Foto: Ashyq derekkóz
Zeınetaqy annýıtetteri azamattarǵa memlekettik zeınet jasyna jetpeı-aq zeınetkerlikke shyǵýǵa jáne BJZQ-daǵy jınaqtardyń ornyna saqtandyrý kompanııasynan kepildi aı saıynǵy tólemder alýǵa múmkindik beredi.
Qazaqstanda erikti annýıtettik saqtandyrý boıynsha syılyaqylar kólemi ósip keledi, onyń basym bóligin dál osy zeınetaqy annýıtetteri quraıdy.
Finprom.kz derekterine súıensek, eger 2021–2023 jyldary bul baǵyttaǵy syıaqylar kólemi 91,1 mlrd teńgeden 140,3 mlrd teńge aralyǵynda bolsa, 2024 jyly kórsetkish 3-5 ese ósip, 462,7 mlrd teńgege jetti. Bıylǵy jyldyń toǵyz aıynyń qorytyndysy boıynsha soma 333,9 mlrd teńgeni qurap, 2024 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 11,4% artty.
Bul rette naryq qurylymy ózgerissiz: barlyq syıaqylardyń 98%-dan astamy zeınetaqy annýıtetine tıesili. Al ózge annýıtet túrleri, máselen, jazataıym oqıǵalar nemese ınvestısııalyq baǵdarlamalar negizindegi annýıtetter paıyzdyń úzdiksiz kishkentaı bóligin ǵana alady.
Sońǵy eki jyldaǵy ósim ómirdi saqtandyrý naryǵynyń jalpy qurylymyna eleýli ózgeris ákeldi. 2022 jyly zeınetaqy annýıtetteriniń saqtandyrý syılyaqylaryndaǵy úlesi bar bolǵany 21,5% bolsa, 2024 jyly ol eki esege jýyq ósip, 46,8%-ǵa jetti. Bul sońǵy jyldardaǵy eń joǵary deńgeı. Jalpy saqtandyrý naryǵynda da erikti zeınetaqy annýıtetiniń úlesi 9%-dan 27,2%-ǵa deıin ósip, bul baǵyttyń saladaǵy salmaǵy aıtarlyqtaı artqanyn kórsetti.
2025 jyldyń toǵyz aı qorytyndysy boıynsha kórsetkishter sál túzeldi: ómirdi saqtandyrý kompanııalary boıynsha annýıtettik syıaqylar úlesi 43,3%-ǵa, al jalpy saqtandyrý syılyaqylaryndaǵy úlesi 23,5%-ǵa deıin tómendedi. Soǵan qaramastan erikti zeınetaqy annýıteti ómirdi saqtandyrý segmentiniń negizgi ósim draıveri bolyp qalyp otyr, ári ózge baǵyttardy ósim qarqyny boıynsha basyp ozýda. Aıta keterligi, naryq aıryqsha shoǵyrlanǵan: on ómirdi saqtandyrý kompanııalarynyń tek tórteýi barlyq zeınetaqy annýıteti syılyaqylarynyń 95,6%-yn jınaǵan.
Syılyaqylardyń belsendi ósýimen qatar annýıtettik kelisimsharttar boıynsha tólemder kólemi de artty. 2025 jyldyń qańtar-qyrkúıek aılarynda zeınetaqy annýıteti boıynsha tólemder 30,7 mlrd teńgege jetip, ótken jylǵy 14,1 mlrd teńgeden eki eseden kóp boldy. Annýıtettiń ózge túrleri boıynsha tólemder de 3,4 mlrd teńgeden 4,3 mlrd teńgege deıin ósti.
