Ekonomıka • 21 Qarasha, 2025

Shaǵyn kásipten – irgeli bızneske

30 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Búginde shaǵyn jáne orta bıznes salasyn qoldaýǵa aıryqsha kóńil bólinip keledi. Bul baǵytta «Damý» kásipkerlikti damytý qory iskerlerge jańa múmkindik ashqanyn aıta ketken jón. Bank nesıelerin sýbsıdııalap, kepildendiretin qordyń kómegimen kásipkerler qoljetimdi paıyzdyq mólsherlememen nesıe alyp, is aıasyn keńeıtip keledi. Memleket nesıeniń bir bóligin sýbsıdııalaý arqyly kásip ıeleriniń qarjylyq júktemesin jeńildetýi de kepilge qoıatyn múlki jetkiliksiz kásipkerlerge úlken kómek bolyp otyr.

Shaǵyn kásipten – irgeli bızneske

Básekege qabiletti kásiporyn

Qor qoldaýyn sezingen kásiporynnyń biri – «Agrohımservıs-S» JShS. Osydan 20 jyldan astam ýaqyt buryn jumysyn bastaǵan seriktestik qazir saǵatyna 10 tonnaǵa deıin túıirshiktelgen tyńaıtqysh shyǵaryp, agrarshylardy qajetti ónimmen qamtamasyz etetin múmkindikke ıe bolǵan. Bıyl kompanııa «Damý» qorynyń «О́rleý» jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamasy aıasynda «Qazaqstan Halyq Banki» AQ arqyly qarjylandyrý alyp, óndirisin keńeıtýge taǵy bir qadam jasady.

«Agrohımservıs-S» JShS shyǵara­tyn ammonıı sýlfaty aýyl sha­rýashylyǵynda qajetti tyńaıtqysh sana­lady. Sharýaǵa ammonıı sýlfa­ty­nyń túıirshiktelgen qalpy óte tıim­di. Tap­talmaıtyn, túıdektelip qal­maı­tyn túıir­shikter untaqtan aýyr bolǵan­dyq­tan jelge ushyp, ysyrap ta bolmaıdy.

Ammonıı sýlfatyn shyǵaratyn «Agrohımservıs-S» JShS-niń naryqta júrgenine 25 jyldan asyp barady. Shırek ǵasyrdan beri Jalaǵash aýdanynan ashylǵan kompanııa kúrish ósirýmen aınalysatyn sharýashylyqtarǵa tyńaıtqysh jetkizip keledi.

Alǵashqy jyldary tyńaıtqyshty shetten tasyp keldi. Aýyl sharýashy­lyǵyna asa qajetti ónimdi ózimizde shyǵa­rýǵa tyńǵylyqty daıyndaldy. «Bıznestiń jol kartasy – 2020» baǵdarlamasy kómegimen is bastaǵan kásip ıesine banktiń syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalap, nesıe somasynyń 50 paıyzy mólsherinde kepildik bergen «Damý» qory kómekke keldi.

«Nysan qurylysy bastalǵanda pandemııa kıligip, biraz kidiristep qaldyq. Kerekti jabdyqtardyń bárin mamandarymyz qurastyryp, is bastap kettik. Mundaı zaýyt basqa aımaqta joq. Der kezinde demeý berip, alǵashqy qadamnan bastap qoldaý tanytqan «Damý» qoryna alǵys aıtamyz», deıdi kompanııa­nyń qarjy dırektory Valentına Kım.

Qazir Jalaǵash kentindegi kásiporyn­nyń óndiristik bazasynda 20 myń tonnaǵa deıin ónim saqtaýǵa arnalǵan qoımalar, uzyndyǵy 180 metr bolatyn eki temirjol tuıyǵy, tıeý-túsirý tehnıkasy men temirjol tarazysy bar.

Kásiporyn óndiretin tyńaıtqysh baqsha ónimderine de tıimdi. Degenmen qazirgi tutynýshylary negizinen kúrishshiler. Byltyr Qostanaı, Almaty oblystarynan suranys tústi. «Damý» qorynyń qoldaýy arqasynda jańa óndiriske jol ashqan kásiporyn bıyl alǵash ret Astana qalasyndaǵy kórmege qatysyp, ónimderin ózge óńirler ókil­derine tanystyrdy. Birneshe aımaqpen aldyn ala kelisim jasasty. Kásip ıesi endi Eýropa naryǵyna shyǵýdy josparlap otyr. Bıyl kompanııa «Damý» qorynyń «О́rleý» jeńil­dikpen nesıeleý baǵdarlamasy aıasynda «Qazaqstan Halyq Banki» AQ-nan 12,6%-ben tıimdi nesıe aldy.

Temirjol vagondary sapaly jóndeledi

Oblysta temirjoldaǵy jolaýshy­lar tasymalymen aınalysatyn «Maral-Nur» JShS Jolaýshylar vagondaryn jóndeý jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý kesheni – «Sıfrlyq depo» ınvestısııalyq jobasyn júzege asyryp otyr. Jalpy quny
5,4 mlrd teńge bolatyn jobaǵa jumsalatyn 2,2 mlrd teńge «Damý» qorynyń «Biryńǵaı keshendi baǵdarlama» aıasyndaǵy paıyzdyq mólsherlemeni sýbsıdııalaý arqyly «Qazaqstan Halyq Banki» AQ tarapynan qarjylandyryldy. Memlekettik qoldaý nátıjesinde nesıe mólsherlemesi jyldyq 8%-ǵa deıin tómendedi.

«Qyzylorda – Pavlodar», «Jezqazǵan – Astana» baǵyttarynda turaqty jolaýshy tasymalyn jolǵa qoıǵan kompanııa­nyń bul jobasy jolaýshylar vagondaryn jóndeý men tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi jańa deńgeıge kóteretin mańyzdy bastama. Mundaǵy jóndeý úderisiniń barlyǵy sıfrlyq basqarý júıesi arqyly júzege asyrylady. Bul qyzmet sapasyn arttyrýmen qatar, ýa­qyt pen shyǵyndy únemdeýge múmkindik beredi.

«Bizdiń seriktestik bul salada kóp jyl tájirıbe jınaǵan kompanııa qatarynda tur. Aımaqaralyq eki baǵytta 59 vagonymyz bar. Osyǵan deıin vagondarymyzdy elimizdegi, О́zbekstan men Belarýstaǵy vagon depolaryna aparyp jóndetip júrdik. Degenmen ýaqyt shyǵynynan buryn jóndeýden shyqqan vagondar sapasyna kóńilimiz tolmaǵan kezimiz kóp. Sondyqtan da bes jyl buryn osy ınvestısııalyq jobany qolǵa alyp, buıyrsa alda jylyna 500-den astam jolaýshylar vagonyna tehnıkalyq qyzmet kórsetip, jóndeý jumystaryn júrgizemiz. Osy arqyly qalada jańadan 100-den astam jumys orny ashylyp, jastardy turaqty tabysy bar salaǵa beıimdegimiz keledi. Osy kúni jolaýshylar talaby da ósip otyr. Vagonnyń qysta jyly, jazda salqyn bolǵanyn, bar jaǵdaıdyń jasalǵanyn qalaıdy. Biz jańa tehnologııa arqasynda sol údeden shyǵamyz dep otyrmyz», deıdi «Maral-Nur» JShS dırektorynyń keńesshisi Ábdimáýlen Álishev.

 

14 jylda – 11 myńnan astam jumys orny

2010–2024 jyldar aralyǵynda memleketten qoldaý alǵan óńir kásipkerleri 11,3 myń jańa jumys ornyn ashyp, bıýdjetke 537 mlrd teńge salyq tólepti. Jýrnalıstermen júzdesýde «Damý» qorynyń Qyzylorda oblysy boıynsha óńirlik fılıal dırektory Aıdos Jylqaıdarov osyndaı derek aıtty.

Jeńildikpen qarjylandyrý, ke­pil jetkiliksiz kezde kepildik berý, paıyzdyq mólsherlemeniń bir bóligin sýbsıdııalaý arqyly qoldaý tanytatyn qor kómegi arqasynda kóptegen kásipker shaǵyn isin úlken bızneske aınaldyryp otyr.

– «Damý» qory ulttyq damý ınstıtýty bolǵandyqtan, elimizdiń barlyq óńirin­degi shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna járdemdesip, ekonomıkaǵa aıtarlyqtaı serpin beredi. Negizinen óńdeý ónerkásibi, kólik jáne logıstıka, týrızm, densaý­lyq saqtaý men bilim salalaryna basymdyq berip otyrmyz. Bıyl maý­sym aıynda paıyzdyq mólsherlemelerdi sýbsıdııalaý quralyna balama bolyp, kásipkerlerdiń qarjyny kidirissiz alýyna múmkindik beretin «О́rleý» baǵdarlamasy iske qosyldy. Oblysta osy baǵdarlama bastalǵan ýaqyttan beri 19 joba jalpy somasy 1,9 mlrd teńgege qoldaý aldy», deıdi fılıal dırektory.

 

Qyzylorda 

Sońǵy jańalyqtar