Medısınalyq kómek sapaly ári qoljetimdi bolýǵa tıis

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Joldaýynda densaýlyq salasy, onyń ishinde Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń jumysy týraly: «Densaýlyq saqtaý júıesiniń qarjylyq turaqtylyǵyna jáne medısınalyq qyzmetterge monıtorıng júrgizý isiniń tıimdiligine qatysty máseleler bar. Bıýdjet qarjysy shekteýli kezde Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory is júzinde bıýdjetti retteýshi rólin atqaryp otyr. Qor daıyn ónim jetkizetin kásiporyndarǵa baqylaýdy kúsheıtkeniniń arqasynda shyǵyndy kóbeıtpeı ustap tur. Úkimet jasandy ıntellekt tehnologııasyn qoldanyp, medısınalyq qyzmetterdiń sapasyna, kólemine monıtorıng júrgizetin jańa júıe qalyptastyrýǵa tıis», dedi.

Prezıdent Joldaýda densaýlyq saqtaý, MÁMS-ke qatysty máselelerge erekshe toqtaldy. Nátıjesinde, Den­saý­lyq saqtaý mınıstrligi keıingi bes jylda salaǵa birqatar aýqymdy ózgeris engiz­geni málim. Prezıdent tapsyrmasymen sıfrlandyrýǵa, Biryńǵaı memlekettik medısınalyq aqparattyq júıeni engizýge basymdyq berildi. Osy jumystar durys úılesse, qarajatty tıimdi basqaryp, medısınalyq kómek sapasyn jaqsartýǵa múmkindik molaıady. Odan bólek, Astana qalasynda naýqastarǵa medısınalyq qyzmetterdi kórsetý faktisin rastaı­tyn Face-ID qanatqaqty jobasy basta­lyp, táýir nátıje kórsetti. Endi tájirı­be eldegi ózge emhanalarǵa da engizilip, me­dı­sınalyq kómektiń tıimdiligi artady, qarjy únemdeledi.

Saladaǵy táýekelderdi azaıtý maq­satynda qarjylandyrý júıesi túgeldeı qaıta qaraldy. Qazir bıýdjettiń múm­kindigi men mindettemesin eskere otyryp, bazalyq memlekettik medısına­lyq kómektiń biryńǵaı paketin qurýǵa qatysty jumystar qarqyndy júrip jatyr. Paketke kirmeıtin qyzmetter medısınalyq saqtandyrý júıesi arqyly qarjylandyrylady. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi MÁMS júıesin jetildirý jáne taldaý departamentiniń dırek­tory Lázzat Shomanovanyń aıtýynsha, jańa tásildiń basty jańalyǵy – biryń­ǵaı paketti engizý. Bul qadam medısınada kómektiń qaıtalanýyn joıady. Jalpy júıeniń tıimdiligin arttyrýǵa múmkin­dik beredi. 2026 jyldan bastap TMKKK men MÁMS paketterin kezeń-kezeńimen biriktiredi. Onyń alǵashqy satysy bıyldan bastalady. Sonyń arqasynda keı­bir keń taralǵan aýrýlarǵa qatysty emsharalar jalpyǵa qoljetimdi bolady. Bazalyq medısınalyq kómekter saq­tan­dyrylǵan mártebesiniń bar-joǵyna qaramastan barlyq azamatqa kepildi túrde kórsetiledi. Osynyń izimen 2027 jylǵa qaraı densaýlyq saqtaý júıesinde ashyq ári saqtandyrýǵa negizdelgen qar­jylandyrý modeli qalyptasady. Qajetti medısınalyq kómekti ár pasıent der kezinde ala alady. Qarjy tıimdi bólinedi.

Áleýmettik medısınalyq saqtan­dy­rý qory medısınalyq qyzmettiń sapasyna monıtorıng júrgizýdiń jańa tásilderi engiziletinin málimdep otyr. Qor osy baǵytta jumystardy úıles­ti­rýge jyl basynan kirisken. Mysaly, bıyl medısınalyq kómekke aqy tóleýdiń biryńǵaı júıesi bazasynda «Monıtorıng» modýli iske qosylǵan. Buryn stasıonar­lyq, ambýlatorlyq kómek jeke-jeke baǵa­lansa, jańa júıe pasıenttiń emha­naǵa qaralǵannan bastap, stasıonarǵa jatqanǵa deıingi medısınalyq kómek jolyn keshendi túrde baǵalaýǵa múmkin­dik beredi. О́zgerister týraly Áleýmettik medısı­nalyq saqtandyrý qory basqarma tóraǵasynyń keńesshisi Zábıra Oraza­lıevadan surap bildik.

– Medısınalyq kómekke aqy tóleý­diń biryńǵaı júıesiniń birinshi kezeńin­de 20-dan astam avtomatty tekserý al­go­rıtmi iske asyryldy. Medısınalyq qyz­met kórsetilgennen keıin derek­ter jú­ıege túsip, qoldanystaǵy norma­tıv­tik-qu­qyq­tyq aktiler men qyzmet kór­se­tý standarttaryna sáıkestigi tekse­ri­le­di. Sáıkessizdikter anyqtalsa, júıe aqaý­­lar­dy tirkep, máselelerdi jedel anyq­­taýǵa, jetkizýshiler men aımaq­tar­ǵa tal­dama­lyq esepter jasaýǵa múm­kin­­­dik beredi. Modýl 2025 jyldyń naý­­­­ry­zyn­da Aqmola oblysyndaǵy me­dı­sı­na­­lyq uıymdarda qanatqaqty re­jim­­de iske qosyldy. Nátıjesinde, oń dı­na­­mıka baıqaldy. Aqaýlar azaıyp, stan­­darttardyń buzylýy tómendedi. Bul júıeniń medısına­lyq qyzmet kórse­tý­shiler tarapynan talaptardyń oryndalýyna yqpal etip otyrǵanyn kórsetedi, – dedi Z.Orazalıeva.

Jańa júıeniń taǵy bir artyqshy­lyǵy, medısınalyq uıym esep-qısappen kelispegen jaǵdaıda týyndaǵan aqaý­dy avtomatty túrde engize alady. Iаǵnı medısınalyq uıym júıe arqyly qar­sy­lyq bildirip, dáleldemeler men rastaıtyn qujattardy qamtysa bolady. Ol aqparattar aımaqtarǵa túspeıdi, kórsetilgen qyzmet profıline sáıkes birden qor sarapshylaryna beriledi. Bul qadam monıtorıngtiń obektıvtiligin arttyrady. Osyǵan qosa, júıede qajet bolsa shaǵymdy ekinshi márte qaraý mehanızmi qarastyrylǵan. Tek ony basqa sarapshy qaraıdy. Sebebi sheshimmen medısına­lyq uıym kelispegen jaǵdaıda ári qaraı túrli maman jiti tekseredi. Munda aıta keterligi, biriniń pikirin ekinshi sarapshy kórmeıdi. Qor monıtorıng nátıjelerin júıeli túrde taldap, normatıvtik nemese uıymdastyrýshylyq qaıta qaraýdy talap etetin suraqtardy ýákiletti organǵa jiberedi. Mundaı vedomstvoaralyq dıalog anyqtalǵan qaıshylyqtardy joıýǵa, medısınalyq qyzmet kórsetý men esepke alýdyń biryńǵaı tásilderin ázirleýge qajet.

Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, jyl sońyna deıin monıtorıng júıesi­ne jasandy ıntellekt tehnologııalary en­giziledi. Bul qadam júıedegi qatelik­terdi anyqtaýdyń dáldigin arttyryp, taldaý jumystaryn jedeldetedi. Táýekelderdi boljaýdy jaqsartyp, resýrstardy tıim­di bólýdi qamtamasyz etedi.

Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova Úkimet otyrysynda MÁMS júıesi tıimdiligin kórsetip otyrǵanyn atap ótti.

– Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesin engizý densaýlyq saqtaý salasyna jumsalatyn qarajat kólemin arttyrýdyń, ınvestısııa tar­týdyń basty draıverine aınaldy. Keıingi jeti jylda bir turǵynǵa shaqqandaǵy medısınalyq shyǵystar 2,6 esege artty. Medısına qyzmetkerleriniń ortasha jalaqysy da 2,5 esege ósti. Dárigerlerdiń eńbekaqysy 2,8 ese, naqtylasaq 159 myń teńgeden 442 myń teńgege deıin ul­ǵaı­dy. Alǵashqy, konsýltatıvtik-dıag­nos­tıkalyq deńgeılerde kórsetiletin medı­sınalyq qyzmet kólemi 2,7 esege artty. Eli­mizde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 75,4 jyl­ǵa jetti. Bıyl jyldyń sońyna deıin 75,8 jylǵa jetýge tıis. Dúnıejúzilik den­saýlyq saqtaý uıymynyń derek­te­rine sáıkes, bul kórsetkish TMD el­deri arasynda eń joǵary sanalady. Búgin­de MÁMS tıimdiligin dáleldep otyr. Qarjylandyrý kólemi artyp, medı­sı­nalyq qyzmetterge qoljetimdilik keńeıý­de, básekelestik kúsheıip, halyq densaý­lyǵynyń kórset­kish­teri jaqsaryp keledi, – dedi mınıstr.

Medısınalyq kómekke aqy tóleýdiń biryńǵaı júıesi men «Monıtorıng» modýlin turaqty túrde jańartyp otyrý jolymen qor pasıentke kórsetile­tin kómektiń sapasyn obektıvti ári ashyq baǵalaýdy kózdep otyr. Sondaı-aq kórsetilgen qyzmetterdiń kólemin jiti baqylaý arqyly qarajattyń tıimdiligin arttyrý qajet. Osy jumystardyń ná­tıjesinde burynǵydaı jalǵan derek kórsetý faktileri azaıyp, medısınalyq uıymdar men qor arasynda berik baılanys ornaıdy. Sonda ǵana turǵyndar sapaly medısınalyq kómektiń tıimdi­ligin kóredi.