Árıne, bul áleýmettik jeliden oı salarlyq, sana jańǵyrtarlyq paıdaly aqparattar, áleýmettik-turmystyq, mádenı-rýhanı, tarıhı turǵydan qajetti derekter kezdesip qalady. Ony joqqa shyǵarýǵa bolmas. Alaıda mundaǵy jónsiz, el buzarlyq jarııalanymdardyń janalqymnan alyp turǵany qynjyltady.
Bir jıynda jastary shamalas úsh-tórt jigitpen qatar otyrdyq. Áńgimelerinen tańdy tańǵa uryp «TikTok»-tyń «qyzyǵyna» batatyn, munysyn sanany sansyratý ekenin uǵýdan ketken, jeńil-jelpi, túkke alǵysyz jarııalanymdarǵa kóz taldyryp, qulaq sarsytatyn jigitter ekenin túsindik. «TikTok»-tan kórgenderin, estigenderin jarysa aıtyp taýysar emes. Bir kezde olar din taqyrybyna oıysty. Ásirese bireýiniń sózinen keıbir ateıst, dinsiz nemese dinı tanymy basqa «bloger-tıktokersymaqtardyń» Islam dinin kústanalap, kinálaýlaryn quptaıtyny anyq ańǵarylyp tur. Jat pıǵyldy, bógde nanymdaǵy «tıktokerlerdiń» oı-kózqarastaryn rızashylyqpen tyńdap, solardyń aıtqandaryna ábden moıynsunǵan, «TikTok»-taǵy «qol bergen piriniń» pikirine berilgen, pikir-túsinigi teriske ózgergen álginiń sózine qaraǵanda, myna qoǵamdaǵy barlyq jamandyq, keıbir keri ketýshilik Islamnyń kesirinen bolyp jatqan sekildi. Onyń aıtýynsha, eger asyl dinimiz qoǵamymyzdan shettetilse, baǵymyz janyp, jetistiktiń jeti atasyna áp-sátte qol jetkizedi ekenbiz, ilgerileýden maqurym qalýymyzǵa din kináli kórinedi. Bárine din kedergi-mis. Din degen jolymyzdy kes-kestep ilgeri bastyrmaı turǵan qyzylkóz eken. Dinı qulshylyq jasaý tek ýaqytty «óltiretin» zııan, zardaby mol amal eken, budan qutylmasaq, qurdymǵa qulaıtyn kórinemiz.
Muny eriksiz tyńdap otyrǵan basqalardyń tózimderimiz taýsyla bastady. Sol sátte meniń oń jaǵymda, jańaǵy jelókpelerge qarama-qarsy otyrǵan, alpysqa jaqyndańqyrap qalǵan kisi álgi belsene sóılep otyrǵanǵa daýysyn kótere:
– Áı, sen qaı kúni aýdan ortalyǵynda jol erejesin buzyp, bir kisini kóligińmen qaǵyp ketken bala emessiń be? – dedi.
О́zine tosynnan qoıylǵan saýalǵa tosyrqap qalǵan anaý sasqalaqtap baryp:
– Iá, ıá, – dedi de, óziniń jol erejesin buzyp, adam qaqqany bul jerde ne qatysy bar ekenin túsinbeı, suraq qoıýshyǵa tańdana qarady.
Egde kisi sózin jalǵady.
– Jol erejesin buzdyń, adam qaqtyń, buǵan sen kinálisiń be álde úkimet bekitken jol erejesi kináli me? – dedi.
Anaý:
– Árıne, ózim kinálimin, jol erejesi – jalpyǵa ortaq dúnıe. Onyń talabyn oryndaý kerek. Bul jerde jol erejesin kinálaý aqymaqtyq, – dedi.
– Mine, qalqam, durys aıtasyń, jol erejesin buzǵan adam kináli bolady. Jol erejesi – talap, shart, tártip máseleleri júıelengen qujat qana. Onyń eshqandaı kinási joq. Endeshe, tyńda, sen kústanalap otyrǵan Islam dini – adam bolýdyń, adamı qatynastyń, ómir súrýdiń, el-jurt bolyp tirshilik etýdiń, bári-báriniń álemdik deńgeıdegi júıelengen, talap-sharty asa bıik, búkil adamzatqa usynylǵan uly erejesi. Sondyqtan jańa sen jol erejesin kinálamaǵandaı, uly ereje – dinimizdi de jazǵyrmaýymyz kerek. Jol erejesi sekildi din erejesi de óz tártip-talabyn usynady, ony oryndaý ne oryndamaý árkimniń ózine baılanysty, – dedi.
Álgi adam sózin ári qaraı bylaı sabaqtady: «Islam dininiń, ıaǵnı adamzatty tek ıgilikke bastaıtyn, jamandyqtan qaıtaratyn nusqaýlardyń eń tańdaýlylary, adamı qundylyqtardyń bıik deńgeıi, negizgi sharttary kórsetilgen uly erejeniń tártip-sharttaryn oryndamaq túgili kerisinshe óreskel buzyp, sóıte tura sol erejeniń ózin kústanalaý jónsiz. Bul degen, túsinikti bolý úshin aıtaıyq, belgilengen tártipke pysqyryp ta qaramaı, kóligimen adam qaǵyp ketip, munysyna ózin emes, jol erejesin kinálaǵanmen birdeı. Naǵyz aqymaqtyq. Bir ókinishtisi, aramyzda osyndaı aqymaq-nadandar kóbeıip barady. Bul uly erejeni buzǵandarǵa salynatyn «aıyppuldar» men ondaılarǵa jaza tartqyzý jaǵdaılary basqa, múlde basqa ólshemderge negizdelgen».
Jurt ýájge razy bolysty. Álgi jigitter de túsingen bolar, tomsyraıyp únsiz qalǵan. Qazaqtyń soqtaldaı jigitteri ǵoı, beti beri qarar, oılanar. Úmitteneıik.
Iá, shynynda másele dinde emes, ózimizde ǵoı.
