Pikir • 31 Qazan, 2025

Salada yntymaqtastyq arta túsedi

30 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Djeffrı Pıýn,

Arızona ýnıversıtetiniń professory:

Salada yntymaqtastyq arta túsedi

– Qazirgi joǵary oqý orny – tek dáris oqıtyn oryn emes, qoǵamnyń ıntellektýaldyq qýatyn qalyptastyratyn, jańa ıdeıalar men tehnologııalar óndiretin bilim ındýstrııasynyń basty ózegi. Ýnıversıtet endi tek bilim berýshi emes, eldiń ekonomıkalyq, mádenı, ınnovasııalyq damýyna yqpal etetin ortalyqqa aınalýǵa tıis.

Búgingi zaman ýnıversıteti úsh baǵytta damyp keledi. Birinshiden, bilimdi berý, ıaǵnı oqytý úderisi – kez kelgen oqý ornynyń basty mıssııasy. Osy arqyly stýdentter irgeli ǵylymdy meńgerip, tájirıbelik qabiletin shyńdaıdy. Ekinshiden, jańa bilim jasaý – ǵylymı zertteý men izdenistiń nátıjesi. Naǵyz ýnıversıtet jańa ıdeıalardy taýyp, olardy ǵylymı aınalymǵa engizedi. Úshinshiden, bilimdi aınalymǵa engizý, ıaǵnı alynǵan ǵylymı nátıjelerdi naryq talabyna beıimdeý – qazirgi zaman talaby. Bul baǵyt ıntellektýaldyq menshikti damytyp, jańa tehnologııalardy kommersııalandyrýǵa jol ashady. Osy turǵydan alǵanda, keıingi jyldary Arızona ýnıversıteti men M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan mem­lekettik ýnıversıteti ara­syndaǵy seriktestik – qazaq­standyq joǵary bilim júıesiniń jańa kezeńge aıaq basqanynyń aıqyn kórinisi. Tórt-bes jyl boıy tabysty júzege asyp kele jatqan mıkro-kampýs jobasy sonyń dáleli. Joba aıasynda eki elden 200-den astam stýdent bilim men tájirıbe almasyp, halyqaralyq ǵylymı baılanys nyǵaıdy. Mundaı bastamalar Qazaqstan men AQSh joǵary oqý oryndarynyń yntymaqtastyǵyn jańa sapa­lyq deńgeıge kóterip, bilim berý keńistigin halyqaralyq standarttarǵa saı etýge múm­kin­dik berip otyr.

Meniń paıymymsha, endigi negizgi maqsat – M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetin tek oqytý baǵytymen shektelmeı, álemdik deńgeıdegi zertteý ýnıversıtetine aınaldyrý. Bul – bir ǵana oqý ornynyń emes, tutas aımaqtyń ǵylymı jáne tehnologııalyq áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan strategııalyq joba. Zertteý ýnıversıteti degenimiz – jańa bilim óndiretin, ony qoǵam men ekonomıka qajetine usy­na­tyn, ınnovasııalyq eko­júıeniń ózegine aınalǵan oqý orny. Eger M.Qozybaev atyn­daǵy Soltústik Qazaqstan mem­le­kettik ýnıversıteti osy ba­ǵyt­ta júıeli túrde damysa, onda aımaqtyq ınnovasııalyq klasterlerdiń, tehnoparkter men startaptardyń qalyp­tasýyna da qýatty serpin be­re­di. Sondyqtan qazirgi mindet – ýnıversıtettiń ǵylymı ınfra­qurylymyn kúsheıtip, ha­lyqaralyq jobalarǵa bel­sendi qatysý, sondaı-aq jas­tardy zertteý mádenıetine baýlý. Sebebi ǵylym men bilimniń toǵysqan tusynda ǵana eldiń ıntel­lektýaldyq áleýeti artady.