Birtýar ǵalym bıigi

Kitaphanadaǵy kezdesýde Shoqannyń óz shyǵarmalary jáne ol týraly jazylǵan ǵyly­mı, ádebı eńbekter kórmege qoıyldy. Otyzǵa tolmaǵan ja­synda álemdik ǵylymǵa úles qos­qan Shoqannyń akademık Álkeı Marǵulan qurastyr­ǵan alty tomdyq tolyq shy­ǵarmalar jınaǵy kimge bolsa da áserli ekeni daýsyz. Sonyń ishinde buryn Eýropa elderi men Reseıge qupııa bolyp kelgen Qashqar saparynan jazǵan «Alty shahar eli týraly» eńbegi óziniń mańyzyn áli kúnge joımaǵan. M.Qozy­baev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan ýnıversıtetiniń Qazaqstan tarıhy jáne qu­qyq kafedrasynyń professory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Zlıha Bımaqanova ǵalymnyń osy eńbegine toq­talyp, onyń mańyzyn jı­nal­ǵan jastarǵa tereńnen qaýzap jetkizýge tyrysty. Al osy ýnıversı­tet­tiń janynan ashylǵan Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýty Petropavl fılıalynyń dırektory Nurbolat Ábýov Shoqan taǵylymyn zertteý barysyndaǵy ǵylymnyń bú­gingi qol jetkizgen tabys­tary­na toqtaldy. Sondaı-aq ­Ult­tyq Ulan akademııasy­nyń jal­py bilim beretin pán­der kafed­rasynyń oqytý­shysy, magıstr Marat Máli­baev ta Shoqannyń Qash­qarııa men Qoqandaǵy mıssııa­lary taqyrybynda baıandama jasady.

Kesh sońynda Shoqan Ýálıhanov týraly áńgime­ler­den jas ǵalymnyń ataqty Saqqulaq bımen bolǵan dıa­loginen Ulttyq Ulannyń ­kýrsanttary tamasha qoıylym kórsetti.  

Al «Abylaı hannyń rezıdensııasy» mýzeı-keshenindegi keshke tarıh ǵylymdarynyń doktory, Ulttyq Ǵylym aka­demııasynyń akademıgi, ataqty abylaıtanýshy Bolatbek Náse­nov qatysyp, Shoqan, Abylaı ómirlerinen jurtqa belgisiz qyzyqty derekter aıtty. Ol Shoqan óliminiń qupııasy áli ashylmaǵanyn jetkizdi. «Aǵa sultannyń balasy, turmystyq jaǵdaıy óte jaqsy adam qurt aýrýynan qaza bolǵan degenge sený qıyn. Talaı adamdar qazaq eminiń, qymyzdyń qudi­retimen jazylyp ketkende Shoqan da jazylýy kerek edi ǵoı» deı kelip, ózine bir orys ǵalymynyń  qupııa jaǵdaıda shyndyqty aıtqanyn jetkizdi. «Biraq álgi derekti dáleldeý qıyn, eshqandaı qujat bizdiń qolymyzda joq» dedi ǵalym. Al belgisiz ǵalymnyń aıtýyna qaraǵanda, Shoqan oqtan qaza tapqan. Janyndaǵy úsh ofısermen kele jatqanda aıdalada bir qazaq kezdesedi. Sony jelókpe orystyń biri sózin túsinbegenine bola atyp tastaıdy. Buǵan qatty namystanǵan Shoqan álgi ofıserdi atyp óltiredi. Al úshinshi ofıser Shoqandy atady. Sóıtip, qaıdaǵy bir usaq janjaldyń kesirinen uly ǵalym qapııada qaza bolǵan eken-mys...

Shoqanǵa baılanysty osyn­daı qyzyq áńgimeler aıt­qan ataqty ǵalymdy keshke jı­nal­ǵandar yqylaspen tyńdady.   

PETROPAVL