Mádenıet • 26 Tamyz, 2025

Tatarstanda «Han Sultan. Altyn Orda» operasynyń premerasy ótti

250 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

26 tamyz kúni Musa Jálel atyndaǵy Tatar memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynda Hamıt Shanǵalıevtiń «Han Sultan. Altyn Orda» operasynyń premerasy ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Tatarstanda «Han Sultan. Altyn Orda» operasynyń premerasy ótti

Qoıylym Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq opera jáne balet teatrynyń gastroldik baǵdarlamasy aıasynda Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 30 jyldyǵyna oraı uıymdastyryldy. Joba Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń, Tatarstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Qazandaǵy Bas konsýldyǵynyń qoldaýymen júzege asty.

Abaı atyndaǵy QazUTOB táýelsizdik jyldarynan beri Qazan qalasyna alǵash ret gastroldik saparmen keldi. Trýppanyń quramynda áıgili sahna sheberleri, sımfonııalyq orkestr, hor, balet ártisteri men tehnıkalyq mamandar bar. Barlyǵy 250 adamnan turatyn ujymmen birge 16 tonnadan astam biregeı dekorasııalar men kostıýmder jetkizildi. Qazan kórermenine áserli qoıylym usynyldy.

Basty partııalardy Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri Gúlzat Dáýirbaeva men Bolat Búkenov, sondaı-aq jetekshi solıster Oksana Davydenko, Maqsat Samatov, Evgenıı Shagarov oryndady. Dırıjerlik pýltte – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, QazUTOB-tyń bas dırıjeri ári 18 jyldan beri tatar opera teatrynda eńbek etip kele jatqan Nurjan Baıbýsınov boldy. Qazan kórermenine Gúlzat Dáýirbaeva da jaqsy tanys – ol jeti jyl boıy tatar sahnasynda tabysty qyzmet etken.

Qaladaǵy áýejaıdan bastap negizgi oryndarǵa deıin jarnamalyq bannerler men beınerolıkter ilindi. Premera kúni teatrda tolyq zal – anshlag boldy. Qazaqstannan kelgen trýppanyń qoıylymyna qyzyǵýshylyq zor boldy. Qazanda dál osy kezeńde «Jańa tolqyn» halyqaralyq baıqaýy sııaqty mádenı sharalar ótip jatqanyna qaramastan, «Han Sultan. Altyn Orda» premerasyna bıletter sanaýly kún ishinde túgel satylyp ketti.

Opera oqıǵasy Altyn Ordanyń qurylý kezeńine arnalyp, basty keıipker retinde Joshy hannyń jary, han Berkeniń anasy – Han Sultan beınesi alynǵan. Ol óz parasaty men saıası kóregendigi arqyly Joshy Ulysynyń iri tulǵalaryna yqpal etken tarıhı tulǵa retinde kórsetildi.

Jobaǵa túrkitildes elderdiń ǵylymı ortalyqtary men ǵalymdary eleýli úles qosty. Ǵylymı keńesshiler qatarynda Altyn Orda men tatar handary tarıhyn zertteý ortalyǵynyń jetekshisi Ilnýr Mırgalıev, Ystambuldaǵy Marmara ýnıversıtetiniń professory Ilıas Kemaloǵlý jáne tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Nurlan Atyǵaev boldy.

Jobanyń avtory – Aınur Kópbasarova. «Han Sultan» operasy dramatýrg Almas Núsiptiń shyǵarmasy negizinde jazylyp, Maraltaı Ybyraevtyń sahnalyq nusqasynda usynyldy. Qoıýshy-rejısser – Italııadan kelgen Davıde Lıvermore. Ol álemdik deńgeıdegi tanymal ánshiler jáne rejısserlermen jumys istep, La Skala, Rım, Týrın, Genýıa teatrlarynda spektakl qoıǵan.

Qoıýshy-dırıjer – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Nurjan Baıbýsınov. Qoıylym klassıkalyq opera janrynda jazylǵanymen, zamanaýı tehnologııalar keńinen qoldanyldy. Sahnalyq kóriniste beınemazmun erekshe sheshimmen engizilip, kórermenge jańa áser syılady. Sondaı-aq ómirdiń sımvoly sanalatyn terek butaǵy erekshe sahnalyq detal retinde qoldanyldy.

Sońǵy jańalyqtar