Forýmnyń ashylýynda Kásipodaqtar federasııasynyń tóraǵasy Satybaldy Dáýletalın qonaqtardy merekemen quttyqtap, kásipodaq qozǵalysynyń tarıhı belesterine toqtaldy. Sol jolda eńbek etken kásipodaq ardagerlerine alǵys aıtty.
«Buryn eńbek adamdary eń qarapaıym quqyqtary úshin kúresti. Jumys kúni 14 saǵattan aspasyn, áıelder men balalar eńbegi aıaýsyz paıdalanylmasyn dedi. Ol kezde mundaı talaptar batyl bastama sanaldy. Al búginde bul – qalypty nárse. 120 jyldyq kásipodaq qozǵalysynyń dańqty joly men ádilet týyn 35 jyl boıy abyroımen kóterip kele jatqan federasııanyń tarıhy – bul eńbek adamdarynyń rýhyn bıiktetken dańqty shejire. Qurmetti ardagerler, sizder – elimizdegi barlyq uly ózgeristerdiń kýágeri ári tikeleı qatysýshysysyzdar. Sizder 80-90-jyldardaǵy ereýilderdi jaqsy bilesizder. Sol ýaqytta jumysshylar alǵash ret ádilettilikti ashyq talap ete bastaǵan edi. Qazir sonyń jemisin búgingi býyn kórip otyr. Eńbek adamyna degen senim, jaqsy nıet pen adaldyqtaryńyz úshin sizderge rızashylyq bildiremiz», dedi Satybaldy Dáýletalın.
Iá, qıyn-qystaý kezeńderde burynnan qalyptasqan júıe kúıredi. О́mirdiń úırenshikti tártibi buzylǵan shaqta jumysshy quqyǵyn qorǵaý da ońaı bolmady. Kásiporyndar jabylyp, jalaqy aılap berilmegen shaqtarda kásipodaq qozǵalysy jumysyn jalǵastyrdy. Halyqtyń senimin saqtap qaldy. Forýmda ómirden ótken kásipodaq kóshbasshylary men belsendileriniń rýhyna qurmet retinde bir mınýt únsizdik jarııalandy. Osydan soń Kásipodaqtar federasııasynyń tóraǵasy Satybaldy Dáýletalın elimizdegi eń iri qoǵamdyq uıymnyń jetistikterine toqtaldy.
«Biz kásipodaqtardy saqtap qana qoımaı, olardyń bedelin de arttyra aldyq. Búginde mıllıondaǵan eńbekkerdiń quqyǵyn qorǵaıtyn berik tirekke aınaldy. Kásipodaqtar federasııasy – eldegi eń iri qoǵamdyq uıym. Onyń quramynda eki mıllıonǵa jýyq adam bar. Iаǵnı, elimizdegi ár úshinshi eńbekker – bizdiń kásipodaqtyń múshesi. Federasııa quramyna 24 salalyq, 18 aýmaqtyq birlestik jáne 16,5 myń bastaýysh uıym kiredi. Onda kún saıyn myńdaǵan eńbekkerdiń taǵdyryna áser etetin sheshimder qabyldanýda. Bul – eki myń shtattyq kásipodaq qyzmetkeri men 90 myń belsendiden quralǵan úlken qaýymdastyq. Olardyń barlyǵy Kásipodaqtar federasııasynyń biryńǵaı júıesinde jumys isteıdi», dedi kásipodaq kóshbasshysy.
Búginde kásipodaqtary bar uıymdardyń 97%-dan astamy ujymdyq sharttarmen qamtylǵan. Keıingi jyldary olardyń sany 40%-ǵa artypty. Bul – árbir eńbekker óz eńbeginiń qorǵalǵanyn sezinedi degen sóz. Sosyn, kásipodaqtardyń yqpaly aıtarlyqtaı keńeıdi. Qazir makroekonomıkalyq bastamalardan bastap, naqty salalar deńgeıinde áser etip otyr.
Halyqaralyq deńgeıdegi mańyzdy jetistikterdiń biri – 2021 jyly Ortalyq Azııadaǵy jańa aımaqtyq kásipodaq platformasynyń negizi qalanyp, 2023 jyly Túrki memleketteriniń kásipodaqtar uıymy quryldy. Osy jyldar ishinde bul qurylymdar saraptamalyq alańnan aımaqtyq yqpaldy kúshke aınaldy. Bul degenimiz, búginde árbir qazaqstandyq jumyskerdiń artynda tek salalyq kásipodaǵy ǵana emes, búkil álemdik yntymaq qozǵalysy tur degen sóz.
О́kinishke qaraı, jyl saıyn eldegi óndiris oryndarynda 1300-den astam adam jaraqat alady. Onyń shamamen 200-i qaıtys bolady. Mundaı qaıǵyly oqıǵalardyń aldyn alý – kásipodaqtyń da mindeti. Sol sebepti kásipodaq jumys berýshilerdiń jaýapkershiligin arttyryp, Qaýipsiz eńbek tujyrymdamasyn tolyq iske asyrý jáne Halyqaralyq eńbek uıymynyń №176 Konvensııasyn ratıfıkasııalaý qajet. Sondaı-aq federasııa basshylyǵy jumysshylarǵa ádil eńbekaqy tóleý, beıresmı sektorda jumys isteıtin azamattardyń eńbek quqyqtaryn qorǵaý jáne sıfrlyq servısterdi engizý syndy baǵyttarda jumysty kúsheıtýge nıetti.
Forýmda Májilis tóraǵasy, «Amanat» partııasynyń tóraǵasy Erlan Qoshanovtyń quttyqtaýyn partııa hatshysy Dáýlet Káribek jetkizdi. Premer-Mınıstr Oljas Bektenovtiń quttyqtaýyn Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Svetlana Jaqypova oqydy. Izinshe, federasııanyń áleýmettik áriptesterine «Úzdik áleýmettik áriptes» medali tabystaldy. Saltanatty is-shara barysynda Qazaqstan kásipodaq qozǵalysynyń 120 jyldyǵy men QRKF-nyń 35 jyldyǵyna oraı Kásipodaqtar federasııasynyń «Tarıhqa – taǵzym, Búginge – ózgeris, Bolashaqqa – senim» atty kitaptyń tusaýkeseri ótti.
Forým aıasynda QRKF uıymdastyrǵan «Mamandyq úzdigi» respýblıkalyq baıqaýynyń qorytyndylary shyǵarylyp, jeńimpazdar marapattaldy. Olardyń qatarynda munaı, taý-ken, qurylys, aýyl sharýashylyǵy, energetıka, kólik, mashına jasaý, bilim berý jáne poshta salalarynyń úzdik ókilderi bar. Osy kúni kásipodaq ardagerleri, kásipodaq qozǵalysynyń jetekshileri men belsendileri, sondaı-aq eńbekshi jastardyń úzdik ókilderi kásipodaqtyń arnaıy marapattarymen jáne «Qazaqstan kásipodaq qozǵalysyna 120 jyl» mereıtoılyq medalimen marapattaldy.
