Foto: Konstıtýsııalyq Sottyń baspasóz qyzmeti
Konstıtýsııalyq Sottyń tóraǵasy Elvıra Azımova plenarlyq otyrysty asha otyryp, forýmnyń mańyzdylyǵy quqyqtyń rólin tek ulttyq deńgeıde emes, álemdik aýqymda túsiný qajettiliginen týyndaıtynyn atap ótti. Ol qazirgi jahandyq syn-qaterler dáýirinde beıbitshilik pen daýlardy sheshýdiń eń senimdi tetigi quqyq ekenin, onyń qoǵam ómirin boljamdy etip, turaqtylyq pen damýdyń negizin qalyptastyratynyn aıtty. Azımova Konstıtýsııany jaı ǵana zań emes, teńdik pen ádildiktiń, adam quqyqtarynyń kepili retinde sıpattap, onyń bılikke degen senimdi kúsheıtip, dıalogty damytýdaǵy rólin atap ótti.
Forýmda Quqyq arqyly demokratııa úshin Eýropalyq komıssııanyń (Venesıandyq komıssııa) prezıdenti Kler Bazı-Malorı Qazaqstandy Konstıtýsııanyń 30 jyldyǵymen quttyqtap, zań ústemdigi men konstıtýsııalyq sottardyń memleket beıbitshiligi men turaqtylyǵyn qamtamasyz etýdegi mańyzyn erekshe atap ótti. Sondaı-aq ol Venesıandyq komıssııanyń Qazaqstanmen jemisti yntymaqtastyǵyn ári qaraı damytýǵa daıyn ekenin jetkizdi.
Birikken Arab Ámirlikteri Federaldy Joǵarǵy Sotynyń tóraǵasy Mohammed Hamad Mohammed ál-Badı ál-Zahrı óz eliniń tájirıbesin tanystyryp, azamattardyń konstıtýsııalyq rásimderge qoljetimdiligin qamtamasyz etý jáne sot isin jeńildetý úshin sıfrlyq tehnologııalardy qoldaný týraly aıtty. Onyń pikirinshe, konstıtýsııalyq ádilet bılik ınstıtýttaryna senimdi arttyryp, turaqtylyq pen damýǵa yqpal etip, ádil ári beıbit bolashaq qurýdyń mańyzdy faktory bolyp tabylady.
Zımbabve Joǵarǵy Sotynyń tóraǵasy Lıýk Malaba konstıtýsııalyq sottardyń beıbitshilik pen damý jolyndaǵy quqyqtyq tetikterdi qamtamasyz etýdegi róline toqtaldy. Ol konstıtýsııalyq baqylaý konstıtýsıonalızm, zańnyń ústemdigi jáne bılik tarmaqtarynyń bólinýi qaǵıdattaryn ornyqtyryp, memlekettiń turaqtylyǵy men zańdylyǵyn nyǵaıtýǵa yqpal etetinin aıtty.
Mońǵolııa Konstıtýsııalyq Sotynyń tóraǵasy Baıasgalan Gýngaa zań ústemdigin, adam quqyqtaryn jáne demokratııalyq qundylyqtardy qorǵaýda konstıtýsııalyq sottardyń mańyzyna nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, quqyq beıbitshiliktiń, turaqty damýdyń jáne ádiletti ómir súrýdiń negizi bolyp tabylady. Sonymen qatar ol forýmdy tájirıbe almasý men ádilettilikti qamtamasyz etý jolyndaǵy sheshimderdi birge izdeıtin mańyzdy alań retinde baǵalady.
Forýmnyń jumysy úsh taqyryptyq sessııa jáne kásibı seriktestikterdi damytý men ozyq tájirıbelerdi bólisýge arnalǵan arnaıy netvorkıng formatyndaǵy is-sharalarmen jalǵasty.
Shara aıasynda túrli elderdiń konstıtýsııalyq sot sýdıalary men zańgerleri baıandamalar jasady. Qyrǵyzstan ókili Chınara Aıdarbekova adam quqyqtaryn qorǵaý men turaqty damý úshin zań ústemdiginiń mańyzyn atap ótti. Ońtústik Koreıa Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq Sotynyń sýdıasy Kım Bok Hıon konstıtýsııalyq sot tóreligin bılikti asyra paıdalanýǵa qarsy kepil dep sıpattady. Tájikstannan kelgen Kývvatzoda Foteh Djýma Konstıtýsııanyń ulttyq quqyqtar men múddelerdi qorǵaýdaǵy rólin baıandasa, Germanııanyń Reınland-Pfals jerindegi Konstıtýsııalyq sot pen Joǵarǵy ákimshilik sottyń prezıdenti Lars Broker konstıtýsııalyq normalardy túsindirý arqyly Ata zańnyń turaqtylyǵy men damý úderisterine taldaý jasady.
Negizgi baǵdarlamaǵa qosymsha retinde QR Joǵary Sot Keńesi janyndaǵy Sot tóreligi akademııasynda jáne Ishki ister mınıstrliginiń Basqarý akademııasynda sheteldik sarapshylardyń dáristeri uıymdastyryldy. Bul kezdesýler halyqaralyq tájirıbeni qazaqstandyq mamandarǵa jetkizýge jáne kásibı yntymaqtastyqty damytýǵa yqpal etti.
Jalpy, forým ulttyq quqyqtyq júıelerdiń damýyna serpin berip, konstıtýsııalyq sot tóreligi salasynda halyqaralyq seriktestik pen tájirıbe almasýdyń ózektiligin taǵy bir márte dáleldedi.
