Qazaq jastarynyń arasynda alańda shıyrshyq atqan shabýylshy, qarsylasty qaqpaǵa qarys qadam bastyrmaıtyn qorǵaýshylar bar. Al qaqpashynyń jóni tipten bólek. О́z bıiginen túspeı kele jatqan «Qaırattyń» shotlandııalyq «Seltık» komandasymen kezdesýinde taǵy bir ulan qazaq qoǵamynyń súıispenshiligin arttyrdy. Ol – baıyrǵy komandanyń qaqpashysy Temirlan Anarbekov.
Sanaýly sátte qazaq fýtbolynyń dańqyn asyrǵan qaqpashynyń kindik qany 2003 jylǵy 14 qazanda Atyraý qalasynyń mańyndaǵy Vodnıkov eldi mekeninde tamǵan. Bala kúninen ala dopqa ańsary aýǵan jas óren fýtboldaǵy qadamyn 11 jasynda bastapty. Biraq ózi «Fýtbolǵa kesh keldim. Balalarmen birge dop qýyp júretin edik. Sol kezde «Atyraý» komandasynyń fýtbol ortalyǵyna balalardy iriktep jatqanyn estidik. Biz de ortalyqqa bardyq», deıdi.
Bastapqyda alańdaǵy oıynshy bolýdy maqsat etken eken. Alaıda adamnyń oılaǵany bola bermeıdi ǵoı. Jattyqtyrýshylar ony birinshi quramnyń oıynshysy retinde emes, ekinshi lekke qabyldapty. «Bul quramda qaqpashy joq eken. Jattyqtyrýshy meni alǵashqy sátte qaqpaǵa turǵyzdy. Ol kezde boıym uzyn emes edi. Soǵan qaramastan birneshe dopty keri qaıtardym. Sony kórgen jattyqtyrýshy maǵan qaqpashy bolýǵa usynys jasady. Fýtbolshy bolýdy armandap júrgendikten, bul usynystan bas tarta almadym», deıdi T.Anarbekov.
«Atyraý» klýbynyń fýtbol ortalyǵynda úsh jyl jattyǵyp, jergilikti balalar komandasynyń qaqpasyn qorǵady. Onyń munaıly óńirdegi izashar qadamyna kýá bolǵan jattyqtyrýshylarynyń biri «Temirlannyń bala kúninen fýtbolǵa umtylysy baıqalyp turdy. Sheberligin shyńdaı tússe, bolashaqta myqty qaqpashy bolaryna úmit arttyq. Al 2017 jyly ony «Qaırat» komandasynyń akademııasyna shaqyrdy. Ata-anasy da, biz de jas órenniń baǵyn baılaǵymyz kelmedi. Sol kezde onyń jasy – 14-te edi», degen pikirin bólisti.
Fýtbol oıynynyń qyr-syryna qanyq jattyqtyrýshylardyń aıtýynsha, qaqpashy bolý ońaı emes. О́ıtkeni komandanyń jeńisi qaqpany qorǵaıtyn qaqpashynyń sheberligimen ushtasyp jatady. Basqasha aıtqanda, qaqpashy 90 mınýt boıy ustaranyń júzinde turady. Talmaı izdengen qaqpashy ǵana sheberligin shyńdaı alady. Ár qatelikten sabaq alýy qajet. Tipti ár fýtbolshynyń qımylyn tamyrshydaı tap basatyn psıholog te bolǵany jón.
Mine, osy turǵydan oı órbitkende, «Qaırattyń» qaqpasyn qorǵaǵan áıgili qaqpashy Quralbek Ordabaevtyń 1973 jyly KSRO chempıonatyndaǵy oıynda 15 penaltıdi qaqpaǵa jibermegeni eske oralady. Qarsylas komanda oıynshylarynyń shalt qımylyn qalt jibermegen kánigi qaqpashy oıyn kezinde eki, oıynnan keıin 13 penaltı dobyn keri qaıtarǵan. Sol kezeńde odaq kólemindegi «Jańa esim» atalymyna ıe bolǵan ańyz qaqpashynyń dańqty jolyn jalǵastyrǵan Temirlan Anarbekov «Seltık» komandasymen kezdesýdiń sheshýshi sátinde sheberligin tanytty.
Penaltı – qaqpashy men fýtbolshynyń jekpe-jegi. Ekeýine de júkteletin jaýapkershiliktiń júgi aýyr. Komanda senim artqan fýtbolshy qaqpadan sańylaý izdeıdi. Sol úshin qaqpashyny aldaǵysy da, arbaǵysy da keledi. Al qaqpashy mindeti – dopty qaıtarý. Osy oraıda qaqpashynyń ár fýtbolshynyń qımylyn jiti qadaǵalap, dop baǵytyn aıqyndaýǵa murshasy bola bermeıdi. Soǵan qaramastan, «Qaırattyń» qaqpashysy Temirlan Anarbekov tek komandanyń ǵana emes, tutas el senimin aqtady. О́ıtkeni bar úmit ózinde ekenin túsindi. Penaltıdiń bes dobyn qaqpaǵa jiberip alsa, qazaq fýtbolynyń tarıhynda «Qaırat» komandasy Chempıondar lıgasynyń toptyq kezeńine beriler joldamadan qaǵylar edi.
Demek Temirlanǵa sheshýshi sátte shıryǵý, sheberligin kórsetý qajet boldy. Ol penaltıdiń úsh dobyn keri qaıtardy. Sóıtip, «Qaırattyń» ǵana emes, qazaq fýtbolynyń abyroıyn asqaqtatty. Qazaq balasy da myqty qaqpashy bola alatynyn dáleldedi. Jeńisti taǵatsyzdana kútkender taqymyn qysqan sanaýly sekýndta U-17, U-19, U-21 jastaǵy Qazaqstan quramasy sapynda ótkizgen 15 matchtan jınaǵan tájirıbesiniń alǵashqy jemisin kórsetti.
Sóıtip, Temirlan ózin sheber qaqpashy retinde tanytty. Onyń komanda jeńisine qosar úlesi munymen shektelmeıtini daýsyz. О́ıtkeni qaqpashy Temirlan Anarbekovtiń baǵyndyrar bıigi alda. Bálkim, komandanyń jeńisi qaqpashynyń sheberligimen astasyp jatatynyn biletin eýropalyq komandalar taǵy bir qazaq ulanyna kóz salar ma eken?..
Atyraý oblysy
