Kásipker • 22 Qazan, 2025

Jas kásipkerler sany 12,1%-ǵa ósti

110 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Búginde el halqynyń úshten bir bóligin jastar quraıdy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jas urpaq – Qazaqstandy jańǵyrtýdyń basty qozǵaýshy kúshi ári Ádiletti Qazaqstandy qurýǵa baǵyttalǵan reformalardyń belsendi qatysýshysy bolýǵa tıis degen edi.

Jas kásipkerler sany 12,1%-ǵa ósti

Sýret: inbusiness.kz

Osyǵan baılanysty memleket jas býynnyń bilim alýyna, eńbekke aralasýyna, kásipkerlikpen aınalysýyna, shyǵarmashylyq áleýetin damytýyna jáne qoǵamdyq ómirge belsendi qatysýyna qajetti jaǵdaı jasap otyr. Jastardy qoldaýǵa baǵyttalǵan saıasatty Mádenıet jáne aqparat mınıstr­ligi júıeli iske asyryp keledi.

Máselen, talanty taýdaı jastardy qoldaýdyń mańyzdy tetigi retinde Memleket basshysy­nyń bastamasymen 2021 jyly «Táýelsizdik urpaqtary» granty engizildi. Bul grantqa 123 jas otandasymyz ıe boldy, jalpy qarjy kólemi 369 mln teńgeni qurady. Bastama óńirler tarapynan da qoldaý taýyp, byltyr 308 mln teńge somasyna 216 óńirlik grant berilgen-di. Qarajat bıznes, mádenıet, sport, aqparattyq tehnologııalar, volonterlik jáne ǵylym salasyndaǵy jobalardy júzege asyrýǵa baǵyttaldy.

Sondaı-aq 2023 jyly jastar jasyna qatysty shekti mejeler resmı túrde qaıta qaralyp, 29-dan 35 jasqa deıin uzartyldy. Osy ózgeris jastarǵa memlekettik qol­daýdyń jeńildikterine keńi­rek qol jetkizýge múmkindik berdi.

Jastar saıasaty salasyn­daǵy mańyz­dy oqıǵalardyń biri – 2023–2029 jyldarǵa arnalǵan mem­­le­ket­tik jastar saıasaty tujy­rym­dama­synyń Memleket basshysy tarapynan bekitilýi boldy. Bul qujat – jastarmen jumystyń strategııalyq basymdyqtary men jańa tásilderin aıqyndaǵan júıeli baǵdarlama. Tujyrymdamanyń basty qaǵıdasy – «jastar úshin emes, jastarmen birge». Iаǵnı jas­tar endi memlekettiń qamqorlyq nysany ǵana emes, sheshim qabyl­daý úderisine tikeleı qatysatyn serikteske aınaldy.

Bul tásildiń tıimdiligin Prezı­dent janyndaǵy Jastar saıasaty jónindegi keńes pen Prezıdent­­tik jastar kadrlyq rezervi dálel­dep otyr. Qazirgi ýaqytta rezerv­ke alynǵan qatysýshylardyń 80 paıyzy memlekettik organdar men kvazımemlekettik sektor uıymdarynda jemisti eńbek etip jatyr. Búginde bul tájirıbe óńir­lerde de jalǵasyp, oblystarda jas­tar keńesteri qurylyp, keıbir aımaq­tarda jergilikti jastar kadrlyq rezervteri jasaqtaldy.

Jumyspen qamtýǵa járdem­desý jáne kásipkerlik bastamalardy qoldaý – jastar saıasatynyń basym baǵyttary. Keıingi úsh jylda memlekettik qoldaý sharalarynyń nátıjesinde jas kásipkerlerdiń sany 12,1%-ǵa artty. Mańyzdysy – bes jyl ishinde jastar arasyn­daǵy jumyssyzdyq deńgeıi 0,8%-ǵa tómendep, qazirgi tańda 3,1%-dy qurady. Salystyrý úshin aıtsaq, kórshiles Reseıde bul kórsetkish 7%-dan joǵary, al О́zbekstanda 10%-dan asady.

Jastardyń jumys tabýyna jáne kásibı daǵdylar­dy meń­gerýine «Joltap», «Jumystap», «Mansap Compass», «Skills Enbek» baǵdarlama­lary járdem­des­ti. Buǵan qosa Jumys­pen qamtý orta­lyqtarymen bir­lese otyryp, jastar resýrstyq orta­lyqtary (JRO) tek bıylǵy birin­shi jar­tyjyldyqtyń ózinde 205-ten asa bos jumys oryndary jár­meń­kesin ótkizdi. Bul format jas­tar arasyndaǵy jumyssyzdyq­ty tómen­detýdiń eń tıimdi quraly ekenin taǵy bir márte dáleldedi. Aıtpaqshy, aýyldyq jerlerdegi jáne NEET sanatyndaǵy jastarǵa arnaıy keńes te berildi. 1 shilde­degi jaǵdaı boıynsha, jastardy jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryna 220,6 myń jas qatysty. Olardyń ishinde 44,5 myńy – osy aýyl jastary. Jalpy, 62,4 myń azamat turaqty jumysqa ornalastyryldy.

Daryndy jastardy anyqtaý jáne qoldaý maqsatynda elde jyl saıyn «Daryn» memlekettik jastar syılyǵy, sondaı-aq jas jazýshylarǵa, aqyndarǵa jáne aıtyskerlerge arnalǵan arnaıy marapattar tabystalady.

Ekologııalyq mádenıetti qalyp­­tastyrýda «Taza Qazaqstan» joba­sy qarqyndy túrde júzege asy­ry­­lyp keledi. Bastamada «Jasyl el» jastar eńbek jasaǵy ma­­ńyz­­dy ról atqaryp otyr. Bıyl maýsym­dyq jumyspen 35,1 myń azamat qamtyldy, bul jos­par­­lanǵan kórsetkishten 17%-ǵa artyq.

Jyl basynan beri «Jastar arasynda nashaqorlyq pen esirtki qylmysynyń aldyn alý» atty uzaqmerzimdi granttyq joba iske asyrylyp keledi. Onyń aıasynda óńirlerde 20 front-ofıs jáne Astana qalasynda respýblıkalyq front-ofıs quryldy. Sonymen qatar «Mergen» júıesiniń kómegi­men esirtkige qatysty zańsyz kon­tenti bar 5 myńnan asa ınternet-resýrs anyqtalyp, buǵattaldy.

Jastardy turǵyn úımen qamta­masyz etý baǵytyndaǵy mem­le­­ket­tik saıasat eldiń 17 óńirinde júzege asyrylyp jatqan óńirlik ıpote­kalyq baǵdarlamalardy damytýǵa negizdelgen. Sonymen qatar «Otaý» jáne «Naýryz» baǵdarla­ma­lary da jalǵasyn tapty. Olar­dyń qatysýshylarynyń 60 paıyzdan astamyn jastar quraıdy.

Jalpy alǵanda, Tujyrym­damany iske asyrýdaǵy aralyq nátıje jastardy qoldaý júıe­siniń kezeń-kezeńimen damyp jatqanyn kórsetedi. Al bul jańartylǵan keshendi ekojúıe birtindep qalyptasyp keledi degen sóz.