Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Konferensııada arnaıy baıandama jasaǵan Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńestiń Bas hatshysy Qaırat Sarybaı Memlekettik egemendik týraly deklarasııanyń tarıhı mańyzyn egjeı-tegjeıli túsindire kele, osy qujat arqyly el óz taǵdyry úshin jaýapkershilikti óz qolyna alǵanyn atap ótti.
– 1990 jyldyń 25 qazanynda Qazaq Keńestik Sosıalıstik Respýblıkasynyń Joǵarǵy Keńesi elimizdiń memlekettik egemendigi týraly Deklarasııa qabyldady. Bul tarıhı qujat Qazaqstannyń táýelsizdigin aıqyndap, saıası jáne ekonomıkalyq ózgeristerdiń negizin qalady. Deklarasııa Qazaqstanǵa halyqaralyq qatynastarda derbes saıasat júrgizýge quqyq berdi. 1990 jyldyń qazan aıynan bastap 1991 jyldyń 16 jeltoqsanyna deıin elimiz egemen memleket retinde tanylyp, shetel basshylarynyń resmı saparlary jıileı tústi. Búginde Qazaqstan halyqaralyq arenada bedeldi memleketke aınaldy. Prezıdent Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń syndarly syrtqy saıasatynyń arqasynda elimiz alys-jaqyn kórshilermen dostyq jáne ózara senimge negizdelgen qatynas ornatty. Memleket basshysynyń syrtqy saıasatynyń basty maqsaty – Qazaqstannyń qaýipsizdigin qamtamasyz etip, ekonomıkalyq órleýge jol ashý, syndarly dıplomatııa arqyly beıbitshilik pen turaqtylyqty saqtaý. Bul maqsat búginde tabysty júzege asyp keledi, – dedi ol.
Kelesi kezekte sóz alǵan BUU-nyń Qazaqstandaǵy Turaqty úılestirýshisi S.Radnaragcha Birikken Ulttar Uıymy Qazaqstandy senimdi seriktes retinde joǵary baǵalaıtynyn jetkizdi.
– Qazaqstannyń táýelsizdikke qol jetkizgennen bergi jolyn saralaı otyryp, biz egemendiktiń statıstıkalyq uǵym emes ekenin ańǵaramyz. Egemendik – damyp otyratyn, zaman talabyna beıimdeletin, únemi jańaryp turatyn úderis, – dedi ol.
Konferensııa barysynda Deklarasııanyń qabyldanýyna tikeleı atsalysqan azamattar da sóz sóıledi. Sol kezdegi HIII shaqyrylymdaǵy Joǵarǵy Keńes depýtattary tarıhı sátti eske alyp, egemendikke alǵashqy qadamnyń qalaı jasalǵanyn, táýelsizdikke bastar joldyń qandaı qıyndyqtarmen qatar kelgenin baıandady. Qoǵam qaıratkeri Altynshash Qaıyrjanqyzy elimiz áýelde abdyrasa da artynsha óz baǵytyn anyq aıqyndaı alǵanyn jetkizdi.
– Keńes odaǵy taraǵan kezde eldiń bári abyrjyp qaldy. Ne isteý kerek? Qaı baǵytqa bet alý qajet? Eshkim naqty bilmedi. Talaı adam pikirtalasqa túsip, túrli usynys aıtty. Degenmen sol túrli pikir men tartystyń bárinen ótip, el aqyry demokratııa jolyn tańdady. Biz zaıyrly memleket bolýǵa sheshim qabyldadyq. Bul ońaı kelgen sheshim emes edi, – dedi ol.
Memleket jáne qoǵam qaıratkeri, Astana memlekettik qyzmet haby komıtetiniń tóraǵasy Álıhan Baımenov Deklarasııanyń el taǵdyry úshin erekshe mańyzdy qujat bolǵanyn atap ótti.
– Burynǵy júıeniń sheńberinen qınala shyqqan halqymyz úshin egemendik pen táýelsizdik ári baq, ári baqyt, sonymen qatar uly synaq boldy. Jeltoqsan kóterilisi egemendik pen táýelsizdikke degen umtylystyń óshpegenin dáleldedi. 80-jyldardyń sońynda «Nevada-Semeı» qozǵalysy, ekologııalyq jáne mádenı jańǵyrý úrdisteri, jalpyulttyq sıpattaǵy azamattyq qozǵalystardyń paıda bolýy halqymyzdyń óz taǵdyry men memleketi úshin jaýapkershilik alýǵa daıyn ekenin kórsetti. Egemendik deklarasııasy arqyly biz uzaq úzilisten keıin óz taǵdyrymyzdy ózimiz aıqyndaıtyn derbes el ekenimizdi kúlli álemge áıgiledik, – dedi ol.
