О́ner • 18 Qarasha, 2025

О́nerde joq shekara

40 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Erkeǵalı Rahmadıev atyn­daǵy memlekettik aka­demııalyq fılarmonııasy quramyndaǵy Ǵazıza Jubanova atyndaǵy mem­lekettik ishekti aspap­tar kvartetiniń álem­dik týrnesi bıylǵy kúz­diń aıryqsha oqıǵasy retin­de este qaldy. О́ner­li tórttik óziniń memle­kettik mártebege ıe bol­ǵan 30 jyldyq mereı­toıyn atap ótý aıasyn­da halyqaralyq sahna­larǵa shyǵyp, qazaq mýzyka­sy­nyń baı dástúrin álemdik aýdı­torııaǵa pash etti.

О́nerde joq shekara

Jahandyq týrne

Týrne Fransııa, Ispa­nııa, sondaı-aq AQSh el­derin qamtydy. Ár qa­la­daǵy konsert baǵdarlamasy otandyq kompozıtorlyq mektep pen oryndaýshylyq dástúrdi klas­sıkalyq eýropalyq jáne amerıkalyq kameralyq mýzyka murasymen úılestirdi. Parıjden Bostonǵa deıingi serııa Qazaqstan mýzykasyn álemdik deńgeıde kór­setýge, tyńdarmandarǵa ult­tyq mádenıettiń jańa qyryn tanys­­ty­­rý­ǵa múmkindik berdi.

«Mýzykada shekara joq. Biz Qazaqstannyń daýsyn búkil álem­ge estirtkimiz keledi. Ulttyq mýzy­ka­myzdyń jańa klassıkalyq ke­ńistiktiń ajyramas bóligi re­tinde qabyldanýyn qalaımyz», – dedi kvar­tettiń kórkemdik jete­shisi, Qazaq­stannyń eńbek sińirgen qaı­ratkeri Ernar Myńtaev týrne maq­satynyń qyr-syryna toq­ta­lyp.

1988 jyly stýdenttik ujym retinde qurylǵan kvartet tórt onjyldyq ishinde Eýrazııadaǵy eń bedeldi kameralyq toptardyń birine aınaldy. Italııadaǵy (Rovere d’Oro, Bellini Competition), Japonııadaǵy (Osaka International Competition), Ispanııadaǵy halyq­aralyq konkýrstardyń laýreaty atanyp, Eýropa, Azııa, sonymen qatar Amerıkadaǵy eń iri sah­­na­lardyń tórine kóterildi. Qa­­zir­gi quramda óner kórsetip júr­­gen Aıdar Toqtalıev (birinshi skrıpka), Alekseı Lebedev (ekinshi skrıp­ka), Bekzat Saılaýbaıuly (alt), Ernar Myńtaev (vıolonchel) bastaǵan mýzykantardyń qaı-qaısysy da sheberligimen kóp­­­ti tánti etken kánigi mamandar. Búgin­de Ǵazıza Jubanova atyndaǵy mem­le­kettik ishekti aspaptar kvar­teti tek elimizdiń baı mádenı dástúrin ǵana emes, sonymen birge zamanaýı mýzykalyq keńistikke ashyq, álem­dik deńgeıdegi oryn­daýshylyq mek­tep­tiń aınasy retin­de tanylyp otyr.

 

Parıj: ustazǵa taǵzym

Týrneńiń alǵashqy aıaldamasy – Parıj. Álemge áıgili «Salle Cortot» zalynda kvartet óner ujymynyń rýhanı ustazy, ataqty vıolonchelıst Valentın Berlınskııdiń 100 jyldyǵyna arnalǵan festıval baǵdarlamasynda óner kórsetti.

«Bul sahnada óner kórsetý – el mádenıetiniń álemdik arenadaǵy mártebesin pash etýdiń sımvoly», – deıdi kvartet músheleri.

Sahnada Danel Quartet, Mıhaıl Kopelman, Borıs Andrıanov, Nıkolıa Balderý jáne Lıýdmıla Berlınskaıa sııaq­ty áıgili mýzykanttarmen birge óner kórsetken kvartettiń shy­ǵarmashylyq áleýetine kári qur­lyq kórermenderi tánti boldy. Baǵdarlamada Iozef Gaıdn, Dmıtrıı Shostakovıch, Sergeı Prokofev, Ǵazıza Jubanova shyǵarmalary oryndaldy.

 

Madrıd: úsh álem hám bir tún

Kelesi aıaldama – Madrıd. «Auditorio Nacional de Música» sahnasynda Respýblıka kúnine oraı Ispanııadaǵy Qazaqstan elshiliginiń qoldaýymen «Tres Mundos y una Noche» – «Úsh álem jáne bir tún» atty konsert ótti.

Kvartet baǵdarlamada maestro Albert Skýratov jetekshilik etetin «Madrid Festival Orchestra», sondaı-aq «Bauhas Quartet» pen «Parallel Quartet» ansamblderimen birge óner kórsetti. Madrıd keshiniń taǵy bir ereksheligi – qazirgi otandyq mýzyka kóshbasshylarynyń biri Qýat Shildebaevtyń shyǵarma­lary eýropalyq jáne ıspan kom­pozıtorlarynyń týyndylarymen qatar shyrqalyp, qazaq mýzykasynyń álemdik mádenı keńistiktegi ornyn aıqyndady. Sondaı-aq kvartetpen birge R.Omarov atyndaǵy qazaq halyq as­pap­tary orkestriniń kórkemdik je­tek­shisi, Qazaqstannyń eńbek sińir­gen qaıratkeri, dombyra­shy Talǵat Kárimov óner kórsetip, Ábdimomyn Jeldibaevtyń «Erke sylqym» kúıin oryndady. Osylaısha, Madrıdtiń tyń­darmandaryna úsh álemniń mýzy­kalyq úni – qazaq, eýropa jáne ıspan dástúri bir konsertte úılesip jetti.

 

AQSh: mýzykalyq Olımp

Álemdik týrneniń asa mańyz­dy núktesi— «Carnegie Hall» (Weill Recital Hall) sahnasyndaǵy konsert. Nıý-Iorktegi konserttiń uıymdastyrylýyna álemdik arenada qazaqstandyq ónerdi ilgeri­letý bastamasyn qoldaǵan «Ata­me­ken-Agro» aýyl sharýashylyǵy holdıngi muryndyq boldy.

Nıý-Iorktegi sahna – álemdik klassıkalyq mýzykadaǵy már­tebeli oryndardyń biri. Bul jer­de óner kórsetý az ǵana otan­dyq mýzykantqa buıyrǵan. Al kvartet úshin bul – kásibı deń­geıiniń álemdik qaýymdastyqta moıyn­dalýynyń belgisi, sonymen qatar Qazaqstannyń akademııalyq mektep dástúriniń abyroıyn pash etetin sımvoldyq sát.

Kesh baǵdarlamasyna Iogannes Bramstyń fa mınor, Op.34 fortepıanolyq kvınteti kirdi. Ony halyqaralyq konkýrstardyń laýreaty, Nıý-Iorktegi «Mannes College of Music» túlegi, erekshe tehnıkasy men tereń emosııalyq ın­terpretasııasymen tanymal pıa­nıst Tımýr Mýstakımov oryndady. Talantty ónerpazdyń qatysýy konsertke erekshe qýat berip, Qazaqstan men álem arasyndaǵy shynaıy mýzykalyq dıalog jasady. Kvartettiń konserti sonymen qatar Charlz-Taýn, Hat­boro, Fıladelfııa, Meıpl-Glen qalalarynda da jalǵasty. Ár qaladaǵy kórermen otandyq oryn­daýshylarǵa sheksiz yqylasyn bildirdi. Bostonda ansambl Mosart, Shýbert, Barber, Qýat Shildebaev shyǵarmalarynan turatyn ózge kameralyq baǵdar­lamamen shyqty. Kvartet usynǵan konserttik baǵdarlamanyń qaı-qaısysy da kórermen kóńiline jol tapqan aıryqsha tolqýly sát bolǵany anyq. Al aıtýly týrne – qa­zaq mýzykasynyń álemdik arenada óz bıigin baǵyndyrǵandyǵynyń aıqyn aıǵaǵy.