О́z qarjysyna tank jasatqan tuńǵysh ujymshar tóraǵasynyń esimi eleýsiz qalyp barady
«Qyzyl armııanyń brondy tank kúshterine qosqan úlesińiz úshin, Temirbaev joldas, meniń sálemim men Qyzyl armııanyń iltıpatyn qabyl alyńyz. Sizdiń tilegińiz oryndalady», degen mátindegi jedelhat jergilikti memlekettik muraǵatta saqtaýly tur. Ony 1943 jyldyń 28 aqpanynda Lenın aýdany «Jańalyq» ujymsharynyń tóraǵasy Tólegen Temirbaevtyń óz esebinen 130 myń somdy maıdan qoryna aýdarǵan otansúıgishtik qasıetin joǵary baǵalaǵan I.V.Stalın arnaıy joldaǵan.
17 jyl taban aýdarmastan ujymsharǵa jetekshilik etken azamat sanaly ǵumyryn týǵan jerin kórkeıtýge jumsap, at ústinde ótkergen jan. Qıyn-qystaý kezeńde ár jerde bytyraı qonǵan aýyldardyń basyn biriktirip, úlken eldi mekenge aınaldyrǵan. Soǵys kezinde «Bári de maıdan úshin, bári de jeńis úshin!» uranyna jerlesterin jumyldyrǵan. Zor uıymdastyrýshylyq qabiletimen ıgi isterge jeteleı bilgen. Bala-shaǵanyń aýzynan jyryp, jınap-tergen qarajatyn maıdan qoryna jiberý arqyly eńseni ezgen aýyr turmys tezirek kelmeske ketse eken degen ıgi tilekten týǵanyn ańǵarý qıyn emes.
– Soǵys jyldary ákemiz ujymshardyń qamymen tań atqannan kesh batqanǵa deıin túzde júrgendikten, 6 balasyn tizesine otyrǵyzyp, erkeletýge ýaqyty bolǵan emes. О́mirden erte ozdy. Eńgezerdeı bıik tulǵasy, ár sózin oı eleginen ótkizip sóıleıtin bolmysy, maqtanshylyqty unatpaıtyn minezi el uıytqysy bolýǵa jaratylǵandaı áser qaldyratyn, – deıdi 70-terden asqan qyzy Márzııa apaı.
Aýyldastarynyń ujymdasýyna zor úles qosyp, tylda eren eńbektiń úlgisin kórsetken onyń esimi qalaı ulyqtasa da jarasady. Osy jaǵyn mektep ujymdary, jergilikti ákimdikter eskerse, ótkenge qurmettiliktiń bir belgisi bolar edi.
Gúlgúl QÝATQYZY.
Soltústik Qazaqstan oblysy, Esil aýdany.