Memleket basshysy keńeste jasandy ıntellektini engizý kún qurǵatpaı qolǵa alynýy kerek salalardy atap ótti. Solardyń qatarynda memlekettik qyzmetti júzege asyrýdyń tıimdiligin arttyrý máselesi de sóz boldy. Iаǵnı Prezıdent memleketti basqarý salasyn odan ári sıfrlandyrý isin ekinshi basymdyq retinde aıtty. Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, jasandy ıntellekt memlekettik organdardyń jumys tıimdiligin arttyrady. Bul – aıdan anyq dúnıe.
«Jasandy ıntellekt memlekettik apparattyń jumysyn meılinshe jeńildetýi kerek. Bul – óte mańyzdy mindet. Qazaqstanda qyzmetterdiń basym bóligi áli de «sıfrlyq fıksasııa» kúıinde. Iаǵnı qujattar elektrondyq túrde beriledi, óńdeledi, biraq rásimdeýdiń ózi memlekettik qyzmetshiniń aralasýyn talap etedi. Shyn máninde, bul – qaǵaz júzindegi bıýrokratııany sıfrlyq formatqa kóshirý ǵana. Budan tıimdilik esh artqan joq. Biz jasandy ıntellektini qoldanyp, qandaı qyzmetterdi tolyq ózgertýge bolatynyn naqty aıqyndap alýymyz kerek. Al odan bosaǵan resýrstardy basqa da kúrdeli ári paıdaly jumystarǵa jumsaýǵa bolady. Sondyqtan Úkimet úsh aıdyń ishinde memlekettik qyzmet kórsetý salasyna jasandy ıntellektini engizý boıynsha naqty sharalar ázirleýi kerek. Ásirese ótinishterdi qaraý jáne sheshim qabyldaý jumysynda keńinen paıdalanǵan jón. Bizge tutas memlekettik basqarý júıesinde qoldanýǵa bolatyn naqty tetikter óte qajet», dedi Q.Toqaev.
Prezıdent aıtyp otyrǵan tetikter – ol JI kómegimen eńseriletin jobalar. Osy rette sala mamanyna qolqa salyp, Memleket basshysynyń tapsyrmasynyń mańyzyna toqtala ketýin suradyq. «TrustMe» jobasynyń negizin qalaýshy, kásipker Shyńǵys Dáýletbaevtyń aıtýynsha, elimiz kóshten qalmaý úshin jasandy ıntellektini damytyp, memlekettik qyzmet kórsetý úderisin ońtaılandyra alady.
– Meniń oıymsha, jańa tehnologııalar, startaptar tyńnan tabylǵan munaı sııaqty. Sondyqtan biz mundaı jobalardy nazardan tys qaldyrmaýymyz kerek. Memleket basshysy keńeste: «Biz jasandy ıntellekt salasynda birqatar jetistikke qol jetkizdik, biraq bosańsýǵa bolmaıdy», dep atap ótti. Bul pikirmen tolyq kelisemin. Elimiz Eýrazııanyń sıfrlyq habyna aınalýǵa nıetti. Ol úshin elimizde «Astana Hub», «Astana International Financial Center» syndy tıisti sıfrlyq ınfraqurylym bar. Jalpy, jańa tehnologııalardy, onyń ishinde jasandy ıntellektini damytý bizge memlekettik qyzmet kórsetý úderisin ońtaılandyrýǵa jol ashady, – deıdi Sh.Dáýletbaev.
Ol teńizge shyǵa almaıtyn bizdiń memleket sııaqty damýshy elder aqparattyq tehnologııalardy damytý arqyly qosylǵan quny joǵary taýarlardy óndirýge múmkindik alady degen tujyrymyn jetkizdi.
– 5 tamyzda Memleket basshysy «Qazir teńizge shyǵar jolymyz bolmaǵanymen, keleshekte amalyn tabamyz. Biz sıfrlandyrýǵa ınvestısııa quıyp jatyrmyz. Astanada Alem.AI jasandy ıntellekt ortalyǵy quryldy. Jýyrda sýperkompıýter iske qosyldy. Ǵylymı yntymaqtastyqqa árdaıym ashyqpyz» dep málimdeme jasady. Budan memleketimizdiń IT salasyn damytýǵa qulshynysy joǵary ekenin kórýge bolady. Sonymen qatar buǵan «Neo-Nomad Visa», «Digital Nomad Visa»-ny qosyńyz. Bul bizge shetelden bilikti jáne tólem qabileti bar mamandardy tartýǵa, básekege qabiletti jańa sıfrlyq ónim shyǵarýǵa múmkindik beredi, – dedi Sh.Dáýletbaev.
Sondaı-aq ol «TrustMe» jobasynyń aıasynda memleketke jańa sheshimderdi usynǵanyn da jetkizdi. Sol jobalar aıasynda keıbir memlekettik qyzmet túrlerin jetildirýge ábden bolady.
– Bıyl aqpanda Úkimet otyrysyna shaqyrtý aldyq. Onda sıfrlandyrý máselesi talqylandy. Bizben qatar basqa da IT kompanııalardyń ókilderi sóz sóıledi. Premer-mınıstr Oljas Bektenov bizge senim artyp: «Osyndaı jas kásipkerler elimizdi alǵa súıreıdi. Sizderde ónimdi eksportqa shyǵarý týraly jospar bar. Sondyqtan óz tarapymyzdan qandaı qoldaý kórsetýge bolatynyn qarastyramyz», dep jobamyzǵa qoldaý bildirdi. Keıin Úkimet «TrustMe» sheshimderin memlekettik sektorǵa engizý kerek degen tapsyrma da berdi. Shynymdy aıtsam, memlekettik organdarmen jumys isteý ońaı emes. Atalǵan sektorda biz aýdıt júrgizip, biraz ózekti máseleniń bar ekenin anyqtadyq. Biz olardy sheshe alamyz degen oıdamyn, – dedi ol.
Osy oraıda Shyńǵys Dáýletbaev óz sózine mysal da keltire ketti.
– Máselen, eńbekke jaramsyzdyq paraǵyn alaıyq. Qazir siz bul anyqtamany alý úshin aldymen emhanaǵa barasyz. Keıin oǵan qol qoıdyryp, jumys berýshige aparasyz. Ashyǵyn aıtqanda, ýaqytyńyzdy jumsaısyz, arasynda júıkeńiz de juqarýy múmkin. Bizdiń «TrustMe» platformasynda muny tez atqarýǵa bolady. Meniń oıymsha, atalǵan joba arqyly jumysty jeńildetip, memlekettik qyzmettegi bıýkratııany jeńýge, saladaǵy qyzmet kórsetý úderisin ońtaılandyrýǵa múmkindik mol. Nátıjesinde, elimizdiń sıfrlyq ekonomıkasynyń damýyna óz úlesimizdi qosa alamyz, – deıdi «TrustMe» jobasynyń jetekshisi.
Sonymen qatar ol otandyq ónimge memlekettiń qoldaýy aýadaı qajet ekenin de ashyq aıtty. Sol sebepti de olar Prezıdent pen Premer-mınıstrge arnaıy hat ta jazǵan. Qysqasha qaıyrsaq, hatta «TrustMe» jobasyn jasandy ıntellekt, sıfrlandyrý jáne tehnologııa eksportyna arnalǵan memlekettik baǵdarlamalarǵa engizý múmkindigin, memlekettik organdar men ulttyq kompanııalarda ózderiniń sheshimderin qoldana otyryp, qanatqaqty jobalardy iske asyrý máselesin qarastyrýdy surapty.
Sondaı-aq áńgime barysynda Sh.Dáýletbaev memleket qarjysyn tıimdi ıgerý úshin salaǵa startaptardy tartýdy da usyndy.
– Birinshiden, bul startaptar óz sheshimderin keıin basqa jekemenshik kompanııalarǵa da usyna alady. Ekinshiden, startaptar shetelden ınvestısııa tarta alady. Mysaly, bizdiń «TrustMe» kompanııasyn aıtýǵa bolady. Úshinshiden, startaptar kadr máselesin tıimdi sheshe alady ári jumys qarqyny joǵary bolady jáne klıenttiń múddesin oılaıdy, – deıdi Sh.Dáýletbaev.
Onyń pikirinshe, BTS-Digital men «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ sııaqty memlekettik kompanııalarǵa bólingen qarajatpen startaptarǵa, ıaǵnı naryqqa beriletin qarjyny salystyrý qajet. Ol sondaı-aq mınıstrlikter qaı jobaǵa qarjy bólý kerektigin ózi tańdaýy qajet ekenin, sonda ǵana nátıje áldeqaıda joǵary bolady degen oıyn jetkizdi.
