Energetıka salasynda merıtokratııa qaǵıdasy aıqyn baıqalady: munda mansap jolynda tek eńbegi men qabileti bar adam ǵana alǵa jyljıdy. Týystyq baılanystar qyzmette ósýge yqpal ete almaıdy. Kerisinshe, áýletter kásiporyndarda eńbek dástúriniń sabaqtastyǵyn qalyptastyryp, eńbek ujymdarynyń áleýmettik ári rýhanı tiregine aınalady.
Áýlettiń bastaýynda – Beıbit Maqsutov
Maqsutovtar áýletiniń energetıkadaǵy tarıhy Almaty jylý-energetıka kesheninde 1995 jyly bastaldy. Sol jyly Jambyl oblysy Qordaı aýdany Qarakemer aýylynda týǵan 21 jastaǵy Beıbit Maqsutov Almatyǵa qonys aýdardy. Elde kolhozdar tarap, aýylda turaqty jumys azaıǵan shaq edi.
Beıbittiń energetıkaǵa kelýine aǵaıyndary – qazandyq sehynyń bastyǵy, keıin bas ınjener, dırektor bolǵan Isahan Syrǵabaevtyń úlgisi jáne ákesiniń JEO-2-ge jumysqa turýǵa keńes berýi yqpal etti.
«Jumysqa qabyldaý úshin ótinish blankin berdi. «Pyleprıgotovıtelnyı seh» degendi kórip, «pysty qaıdan daıyndaıdy eken?» dep oıladym. Keıin «slesar» degendi oqyǵanda taǵy túsinbedim. Al «Chashkınanyń ornyna» degen jazýdy kórgende, «áıel istegen jumysty men de isteı alamyn» dep ózime maqsat qoıdym. Sodan beri 30 jyl ótti. Alǵashynda dánekerleýshi boldym. Ol daǵdy sol kezde jan baǵýǵa kómektesti, bos ýaqytymda úılerge jylý, sý júıesin ornattym, elektr jelilerin tarttym, al súıikti isim – kólik jóndeý boldy», – deıdi Beıbit Maqsutov.
Keıin ol sheber boldy, 2005 jyly anasy men jubaıynyń keńesimen kolledj ben ýnıversıtet bitirdi. Qazir Beıbit – JEO-1-degi qazandyq sehynyń bastyǵy. Biraq oǵan deıin ol barlyq satydan ótti. Únemi izdenis pen eńbekqorlyǵynyń arqasynda ǵana jetistikke jetti. Búginde de qaramaǵyndaǵy jas mamandarǵa qoldaý kórsetip, tájirıbesin bólisýden tartynbaıdy.
Áýlettiń jalǵasy – Rashıd, Rınat, Baqyt jáne olardyń balalary
1996 jyly Beıbittiń keńesimen energetıkaǵa onyń aǵasy Rashıd keldi. Aldymen qazandyq sehynda, keıin qubyr sehynda eńbek etti. Qazir JEO-2-de jelilik sorǵylar men qubyr jabdyqtaryn jóndeıtin sheber. Onyń balalary da áke jolyn qýǵan: Ǵalymjan JEO-1-de qubyr sehynyń aǵa mashınısi.
«Balalaryma energetıkanyń artyqshylyǵyn aıttym. Tańdaýdy ózderi jasady. Ǵalymjan osy mamandyqty tańdaǵanyna qýanamyn. Kórkenjan da uzaq jyldar eńbek etti, keıin óz jolyn tapty. Áke retinde ekeýine de rızamyn», – deıdi Rashıd Maqsutov.
Ǵalymjan da óz sózinde: «Bastapqyda energetıkaǵa qyzyǵa qoımadym, qarjy salasyn oıladym. Keıin turaqtylyq úshin, qoǵamǵa paıdasy úshin osy joldy tańdadym. 2013 jyldan beri JEO-1-de jumys isteımin. Bolashaqta ýchaske sheberi bolýdy kózdeımin», – dedi.
Rınat Maqsutov energetıkada 24 jyl eńbek etip keledi. Qazir ol – JEO-1 qubyr sehy jóndeý bólimi basshysynyń orynbasary. «Birinshi jyly qıyndaý boldy, biraq ákemniń «aǵash bir jerde tamyr jaıyp ósedi» degen sózi toqtatyp qaldy. Osy salada óz ornymdy taptym», – deıdi ol.
Baqyt Maqsutov energetıkada 26 jyldan beri jumys istep júr. Qazir ol JEO-2-de qazandyq sehynda sorǵy qondyrǵylarynyń mashınısi.
«Jumysym jaýapty, biraq qıyn emes. 26 jylda ár burandasyn jatqa bilemin. Ulymnyń da osy joldy tańdaǵanyn qalaımyn», – deıdi ol.
Áýlettiń taǵy bir múshesi – ápkeleri de JEO-1 hımııalyq zerthanasynda biraz jyl jumys istegen.
Eńbek áýletiniń ónegesi
Maqsutovtar áýletiniń árbir múshesi – óz isiniń sheberi. Áke-shesheleri de eńbekqor adamdar bolǵan: ákeleri – agronom, keıin kolhoz tóraǵasy, analary – býhgalter. Úlken ul Beıbitten bastap barlyq baýyrlary energetıkaǵa kelip, óz ornyn tapty.
«Ákemiz bizdi bala kezden eńbekke baýlydy. Qazir biz úshin basty qundylyq – adal eńbek pen otbasy dástúri. Energetıkada eńbektenip júrip, bárine qol jetkizýge bolatynyn kózimizben kórdik», – deıdi aǵaıyndylar.
Áýlet ókilderi bolashaqta da jastardyń bul mamandyqqa qyzyǵýshylyq tanytyp, energetıkadaǵy dástúrdi jalǵastyratynyna senedi.
