Amerıka Qurama Shtattarynyń prezıdenti Donald Tramp pen Reseı Federasııasynyń prezıdenti Vladımır Pýtın aldaǵy aptalarda Vengrııa astanasy Býdapeshtte júzdesedi. Bul týraly eki el basshylary telefon arqyly sóılesý kezinde kelisken. Áńgime eki saǵattan astam ýaqytqa sozylyp, taraptar halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máselelerdi, sonyń ishinde Ýkraınadaǵy soǵysty toqtatý joldaryn talqylaǵan.
Aq úıdiń resmı habarlamasynda telefon qońyraýy «óte ónimdi» dep sıpattaldy. Press-hatshy Kerolaın Levıtttiń aıtýynsha, Pýtın Trampty Izraıl men Gazadaǵy qaqtyǵysty rettegeni úshin quttyqtap, Batys Azııada beıbitshilik ornatýǵa qosqan úlesin atap ótti. Sonymen qatar Reseı basshysy AQSh-tyń Tomagavk krylat zymyrandaryn Ýkraınaǵa berý yqtımaldyǵyna alańdaýshylyq bildirip, mundaı sheshim Máskeý men Vashıngton arasyndaǵy qatynasty kúrdelendiretinin eskertken.
Pýtınniń kómekshisi Iýrıı Ýshakov kezdesýdiń naqty orny retinde Býdapesht qalasyn atady. Vengrııa premer-mınıstri Vıktor Orban da bul bastamany qýattap, óz elin «Eýropadaǵy beıbitshilik araly» dep sıpattady. «Amerıka men Reseı basshylarynyń júzdesýi – álemde beıbitshilik ornaýyn qalaǵan barsha halyq úshin jaqsy jańalyq», dedi ol áleýmettik jelidegi jazbasynda.
Reuters agenttiginiń taldaýshysy Rıchard Výdstyń pikirinshe, bul kezdesý AQSh-tyń dıplomatııalyq belsendiligin qaıta kúsheıtedi. Ol Tramptyń Ýkraına máselesine qatysty ustanymyn «qatań, biraq kelissózge ıtermeleıtin qadam» dep baǵalady. Tramptyń Tomagavk zymyrandaryn Kıevke jetkizý týraly málimdemesi Máskeýge saıası qysym kórsetýdiń jańa tásili sanalady.
Axios basylymy Aq úıge jaqyn derekkózderge silteme jasap, Tramptyń telefon áńgimesinde Reseımen saýda baılanystary men soǵystan keıingi yntymaqtastyqty da qozǵaǵanyn jazdy. Basylym sarapshysy Ben Shapıro bul áńgime ekijaqty qatynastardy «múlde jańa dıplomatııalyq formatqa» kóshirýi múmkin dep atap ótti.
Kyiv Independent áskerı sarapshysy Andreı Zagorodnıýktiń aıtýynsha, Máskeý tarapynan jasalǵan eskertý kezdeısoq emes. «Reseı Tomagavktardyń jetkizilýin óz qaýipsizdigine tikeleı qater retinde qabyldaıdy. Sondyqtan Býdapesht sammıti Kreml úshin de, Vashıngton úshin de sheshýshi kezeń bolýy múmkin», dedi ol basylymǵa bergen suhbatynda.
BBC World Analysis sholýshylary Vengrııanyń Býdapesht qalasyn sammıt alańy retinde usynýyn geosaıası sımvoldyq qadam dep baǵalaıdy. Premer-mınıstr Vıktor Orbannyń «Vengrııa – beıbitshilik araly» degen sózi Eýropadaǵy teńgerimdi saıasatqa degen umtylysty kórsetedi.
The Guardian sarapshysy Pıter Bomont bul kezdesýdi «jańa geosaıası synaq» dep atady. Onyń pikirinshe, AQSh pen Reseı arasyndaǵy senim daǵdarysy sheshilmeıinshe, naqty nátıjelerge jetý qıyn. «Býdapesht sammıti ekijaqty qarym-qatynasty qalpyna keltirýdiń synaǵy bolmaq», deıdi ol.
Sarapshylardyń ortaq paıymy – bul kezdesý tek Reseı men AQSh arasyndaǵy emes, búkil álemdik qaýipsizdik júıesindegi jańa tepe-teńdiktiń bastaýyna aınalýy múmkin. Eger Býdapesht sammıti naqty sheshimge ulassa, ol Ýkraınadaǵy soǵystyń taǵdyryna ǵana emes, halyqaralyq dıplomatııanyń bolashaǵyna da áser etedi.
