylady», dedi aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Amanǵalı Berdalın.
Osy jyldan bastap zerthanalyq bazany jańǵyrtý bastaldy. Aldaǵy eki jylda respýblıka boıynsha jabdyqty jańartý tolyq aıaqtalmaq. Bıyl Ulttyq veterınarııa referenttik ortalyǵy men Respýblıkalyq veterınarlyq zerthananyń jabdyqtary jańartylmaq.
Jıynda veterınarlyq qyzmet mamandarynyń mártebesin arttyrý máselesine de nazar aýdaryldy. Búginde óńirlerde 373 veterınar dárigerdiń orny bos tur, aýmaqtyq ınspeksııalarda taǵy 185 vakansııa bar. Bul rette, jıynda atap ótkendeı, tipti 1 mln teńge kólemindegi eńbekaqy da mamandardy tartýǵa árdaıym múmkindik bermeı otyr.
Mamandyqtyń tartymdylyǵyn arttyrý úshin veterınarlardyń jalaqysyn kóterý kózdelgen. Buǵan qosa, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligimen birlesip keshendi sharalar ázirlenip jatyr. Olar:
- veterınarııa mamandyqtary stýdentteriniń stıpendııalaryn arttyrý; 2026–2029 jyldary grantqa qabyldaýda ótý balyn kezeń-kezeńimen kóterý;
- aýyl jastaryna jáne shaǵyn qala turǵyndaryna arnalǵan kvotalardy keńeıtý;
- salalyq pánder tizbesin jańartý men JOO-lardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý;
- kvotalanǵan granttardy bólý tártibi men merzimderin jetildirý;
- memlekettik grant esebinen oqyǵandar úshin aýyldyq jerde keminde 3 jyl mindetti jumys isteý talabyn engizý.
Sondaı-aq jıynda shegirtkege qarsy kúres nátıjeleri qaraldy. Bıylǵy qorǵaý is-sharalary 2,7 mln gektar aýmaqta júrgizildi, bul ótken jylmen salystyrǵanda 400 myń gektarǵa az. Jumys tolyq aıaqtaldy, aýyl sharýashylyǵy daqyldaryna shegirtkeniń zııany tıgen joq.
