Juqpaly aýrýlardyń beleń alýy, kadr tapshylyǵy áser etse kerek, medbıkeler kýrsyn ashý jónindegi alǵashqy usynysty kótergen jáne mekemeniń negizin qalaǵan sol kezdegi aýdanaralyq aýrýhananyń bas dárigeri N.I.Jelvakov bolypty. Onyń basqarýyndaǵy atalǵan medısınalyq kýrs 1940 jyly mektep dárejesine deıin kóterilgen. N.I.Jelvakov 1941 jyly maıdanǵa shaqyrylýyna baılanysty mektep jumysyn, onyń áriptesi, Qazaq KSR-nyń V.M. Molotov atyndaǵy (qazirgi S.Asfendııarov) medısınalyq ınstıtýtyn bitirgen L.B.Krovıakovskaıa jalǵastyrǵan. Surapyl soǵys jyldary joǵary jaqtyń nusqaýymen Taldyqorǵandaǵy medısınalyq mektepte jedeldetilgen baǵdarlamamen júzdegen medısına mamany daıarlanyp, maıdan dalasyna attandyrylǵan.
Bir qyzyǵy, shaqyrsań keltire almaıtyn, tarıh betterinde tanymal Bogoıavlenskıı, Avtonomov sııaqty medısına ǵylymdarynyń maıtalman ǵalym-professorlary, belgili bıolog V.T.Kajerın, áskerı jetekshi I.Esınov, Aleksandrovskaıa, Bavemarlar sııaqty tulǵalary soǵys jyldary Reseıden jer aýdarylyp kelgen eken. Olar Taldyqorǵandaǵy qarapaıym shaǵyn mektepte kerosın shamnyń jaryǵymen dáris bergeni arhıv qujattarynda aıtylady. Ol kezde medısınalyq oqý quraldary jetkiliksiz, arnaıy zerthanalar da bolmaǵan.
Ekinshi dúnıejúzilik soǵys aıaqtalǵannan keıin mektep ataýy medısınalyq ýchılıshe bolyp aýysyp, onda Almaty memlekettik medısına ınstıtýtynyń túlegi F.M.Ýpır 24 jyl boıy dırektorlyq qyzmet istedi.
Soǵys jyldary polkovnık dárejesine deıin kóterilgen bilikti dáriger Fılıpp Maksımovıch Taldyqorǵan medısınalyq ýchılıshesiniń órkendeýine qomaqty úles qosty. Ol oqý ornyn basqarǵan jyldary soǵystan alǵan jaraqattaryna qaramaı, júk mashınasymen alys aýyldarǵa shyǵyp, jergilikti ult ókilderin jınap, jumysqa tartyp, jataqhana taýyp bergen.
Mine, osyndaı tarıhy baı oqý orny 1994 jyly Densaýlyq saqtaý mınıstriniń buıryǵymen Taldyqorǵan medısınalyq kolledji bolyp ózgerdi.
Kolledjdiń negizgi damý kezeńi 1997 jyly atalǵan bilim ordasyna oblysymyzdyń qurmetti azamaty – medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Serik Maksımuly Janseńgirov basshylyǵyna kelgennen bastaý aldy desem, artyq aıtpaımyn. Qazirgi oqý ordasyn burynǵy mektep turmaq, osydan jıyrma jylǵy kolledjben salystyra almaısyz.
«Men jumysqa alǵash kelgenimde, mekteptiń qaryzy tym kóp eken. Bıýdjet tapshylyǵynan muǵalimder jalaqysyn aılap ala almaǵan. Mekemeniń qysqy jylýyna, elektr jaryǵyna, basqa da kommýnaldyq shyǵyndar tólenbegen, ekonomıkalyq turǵydan qıyn kezder edi», deıdi ótkendi eske alǵan Serik Maksımuly.
Búginde kolledj – elimizdegi úlgili oqý orny ǵana emes, ozyq tájirıbe mektebi. Ataq-dańqy el aýmaǵynan asyp, shet memleketter tanı bastady. Qazir sheteldikter de qyzyǵyp, tájirıbe almasýǵa jıi keletin ozyq oqý ornyna aınalǵan. Ár pánniń ózindik naqyshyna negizdelgen oqý kabıneti bar. Ásirese negizgi pán sanalatyn anatomııa kabınetteri jabdyqtalý jaǵynan joǵary medısınalyq ýnıversıtet bazasynan birde-bir kem emes. Oqý úderisteri, arnaıy daıyndalǵan múrde súıekterinen, mýlıajdardan bólek, jasandy ıntellektige negizdelgen úlken ekran qondyrǵylarmen júrgiziledi. Stýdentterge barlyq jaǵdaı jasalǵan. Emtıhandar vıdeo jáne aýdıo fıksasııaly júıesi bar arnaıy kabınetterde ótedi. Bolashaq maman belgili bir ýaqyt aralyǵynda naýqasty tolyǵymen tekserip, oǵan qajetti kómek kórsetýin arnaıy kompıýterlik vırtýaldy klınıka arqyly júzege asyrýǵa tıis. Synaqtan ótýshi trenajerge bekitilgen ólsheý-baqylaý bloginen óz áreketin kórip otyrady. Bloktaǵy málimetter Wi-Fi jelisi arqyly teledıdarǵa jetip, úderisti baqylap otyrǵan nusqaýshy synaqtan ótýshiniń is-áreketiniń qate, ne durys ekenin tekseredi.
Kolledjde jasandy ıntellektige negizdelgen vırtýaldy klınıka nemese sımýlıasııalyq ortalyq 2014 jyldan beri jumys isteıdi. Bul ortalyq kolledjdiń bilimgerleri men biliktilikti kóterý jáne qaıta daıarlaý bóliminde oqıtyn orta býyndy medısına qyzmetkerleriniń arnaıy pánderden alǵan teorııalyq bilimin is júzinde jetildirip, tájirıbemen ushtastyrýǵa arnalǵan zamanaýı tehnologııaǵa negizdelgen. Munda naýqastyń ornyna paıdalanatyn jasandy manekender men fantomdar kádimgi aýrý adamnan aýmaıdy, túrli aýyrsynǵan dybys shyǵaryp, alǵashqy medısınalyq kómektiń sapaly kórsetilýin bilimgerden talap etedi, qatesin anyqtaıdy, qysqasy oqý úderisiniń sapaly ótýine jol ashady.
Qazir Taldyqorǵan joǵary medısınalyq kolledji – elimizdegi kolledjder arasyndaǵy saıystardyń birneshe dúrkin jeńimpazy. Oqý ordasy 2015 jyly Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Úrimshi qalasyndaǵy Shınjııan medısınalyq ýnıversıtetimen halyqaralyq baılanys ornatyp, ekijaqty birlesken jobalardy (oqytýshylardyń bilim jetildirý kýrstaryn uıymdastyrý, birikken sheberlik dárister, semınarlar, t.b) iske asyrýdy qolǵa alǵan. Taǵy bir jańalyq, oqý ornynda múmkindigi shekteýli, estý qabiletinen aıyrylǵan jandarǵa arnalǵan tis emdeıtin dárigerlerdi daıarlaıtyn jańa bólim ashylǵan.
Medısına kolledjiniń negizgi mindeti – oqý-tárbıe úrdisinde oqytýdyń sapasy men tıimdiligin kóterý, sabaqtyń ǵylymı-ádistemelik deńgeıin jaqsartý, stýdentterdiń kásibı sheberligin tájirıbe negizinde úıretý ekenin eskersek, sóz etip otyrǵan kolledj ujymy osy synaqtardan súrinbeı, abyroımen ótip kele jatqan elimizdegi maqtaýly oqý oryndarynyń biregeıi ekenine kúmán joq.
Myrzahmet EREJEPOV,
Densaýlyq saqtaý isiniń úzdigi
Taldyqorǵan
