Retrovırýsqa qarsy terapııa

Atalǵan mekeme ma­man­darynyń málim­deýinshe, búginde Shym­kent qalasynyń JITS ortalyǵynda 1 974 naýqas dıs­panserlik esepte turady. Onyń 1 944-i antı­ret­rovırýstyq em alady. Naý­qas­tardyń 90%-y vırýstyq sýpre­s­sııaǵa qol jet­kizgen. Emdeý qazirgi zamanǵy preparattardy qolda­nyp, keshendi túrde júrgiziledi. Dárigerler 2025 jylǵy sáýirden bastap JITS ortalyǵynda jańa tehnologııamen óndiriletin «Rılpıvırın, Tenofovıra alafenamıd, Emtrısıtabın» preparaty qoldanylatynyn jetkiz­di. Bul dáriler emdeý barysynda naý­qastarǵa óziniń oń áserin tı­gizdi. Atalǵan preparattar tipti uzaq ýaqyt qoldanǵanda da joǵary tıimdiligimen, tómen ýyttylyǵymen ári jaǵymsyz qubylystardyń az sanymen erek­shelenedi. Odan bólek ortalyq mamandarynyń aıtýynsha, zert­teýdiń jańa ádisterin engizý klınıkalyq dıagnostıka men emdeý tıimdiligine monıtorıngti aıtarlyqtaı jaqsartýǵa múmkin­dik berdi. Endi AITV juqtyrý qaýpi joǵary adamdar ózderiniń AITV-mártebesin, klınıkalarǵa barmaı-aq, 20 mınýt ishinde jedel-test arqyly bile alady.

Halyq arasynda AITV-nyń taralýyn boldyrmaý úshin retro­vırýsqa qarsy terapııa júrgizilip turady. Búginde ony 1 217 adam alyp jatyr. Mamandar onyń tıimdiligi óte joǵary ekenin aıtady. Sebebi retrovırýsqa qarsy terapııa – aýrýdyń saldarymen kúreskenshe, aýrýdyń aldyn alýdyń tóte joly. Sondaı-aq dárigerlerdiń málimdeýinshe, óńirde qaýipti ınfeksııanyń taralýyn boldyrmaýdyń tıim­di ádisi ol – erte dıagnostıkadan ótý. Sondyqtan aýrý juq­tyrý qaýpi joǵary azamattar óz erikterimen jıi tekserilip turý qajet. Aýrý juqtyrýǵa beıim qandaı azamattar desek, olar birinshiden saqtanbaı jynystyq qatynasqa túsetinder. Qaýiptilik aımaǵynda jubynyń JITS-pen aýyratynyn biletin adamdar. Olar da densaýlyǵyn jıi baqylap júrýge tıis. Bir ıneni ortaq paıdalanatyn na­shaqorlar. Biraq olardyń úlesi osy kúnde birshama azaıǵan. Qazir jynystyq jolmen juǵý jaǵdaıy órship jatyr. Son­dyqtan dárigerler azamattardy der kezinde test-analız alyp turýǵa keńes beredi. Ol eń aldymen adamnyń ózin ǵana emes, aınalasyndaǵy jandardy da keselden saqtaıdy.

«Búginde biz AITV problemalaryn sheship beretin ózgerister men tıimdi joldardy qarasty­rý mańyzdy. Retrovırýsqa qar­sy terapııaǵa qoljetimdilikti keńeıtý AITV-men baılanys­ty aýrýshańdyq pen ólim-jitim­niń tómendeýine alyp keldi. Antı­retrovırýstyq terapııany engi­zý AITV-men ómir súretin adam­­darǵa tolyqqandy, sala­mat­­ty tirshilik keshýge jáne óz ómiri­niń sapasyn edáýir jaqsartýǵa kómektesti. Sonymen birge osy­naý profılaktıkalyq is-shara­nyń arqasynda júkti áıel­derdegi AITV-ınfeksııasyn ýaqty­ly anyqtaýǵa sondaı-aq túrli jaǵdaıda ınfeksııany juq­ty­rýdyń vertıkaldy jolyn bol­dyr­maýǵa múmkindik berdi. At­qarylyp jatqan is-sharalar júkti áıelderde AITV-ny der kezinde naqtylap, ınfeksııanyń anadan balaǵa berilýine jol bermeýge kómektesti. Shymkentte búginge deıin AITV indetin juqtyrǵan áıelderden deni saý 619 sábı dúnıege keldi. Sondaı-aq keleshek jas urpaqtyń saýlyǵyna baǵyttalǵan aldyn alý sharalary men jalpy aqparattandyrý jumystary kúsheıtildi. Búginde megapolıste jasóspirimder men jastarǵa qoldaý kórsetetin, salamatty ómir salty má­denıetin qalyptastyryp, psıho­­logııalyq ál-aýqatty nyǵaıtýǵa kómektesetin 9 «Jas­tar densaýlyq ortalyǵy» ıaǵnı JDO-lar jumys isteıdi. Biz osy JDO-larmen birlese otyryp jastardy jynystyq jáne reprodýktıvti densaýlyq sondaı-aq psıhologııalyq sala­mattylyq máseleleri týrasynda kóp nárse­den habardar etip otyramyz. Munan ózge juqpaly nemese juqpaly emes aýrýlardyń aldyn alýǵa, densaýlyqty saqtaýǵa baılanysty durys kózqaras pen daǵdylardy qalyptastyrýǵa yq­pal etip kelemiz. Osy atalǵan is-sha­ralardyń nátıjesinde AITV qaýiptiligin azaıtyp, ınfeksııadan qorǵalǵan taza qoǵam qurýdy murat tutamyz», deıdi JITS ortalyǵynyń bas dárigeri Beken Syrbek.