Sýret: ria.ru
Naryq kólemi de kúnnen-kúnge ósip jatyr. Byltyr 279 mlrd dollardy qurasa, bıyl 391 mlrd-ǵa jetýi múmkin. 2033 jylǵa qaraı jasandy ıntellekt naryǵy 5 trln dollarǵa jetip, onyń álemdik tehnologııa ındýstrııasyndaǵy úlesi 30 paıyzǵa deıin artpaq. «Microsoft», «Google», «Amazon», «Meta» kompanııalary osy jyly derekortalyqtar men esepteý qýatyna 320 mlrd dollardan astam qarajat bólýge daıyn. Qytaı jasandy ıntellektini qatań rettep, arnaıy zań engizdi. Eýropa «AI Act» qabyldap, qaýipti júıelerdi shekteýge kiristi. Japonııa joǵary ónimdi esepteý júıelerin iske qossa, Koreıa ulttyq «AI»-chıp óndirisin jolǵa qoıý úshin 77 mlrd dollardan astam ınvestısııa salyp jatyr.
«Nvidia» kompanııasynyń bas dırektory Djensen Hýangtiń sózinshe, jasandy ıntellekt tóńkerisi endi bastalady. «Biz jańa ónerkásiptik revolıýsııanyń kýási bolyp otyrmyz. Aldaǵy bes jylda álem boıynsha jasandy ıntellekt ınfraqurylymyna 3-4 trln dollar ınvestısııa salynady. Biz qazir algorıtmderdi jetildirýden asyp, ınfraqurylymdyq kezeńge óttik. Jańa dáýirde tehnologııalyq egemendik elderdiń esepteý qýatyna qarap baǵalanady», deıdi ol.
Infografıkany jasaǵan – Záýresh Smaǵul, «EQ»
Atalǵan alpaýyt elderdiń JI strategııasy úsh baǵytqa negizdegen. Birinshi – esepteý qýatyn arttyrý. Ekinshi – qaýipsizdik pen retteýdi qamtamasyz etý. Úshinshi – ulttyq til men mádenıetke beıimdelgen úlgilerdi jasaý. Ár memleket óz tilinde sóıleıtin jasandy ıntellekt ázirleý arqyly aqparattyq táýelsizdigin nyǵaıtýdy kózdeıdi.
«Biz elimizdi JI-ge baǵdarlanǵan memleketke aınaldyrý úshin Halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵyn qurdyq. Inkýbasııa men akselerasııa baǵdarlamalary arqyly Ortalyqty startaptarmen ıntegrasııalaýdyń naqty jospary jasaldy. Budan bólek, taıaýda Úkimettiń, ǵylym men bıznestiń strategııalyq qajettilikterine arnalǵan qýatty Sýperkompıýter klasteri iske qosyldy. Sonymen qatar biz sıfrlyq egemendigimizdi qamtamasyz etý úshin Úlken tildik modeldi (LLM) belsendi túrde damytyp jatyrmyz. Bul bastamalar álemdik jasandy ıntellekt keńistigindegi Qazaqstannyń tehnologııalyq órkendeýin jedeldetip, pozısııasyn nyǵaıtady», dedi Memleket basshysy.
Prezıdent aıtqandaı, elimiz de jahandyq úderisten syrt qalǵan joq. О́tken jyly «Jasandy ıntellektini damytýdyń 2024–2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy» qabyldandy. Osy jyly Astanada Ortalyq Azııadaǵy eń qýatty sýperkompıýter iske qosyldy. Sol jerde qazaq tiline beıimdelgen «AlemLLM» úlgisi tanystyryldy. Sondaı-aq Nazarbaev ýnıversıtetindegi «issai» ınstıtýty «KazLLM» qazaq, orys, aǵylshyn, túrik tilderin qamtıtyn kóptildi modeldi ázirledi. Bul úlgiler memlekettik qyzmetterdi qazaq tilinde damytýǵa jáne jańa sıfrlyq servıster qurýǵa múmkindik beredi.
Bilim salasynda «AI-Sana» jobasy qolǵa alyndy. Ol 100 myńǵa jýyq stýdentti qamtyp, jasandy ıntellekt negizderin úıretedi. Bul bastama jastardyń startap ashýyna, jańa tehnologııalyq jobalardy bızneske aınaldyrýyna jol ashady. Joba avtorlarynyń biri Stenford ýnıversıtetiniń qaýymdastyrylǵan dekany, doktor Pol Kımniń aıtýynsha, Qazaqstan osy arqyly JI-di damytýda aıtarlyqtaı jetistikke jete alady.
«Ai-Sana» baǵdarlamasynyń basty maqsaty – jasandy ıntellektini tereńdetip oqytý ǵana emes, ómirde qoldanýdy úıretý. Stýdentter birneshe kezeńnen turatyn oqý úderisinen ótedi. Aldymen olar algorıtmder men mashınalyq oqytý negizderin ıgeredi. Odan keıin ózderiniń jeke jobalaryn ázirlep, ony tájirıbede synaıdy. Sońǵy kezeńde startaptaryn ınvestorlarǵa tanystyrady», deıdi ol.
Al halyqaralyq «Alem.AI» ortalyǵy elimizdi aımaqtyq jasandy ıntellekt habyna aınaldyrýdy kózdeıdi. Bul ortalyq jyl saıyn myńdaǵan mamandy tartýǵa, ǵalymdar men kásipkerlerge jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan. Sıfrlyq damý, ınnovasııa jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Jaslan Madıevtiń aıtýynsha, jobaǵa bilim berý, startaptardy qoldaý, iri halyqaralyq IT-kompanııalardy tartý sııaqty birneshe baǵyt biriktirilgen.
«Ortalyqta balalarǵa arnalǵan ınteraktıvti alań da, stýdentterge arnalǵan JI mektebi de, kásipkerler men zertteýshilerge arnalǵan kampýs ta bar. Tipti «Google», «Apple», «Telegram» sekildi alpaýyttar da zertteý zerthanalaryn ashýdy josparlap otyr. «Alem.AI»-dyń basty maqsaty – elimizdi aımaqtaǵy jasandy ıntellekt habyna aınaldyrý, talanttardy tartyp, jańa jobalardy qoldap, eldiń tehnologııalyq damýyna serpin berý», deıdi ol.
Buǵan qosa elimiz JI naryǵyndaǵy alpaýyt memlekettermen yntymaqtastyq ornatýdy ekonomıkalyq baǵdar retinde alyp otyr. Bul salada álem tájirıbesinen úlgi alý artyqshylyq bolary anyq. Qasym-Jomart Toqaev Qytaıdaǵy saparynda osy nıetin bildirip, «China State Construction Engineering Corporation» kompanııasymen áriptestik ornatý týraly kelisimge qol jetkizdi.
«Biz «Alatau City» jańa qala salý jobasyna aıryqsha mán berip otyrmyz. Bul qala elimizde jáne tutas aımaqta ınnovasııany, krıptoındýstrııa men tehnologııalyq kásipkerlikti damytýǵa jol ashatyn qýatty ortalyq bolýǵa tıis. Osy oraıda, biz qytaılyq kompanııalarmen ózara tyǵyz baılanysta jumys isteýge nıettimiz», dedi Memleket basshysy.
