Marketpleıster men ınflıasııa: mıfter men shyndyq
Ranking.kz málimetinshe, 2025 jyly álem boıynsha, sonyń ishinde Qazaqstanda da, ınflıasııalyq úrdisterdiń kúsheıýi baıqaldy. Bul jahandyq jetkizý tizbekterine, shıkizat naryqtaryna jáne valıýta baǵamdaryna áser etken geosaıası jáne ekonomıkalyq faktorlardyń jıyntyǵymen baılanysty. Qazan aıyndaǵy málimetke sáıkes, elimizdegi ınflıasııa deńgeıi 12,6%-dy qurap, ótken aımen salystyrǵanda 0,3 paıyzdyq tarmaqqa tómendegen.
Osy jaǵdaıda qoǵamda ınflıasııanyń jedeldeýi úshin kim jaýapty jáne qandaı faktorlar negizgi draıverge aınaldy degen suraqtar jıi kóteriledi. Kózqarastar san alýan — ǵylymı negizdelgen pikirlerden bastap, alyp-qashpa tujyrymdarǵa deıin. Solardyń biri — baǵanyń ósýin marketpleıster týǵyzdy degen boljam. Alaıda bul pikirdi rastaıtyn naqty derekter joq, mundaı málimdemeler statıstıkamen de, analıtıkalyq taldaýmen de bekitilmegen.
Oflaın-saýda Qazaqstanda áli de basym
Elektrondy saýdanyń damyp kele jatqanyna qaramastan, onyń úlesi Qazaqstanda áli de az. Resmı derek boıynsha, 2024 jyly onlaın-satylymdar bólshek saýdanyń jalpy aınalymynyń shamamen 14%-yn ǵana qurady. Al marketpleısterdiń elektrondy saýdadaǵy úlesi 85% shamasynda boldy. Demek, bólshek saýdadaǵy marketpleısterdiń naqty úlesi bul kórsetkishten áldeqaıda tómen.
Bul onlaın-segmenttegi baǵa ósimi tipti oryn alǵan kúnniń ózinde, onyń jalpy ınflıasııaǵa áseri óte tómen bolatynyn bildiredi. Tutynýshylardyń negizgi shyǵystary áli de dástúrli dúkender men bazarlarǵa tıesili, al dál osy sektorlar statıstıka men tutyný sebetiniń baǵalyq kórsetkishterin qalyptastyrady. О́tken jyly bólshek saýdanyń jalpy kólemi 22,4 trln teńgeni, kóterme saýda — 47,3 trln teńgeni, al elektrondy saýda — nebári 3,2 trln teńgeni quraǵan.
Marketpleıster ınflıasııany emes, baǵany turaqtandyrýdy qoldaıdy
Keıbireýler marketpleısterdi ınflıasııanyń sebebi dep esepteıdi, alaıda taldaý kerisinshe nátıje kórsetedi: sıfrlyq platformalar ınflıasııany údetpeıdi, qaıta ony tejeýge yqpal etedi. Bul — básekeniń artýy men baǵa aıqyndyǵynyń nátıjesi.
Baǵa aıqyndyǵy men básekeniń kúsheıýi
Marketpleısterdiń negizgi artyqshylyǵy — baǵa qalyptastyrýdyń ashyqtyǵyn arttyrý. Oflaın-dúkendermen salystyrǵanda, onlaın-platformalar tutynýshyǵa túrli satýshylardyń bir taýarǵa usynǵan baǵalaryn lezde salystyrýǵa múmkindik beredi. Nátıjesinde naryqta adal báseke ornap, baǵany qoldan kóterý múmkindigi azaıady. Bul óz kezeginde ınflıasııa emes, dezınflıasııalyq áser týdyrady.
Shyǵyndardy azaıtý jáne qurylymdyq únem
Onlaın-saýdanyń taǵy bir artyqshylyǵy — ol shyǵyndardy ońtaılandyrady. Elektrondy modelde saýda oryndaryn jalǵa alý, artyq personal ustaý nemese «sońǵy mılıa» logıstıkasy sekildi kóptegen shyǵyndar joıylady. Mundaı qurylymdyq únem sońǵy baǵanyń tómendeýine nemese turaqtanýyna ákeledi.
Aksııalar men jeńildikter — ınflıasııaǵa qarsy qural
Marketpleıster jappaı jeńildikterdi, promokodtardy, «1+1» aksııalaryn, jeke usynystardy usynyp, baǵa mádenıetin qalyptastyrady. Munyń barlyǵy ortasha satyp alý baǵasyn tómendetip, ınflıasııalyq qysymdy álsiretedi.
Saýdanyń sıfrlanýy — turaqtylyq faktory
Marketpleısterdiń damýy jaı ǵana tehnologııalyq úrdis emes, tutyný naryǵynyń turaqtylyǵyn arttyratyn júıelik qubylys. Sıfrlyq arnalar shaǵyn jáne orta bızneske iri ınvestısııasyz keń aýdıtorııaǵa qol jetkizýge múmkindik beredi, bul usynysty arttyryp, baǵa ósimin tejeıdi. Sonymen birge sıfrlaný memleketke baǵa qalyptastyrýdy, salyq túsimderin jáne naryqtyq úrdisterdi jaqsy baqylaýǵa jol ashady.
Qorytyndy
Qazaqstandaǵy marketpleıster ınflıasııa draıveri emes. Kerisinshe, olar baǵanyń aıqyndyǵyn arttyryp, básekeni kúsheıtý arqyly naryqtaǵy baǵalardy turaqtandyrýǵa yqpal etedi. Oflaın-rıteıl áli de basym bolǵandyqtan, elektrondy saýdanyń ınflıasııaǵa áseri shekteýli. Alaıda sıfrlaný tereńdegen saıyn bul sektor baǵa ósiminiń emes, onyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýdiń quralyna aınalýy yqtımal.
