Kásibı kómek pen naqty dıagnoz
Bıyl «Salamatty Qazaqstan» medısına poıyzy on úshinshi jyl qatarynan jolǵa shyqty. Osy ýaqyt ishinde ol 2 130 beketke toqtap, 800 myńǵa jýyq turǵynnyń densaýlyǵyn jaqsartýǵa, áleýmettik máselelerin sheshýge úles qosty.
Mamyr aıynan beri poıyz mamandary medısınalyq qyzmet kórsetetin mekemeleri men mamandary tapshy ári shalǵaı ornalasqan 104 aýyldy aralap úlgerdi. Poıyz quramynda jalpy praktıka jáne tar beıindi dárigerlerden turatyn 29 maman, sondaı-aq medıator men zańger jumys isteıdi.
ÝDZ, EKG, flıýrografııa, gastrofıbroskopııa, qan taldaýy sııaqty dıagnostıkalyq tekserýler júrgizip, shaǵyn hırýrgııalyq operasııalar jasaýǵa da múmkindik bar.
Alty aıdyń ishinde 16 óńirde 82 977 adam medısınalyq qyzmet aldy. Onyń ishinde 46 848-i – áıelder, 13 358-i
– balalar. 244 operasııa jasaldy. Bul kórsetkishter jobanyń, ásirese osal sanattaǵy toptar – áıelder men balalardyń densaýlyǵyn qorǵaýdaǵy mańyzyn aıqyn kórsetedi.
«Poıyz keletinin estigen soń, kórshi aýyldan arnaıy keldik. Burynnan mazalap júrgen syrqattarym bar edi, biraq aýdan ortalyǵyna barýǵa árdaıym múmkindik bola bermeıtin. Poıyzdaǵy mamandar tolyq qarap, ÝDZ men taldaýlar jasady, dıagnozymdy naqtylap, emdeý josparyn túsindirip berdi. Oıymda júrgen kúmánniń bári seıildi», deıdi Aqtóbe oblysy Shubarqudyq aýylynyń turǵyny Gúljan Qoblandına.
Dárigerlerdiń ýaqtyly aralasýynyń arqasynda kóptegen naýqasqa syrqattary boıynsha naqty dıagnoz qoıylyp, qaýipti dertterdiń aldyn alýǵa qajetti em taǵaıyndaldy. Bul – profılaktıkalyq medısına men erte dıagnostıkanyń aýyldyq jerlerdegi mańyzyn aıqyn kórsetedi. Mysaly, medısınalyq tekserý barysynda 390 aýyl turǵynynan qant dıabeti, 700 adamnan glaýkoma, 10 áıelden sút beziniń qaterli isigi, 1 012 pasıentten qaterli bolýy múmkin óskinder anyqtaldy. Osy azamattardyń barlyǵy ári qaraıǵy emdeý men qosymsha tekserýlerge joldama alyp, qajetti medısınalyq baqylaýǵa jiberildi.
Medıatorlar kúrdeli máselelerdi sheshedi
Aýyl turǵyndary arasynda quqyqtyq keńes te aıryqsha suranysqa ıe. Sebebi medıator men zańgerdiń kómegimen azamattardyń jyldar boıy sheshilmeı kelgen máseleleri oń sheshimin taýyp jatyr. Bıyl mamandarǵa 3 445 adam júgingen, olardyń 2 323-i – áıelder. Ásirese kópbalaly jáne jumyssyz áıelderge áleýmettik tólemder, quqyqtyq rásimder, qarjylyq máseleler boıynsha jan-jaqty qoldaý kórsetildi.
Poıyz zańgerleri kópbalaly analardyń memlekettik nagradalaryn rásimdeý jumystaryn da jıi qolǵa alady. Mysaly, Qostanaı oblysynda alty balany tárbıelep otyrǵan ana «Kúmis alqa» ıegeri atansa, Shyǵys Qazaqstan oblysynda jyldar boıy sheshilmegen jyljymaıtyn múlik daýy bir apta ishinde oń nátıjesin berdi. Úı men jer telimi zańdy túrde tirkelip, quqyqtyq daý tolyq toqtatyldy.
Medıatorlar men zańgerler otbasynyń ataýly áleýmettik kómegin rásimdeýge, «Vseobých» baǵdarlamasy arqyly balalardy qarjylandyrýǵa, ulttyq medısınalyq ortalyqtarda emdelý úshin kvota alýǵa da járdem kórsetip keledi. Máselen, olardyń aralasýymen birqatar onkologııalyq naýqastarǵa jeńildetilgen dári-dármek berý máselesi sheshildi, resmı suratýlardan keıin pasıentter qajetti preparattaryn alǵan.
Kóptegen másele bir kúnde sheshilmese de, mamandar memlekettik organdarmen turaqty baılanys ornatyp, árbir ótinishtiń aıaqtalǵan nátıjesine deıin baqylaý júrgizedi.
«Kóp jaǵdaıda adamdar óz quqyqtaryn tolyq bilmeıdi. Al bizdiń mindetimiz – olarǵa durys baǵyt-baǵdar berý. Aýyldaǵy kóptegen azamat úshin bul joba bilikti zańgerlik kómekke qol jetkizýdiń jalǵyz múmkindigi bolyp otyr. Basty maqsatymyz – turǵylyqty jerine qaramastan, árbir otandasymyzdyń óz quqyǵyn qorǵaı alýyna jaǵdaı jasaý», deıdi Ulttyq komıssııa múshesi, «Samruk-Kazyna Trust» qorynyń bas dırektory Alfııa Ádıeva bul jumystardyń mańyzdylyǵy týraly.
«Salamatty Qazaqstan» medısına poıyzy – aýyl turǵyndary úshin ýaqytsha aksııa emes, 13 jyl boıy úzilmeı júzege asyp kele jatqan júıeli qoldaý tetigi. Dárigerler men zańgerler eńbeginiń arqasynda myńdaǵan adamnyń densaýlyǵyna der kezinde nazar aýdarylyp, áleýmettik máseleleri sheshimin tapty. Bul – shalǵaıdaǵy eldi mekenderge kórsetiletin servıstiń jańa deńgeıi ǵana emes, memlekettik seriktestik pen áleýmettik jaýapkershiliktiń naqty úlgisi.
Búginde mamandar Jambyl oblysynda qyzmet kórsetip júr. Jeltoqsan aıynda Jetisý jáne Almaty oblystaryna baryp, bıylǵy jumysyn 13 jeltoqsanda aıaqtaıdy.
Sultan SERIKULY
