Onyń aıtýynsha, óristi ónerimiz ben ulttyq muramyzdyń urpaqtan urpaqqa jalǵasýy on saýsaǵynan óner tamǵan sheberlerdiń eńbegimen tikeleı baılanysty. Sonyń ishinde mýzykalyq aspap sheberleri – ulttyq murany saqtaýshy ári zertteýshi retinde tanylyp, jańa aspap úlgilerin jasaýǵa, akýstıka men mýzykalyq arheologııanyń damýyna zor úles qosqan.
«О́tken ǵasyrlarda sheberhanalar men zerthanalarda kóne aspaptar qalpyna keltirilip, tipti dombyra jasaıtyn fabrıkalar jumys istegen. О́kinishke qaraı, ótpeli kezeńde bul óndiris oshaqtary jabylyp qaldy», – dedi senator.
Darhan Qydyráliniń sózinshe, memleket basshysynyń tapsyrmasymen dombyra kúni engizilgennen keıin ulttyq aspapqa degen qurmet arta tústi. Keremet kúıshiler men áıgili ánshiler túrli marapattarǵa ıe bolyp jatsa da, sol aspaptardy jasaýshy sheberler memleket nazarynan tys qalyp keledi.
Senator mysal retinde «qazaqtyń Stradıvarıi» atanǵan Qamar Qasymovtyń esimi kóp umyt qalǵanyn aıtty. Sondaı-aq Nurǵısa Tilendıev pen Seken Turysbekovtiń dombyralaryn jasaǵan aǵaıyndy Romanenkolardyń, ulttyq aspaptardy qaıta jańǵyrtqan Bolat Sarybaevtyń eńbegin kópshilik bile bermeıtinin atap ótti.
«Sońǵy 30 jylda sheberdiń qoǵamdaǵy orny entýzıastyń róline almasty. Kópshiligi jeke sheberhanalarda taza yqylas pen kásibı ar-namysqa súıenip eńbek etedi. Jolaýshy Turdyǵulov, Narbek Ohanov, Qanat Qazaqbaev, Sultan Musaev, Meıirbek Dilmanov, Erdos Rahymbek jáne ózge de ondaǵan sheberdińm ańdaı teri – ulttyq mýzyka ındýstrııasynyń kózge kórinbeıtin, biraq sheshýshi irgetasy», – dedi senator.
Darhan Qydyráli qazirgi tańda halyq ártisteri men óner maıtalmandary qoldanyp júrgen aspaptardyń bári de sheberlerdiń qoltańbasy ekenin, alaıda olardyń eńbegi elenbeı kele jatqanyn jetkizdi.
«Sheberlik – tek aǵash óńdeý emes, ol ǵylymı-eksperımenttik prosess. Sheberler kóne úlgilerdi jańǵyrtyp, rekonstrýksııany ǵylymı dáldikpen, modernızasııany óner talǵamymen úılestirip keledi», – dedi ol.
Senator oqý oryndaryndaǵy dombyra sapasyna qatysty máseleni de kóterdi. Onyń aıtýynsha, keı tenderlerde kórshi elderde jasalǵan sapasyz dombyralar ótkizilip, ulttyq aspaptyń bedeline nuqsan keltirip otyr.
«О́kinishke qaraı, ulttyq aspabymyzǵa balyq aýlaıtyn arzanqol jip taǵylyp, babadan jetken dástúrden qol úzip qala jazdadyq. Búgingi býyn sheberlikke erekshe yqylas tanytyp otyr. Dástúrli ishekterdi qaıta jandandyrý úderisi qarqyn aldy. Bul – ótpeli qyzyǵýshylyq emes, turaqty úrdis», – dedi senator.
Darhan Qydyráli mýzykalyq aspap sheberleriniń ulttyq ónerdiń tiregi, ulttyq dybystyń saqshylary ekenin atap ótip, Úkimetke mynadaı usynystaryn jetkizdi:
- «Mýzykalyq aspap sheberi, usta» sııaqty ulttyq kásibı mártebe engizý;
- Sheberhana-zerthanalardy jańǵyrtý, zertteý ortalyǵyn ashý;
- Ulttyq regıstr, akýstıkalyq pasport, standarttaý men sertıfıkattaý júıesin engizý;
- Arnaıy mýzykalyq aspap sheberi mamandyǵyn ashý;
- Ustaz ben shákirt sheberlerdi granttyq qoldaý;
- Uzaq merzimdi kelisimsharttar jasaý;
- Salyq jeńildikterin qarastyrý;
- Arnaıy vedomstvolyq marapat engizý;
- Qamar Qasymov atyndaǵy respýblıkalyq mýzykalyq sheberler konkýrsyn ótkizý;
- Sheberlerdiń eńbegin aqparattyq turǵyda keńinen nasıhattaý.
