Pedagogıkadaǵy sıfrlyq serpilis

Konferensııanyń ashylýyn­da «Nazarbaev zııatkerlik mek­tepteri» derbes bilim berý uıy­mynyń basqarma tóraǵasy Ánýar Janǵozın tehnologııalyq sheshimder bilim sapasyn art­tyrýǵa baǵyttalǵanymen, bas­ty nazar árdaıym muǵalim tulǵa­syna aýdarylýy tıis ekenin aıryq­sha atap ótti.

«Osy kúni jasandy ıntel­lek­­tiniń barlyq salaǵa jappaı engizilip jatqanyn kó­rip otyrmyz. Eger on jyl bu­ryn árbir oqýshynyń jeke sıfr­­lyq repetıtory bolady dese, kópshiligi­miz senbes edik. Árıne, jasandy zerdeni jatyr­­qamaýymyz kerek. Biraq jal­ǵan aqparat, aka­demııalyq adal­dyqtyń buzy­lýy, avtorlyq quqyq, zııat­ker­lik menshik syndy kóleńkeli tus­tarǵa beıjaı qaraýǵa bolmaıdy. Tehnologııa damyǵan saıyn JI kúndelikti qaıta­lanyp otyratyn jumys­tardy óz mo­ıny­na alady. Sol sebepti adam ın­tel­lek­tisiniń ereksheligi men qun­dylyǵy odan saıyn arta túspek. Zert­teýlerge súıensek, bola­shaqta synı ári kreatıvti oılana alatyn, nazaryn bir nársege shoǵyrlandyra biletin tabandy jas­tar kósh bas­taıdy. Iаǵnı qazir mektepter tek bilim berip qana qoımaı, osy quzyretterdi damytýǵa ba­symdyq berýge tıis», dedi ol.

Basqarma tóraǵasynyń só­­zinshe, jasandy ıntellekt qu­raldaryn meńgerý, derektermen jumys istep, sıfrlyq qaýip­sizdik qaǵıdattaryn túsi­ný qazir oqý men jazý sııaqty ba­za­lyq qajettilikke aınaldy.

«Tehnologııalar bilim júıe­sine birshama ózgeris ákelip jatyr, alaıda olar eshqashan muǵa­limdi almastyra almaıdy. Adam ıntel­lektisi emosııa­lar men ıntýı­sııaǵa negiz­del­gen, tájirı­beler men sezim­der­di eskere otyryp sheshim qabyl­daı­dy. Al jasandy ıntel­lekt tek málimetterge súıe­nedi, ol emosııany, etıkany túsin­beı­di jáne jańa nárseni tek bu­rynǵy málimetter negizinde úı­renedi. Sondyqtan bilimniń shynaıy mánin ashatyn – adam­nyń aqyly men júrek jylýy. Nazarbaev zııatkerlik mek­tepteri oqýshylardyń oılaý, seziný jáne tehnologııany tıim­di qoldaný qabiletterin teń da­mytýǵa umtylady. Bizdiń maq­sat – jasandy ıntellekt adam­dy emes, adam jasandy ıntel­lektini basqaratyn qoǵam qalyp­tastyrý», dep túıindedi sózin NIS basqarma tóraǵasy.

Konferensııa aıasynda kór­me uıymdastyryldy. Munda she­telden jáne elimizdiń ár óńi­rinen kelgen 100-den asa pedagog oqýshylarmen birge ázir­legen ǵylymı joba­la­ryn tanystyrdy. Solar­dyń biri – Túrkistan qala­syndaǵy Nazarbaev zııat­kerlik mektebiniń hımııa páni muǵalimi Toqtamys Nurbo­lattyń jumysy.

Muǵalimniń aıtýynsha, bú­gingi bilim salasynyń basty mindeti – oqýshyny aqparatty jaı tutynýshy emes, ony durys óńdep, sanaly qoldana alatyn tulǵa retinde qalyptastyrý.

«Jasandy ıntellekt – osy kúni oqytýdyń mańyzdy qu­ral­­darynyń biri bolyp otyr. Biraq oqýshylar túgili, muǵalimderdiń ózi ony tolyq meńgerip ketpegenin ashyq aıtýymyz kerek. Sondyq­tan JI-dy qalaı durys qolda­ný kerek­tigin eń aldymen ­pe­dagogter úı­renýge tıis. ­Eger bala JI-di daıyn jaýap alý úshin emes, aqparatty taldap, óz oıyn júıeleýge, qabiletin damytýǵa qoldansa, biz bul tehno­logııanyń ıgiligin kórgen bolamyz. Tájirıbemde jasandy ıntellektini sabaq qu­rylymyn josparlaý kezin­de jıi qoldanamyn. Ol bizge ýaqyt únemdeýge, ádistemeni júıe­leýge edáýir kómektesedi. Bıo­logııa jáne geografııa ­páni muǵa­lim­derimen birlese ­otyryp júr­gizgen zert­teý jobamyz da sıfrlyq qu­raldardy qol­danýǵa negizdeldi. Oqýshy­lar Túrkistan oblysynyń túrli óńirlerinen sý synama­laryn alyp, sapasyn zert­tedi. Jınalǵan derekterge sıfrlyq taldaý jasap, nátı­jesinde ekologııalyq karta qurdyq. Munda da JI oqý­shylarǵa aqparatty júıeleý, salystyrý, vızýalızasııa ja­saýǵa kóp kómek kórsetti», dedi Toqtamys Nurbolat.

Kórme barysynda erekshe kózge túsken joba – «Beım AI». Ataýy aıtyp turǵandaı, ár oqýshyǵa beıimdele biletin bul jasandy ıntellekt startaby qazirdiń ózinde Nazarbaev zııatkerlik mektepterinde qol­danylady.

«BeımTech» kompanııasy­nyń qyzmetkeri Ásem Baýyr­jannyń aıtýynsha, portalda oqý materıaldary úsh tilde qoljetimdi: qazaqsha, oryssha jáne aǵyl­shynsha. Qazirde atalǵan jú­ıege 7-9-synyp oqýshylaryna arnal­ǵan fızıka, hımııa, bıologııa jáne matematıka pánderi engizilgen.

«Aldaǵy ýaqytta basqa pán­­derdi de, sondaı-aq 10-12-sy­­nyp­tarǵa arnalǵan ma­terıaldardy qosýdy jos­­­­parlap otyrmyz. Biz­diń­ júıe­niń eń úlken artyq­shy­­lyǵy – beıimdelgen oqy­tý. Iаǵnı jasandy ıntellekt ár oqý­shynyń qabileti men deńgeıine qaraı jeke oqý baǵdarlamasyn usynady. Ádette qalaı? Synypta bir mu­ǵalim bolady, barlyǵy­nyń oqýlyqtary birdeı, standartty baǵdarlamasy bar. Muǵalimniń barlyǵyna birdeı nazar aýdarýǵa ýaqy­ty joq. Sonyń saldarynan keıbir bilim alýshylar oqý baǵdarlamasynan qalyp qo­ıyp jatady. Bizdiń jobanyń tujyrymdamasy áleýmet­tik jeli stıline negizdelgen. Iаǵnı oqýshy kez kelgen ýaqyt­ta kirip, qysqasha post arqyly da, tolyq oqý materıa­ly arqy­ly da bilim ala alady. Ma­­terıaldar «Arizona State University»-men birlese ázir­­lengen. Bul oqý úderisin jeńil ári jyldam meńgerýge kómektesedi. Mysaly, oqý­shy mobıldi qo­symsha arqy­ly kirip, qyzyqty beı­nejaz­bany kórip, tómendegi jatty­ǵýlardy oryndaıdy. So­ńynda «Taqyryp boıynsha baǵalaý» arqyly óz bilimin teksere alady. Muǵalim oqýshynyń nátıjesin kórip, qandaı jerde qate jibergenin baqylap otyrady», dedi Ásem Baýyrjan.

Eki kúnge sozylǵan kon­fe­­rensııa barysynda muǵa­limder kór­meden bólek, ja­sandy ıntellekt taqyry­byn arqaý etken plenarlyq otyrystarǵa, túr­li seksııa­larǵa, saraptamalyq pikirta­lastarǵa qatysty.