Qarjy uıymdarymen syndarly áriptestik jalǵasady

Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Úılestirý keńesine Premer-mınıstr basshylyq etti. Keńes quramyna sondaı-aq Prezıdent Ákimshiligi basshysynyń orynbasary Erbolat Dosaev, Strategııalyq jospar­laý jáne reformalar agenttigi­niń tóraǵasy Áset Erǵalıev endi. Otyrys jumysyn ashqan Oljas Bektenov halyqaralyq qarjy ıns­tıtýttarynyń qurylymdyq refor­malardy júzege asyrýdaǵy ári ekonomıkanyń sapaly ósýine baǵyttalǵan ozyq tájirıbelerdi engizýdegi strategııalyq rólin atap ótti.

«Úılestirý keńesiniń jumy­syn jáne halyqaralyq qarjy uıymdarymen ózara is-qımyl tetik­terin qaıta formattaý el Pre­zı­dentiniń tikeleı tapsyrmasy boıynsha júrgizilip jatyr. Bul memlekettiń bedeldi qarjy ıns­tıtýttarymen yntymaqtastyq­qa qanshalyqty deńgeıde kóńil bóletinin kórsetedi. Bizde birlesip júzege asyrylǵan tabysty jobalar mol. Dese de, odan da kóp is jasaýǵa bolatynyna senimdimin. Elimizdiń áleýeti óte zor, sizderdiń qoldaýlaryńyzben ony barynsha júzege asyra alamyz dep oılaımyn», dedi O.Bektenov.

Kún tártibinde – el ekonomıkasyna mýltıplıkatıvti áser beretin jobalarǵa halyqaralyq qarjy uıymdarynyń qatysýyn arttyrý máselesi. Jıynda memlekettik-jekemenshik áriptes­tikti nyǵaıtý salasyna qatysty naqty bastamalar, el óńirleriniń qarajatty óz betinshe tartý máseleleri qaraldy. Sondaı-aq kólik áleýetin odan ári damytý, mıkro, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qarjylyq qoldaý baǵdarlamalaryn keń aýqymda taratý boıynsha MQU-men birlesken birqatar joba usynyldy.

MJÁ tetigin qoldaný máselesin talqylaý barysynda «Mem­leket­tik-jekemenshik áriptestik týraly» zańnyń jańa redaksııasy atap ótildi. Ol birqatar rásim­di ońtaılandyrý arqyly joba­lardyń sapasyn arttyrý ári jos­parlaý merzimderi men bıýdjettik shyǵystardy qysqartý úshin «Baǵdarlamalyq MJÁ» tetigin engizýge baǵyttalǵan.

HQK-men birlesip búginde energetıka, densaýlyq saqtaý, bilim berý, sýmen jabdyqtaý men kólik salalarynda 7 aýqymdy joba júzege asyrylyp otyr. Jalpy somasy 2,7 trln teńgege 1 100-den astam MJÁ sharttary (aıaqtalǵandaryn qosa alǵanda) jasaldy.

Halyqaralyq qarjy korpora­sııasynyń elimizdegi ókili Zafar Hashımov normatıvtik-quqyq­tyq bazany odan ári jetildirýge, jobalardy konkýrstyq irikteý rásimine, halyqaralyq alań­dar­da Qazaqstannyń ınvestısııa­lyq múmkindikterin belsendi ilgeriletýge qatysty usynystaryn aıtty.

«Azııa damý banki Qazaqstan­nyń seriktesi bolyp sanalady jáne Úkimetti, onyń ishinde memlekettik-jekemenshik árip­testik úshin jaǵdaıdy jaqsartý jónindegi bastamalardy qoldaýǵa daıyn. Biz MJÁ jobalarynyń pýlyn anyqtaýdy mańyzdy dep sanaımyz. Bul senimdi ınvestorlardy tartýǵa kómektesip, qazaqstan­dyq naryqtaǵy básekelestikti kúsheıtýge yqpal etedi. Atalǵan tásil ADB-nyń buǵan deıingi bergen usynymdaryna sáıkes keledi ári biz MJÁ ortalyǵynyń osy mańyzdy kezeńdi ilgeriletýdegi belsendi rólin joǵary baǵalaımyz», dedi ADB ókildiginiń dırektory Ýtsav Kýmar.

EQDB-nyń Qazaqstandaǵy bas­shysynyń orynbasary Asqar Namazbaev valıýtalyq táýe­kelderge bıýdjet bólý, ákimshi­lik kedergilerdi qys­qar­tý, ınfraqurylymdyq joba­lardy júzege asyrý kezinde MJÁ tetik­terin paıdalaný men taǵy da basqa máselelerdi kóterdi. Sol máseleler boıynsha Premer-mınıstrdiń orynbasary – Ult­tyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın, Prezıdent Ákimshiligi basshysynyń orynbasary Erbolat Dosaev pikir bildirdi.

Premer-mınıstr TKSh salasynda, onyń qatarynda «Energe­tıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasy sheńberinde, sondaı-aq sıfr­lyq tehnologııalardy damytý men jasandy ıntellektini engizý salasynda halyqaralyq qarjy ınstıtýttarymen áriptestiktiń mańyzdy ekenin aıtty.

Otyrysqa qatysýshylar respýb­lıkalyq mańyzy bar qalalar­dyń ınvestısııalyq jobalarǵa qarjyny óz betinshe tartý tetigin talqylaý barysynda Úkimettiń óńirlerdiń bıýdjettik derbes­tigin nyǵaıtý jónindegi dáıekti jumysyn atap ótti. Birqatar salyq túsimi respýblıkalyq deńgeıden jergilikti deńgeıge berildi. Jańa Bıýdjet kodeksinde jergilikti bıýd­jetterdiń qarjylyq ókilet­tikterin keńeıtetin ári olardyń turaqtylyǵyn arttyratyn normalar bekitilgen. Búginde Almatynyń Halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynan tikeleı qaryz alý múmkindigi bar. Fitch halyqaralyq agenttiginiń qalanyń kredıttik reıtıngin «BBB+»  deńgeıinde rastaýy da syrt­qy qarjylandyrýdy tartý úshin qo­laıly jaǵdaılardy qam­ta­­masyz etedi. HQK jáne EQDB ókil­deri Almatynyń ekologııalyq joba­laryn júzege asyrýǵa qoldaý kór­setýge daıyn ekendikterin bildirdi.

Dúnıejúzilik banktiń ınvestı­sııalyq kepildikter boıynsha beriletin qaryz qarajatyn tartý arqyly «QTJ» UK-nyń kúrdeli salymdar baǵdarlamasyna nazar aýdaryldy. Onda temirjol jelilerin rekonstrýksııalaý, qalpyna keltirý, jóndeý, lokomotıvter men jolaýshy vagondarymen qatar, elektr jyljymaly quramyn satyp alý qarastyrylǵan.

Dúnıejúzilik banktiń Qazaq­stan­daǵy turaqty ókili Andreı Mıhnev eldiń tranzıttik áleýetin kúsheıtýdiń mańyzdylyǵyna toqtalyp, osy baǵdarlamaǵa jan-jaqty qoldaý kórsetýge daıyn ekenin bildirdi. Kásipkerlik qyz­metti yntalandyrýǵa baǵyttalǵan «О́rleý» baǵdarlamasy aıasynda «Báıterek» pen ADB arasyndaǵy yntymaqtastyq máseleleri talqylandy. Osy baǵdarlama boıynsha kelesi jyly ShOB-ty jeńildetilgen mólsherleme­men qarjylandyrýǵa qosymsha qarajat bólý josparlanyp jatyr. Bul óńirlerde jańa jumys oryndaryn ashýdy qamtamasyz etedi.

Úkimet aınalasynda shaǵyn jáne orta kásipkerlik beldeýin damytatyn, ekonomıkanyń ósimine jáne eldiń eksporttyq áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan iri jobalardy qoldaıdy. Bul rette ShOB – halyqty jumyspen qamtýdyń negizgi kózi. Osyǵan baılanysty, Premer-mınıstr atap ótkendeı, ShOB-ty qoldaý sharalarymen keńinen qamtý memleket úshin basym baǵyt bolyp qala beredi. Sondyqtan jumystyń osy baǵytyn nazardan tys qaldyrmaý mańyzdy.

«Prezıdent pen Úkimet halyq­aralyq qarjy uıymdarymen tıimdi ózara is-qımylǵa basa nazar aýdarady. Bul memleketke bıýdjettik múmkindikterdi utymdy paıdalana otyryp, iri jobalardy júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Sizder jahandyq aýqymdy qamtyp otyrsyzdar, sondyqtan da ár­túrli memleketterdegi bel­gili bir máselelerdiń qalaı sheshi­lip jatqanymen tanyssyzdar. Sol sebepti bıznes-ahýaldy jaqsar­týǵa, ınvestısııalar tartýǵa jáne ekonomıkalyq turǵyda basqa da máselelerge qatysty usynys­tar bolsa, biz olardy qýana qabyl­daı­myz. Jalpy, Úkimet barlyq qarjy ıns­tıtýttarymen syndarly jumys isteýge nıetti», dedi O.Bektenov.

Otyrys qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr memleket­tik organdardyń basshylaryna qarjy ınstıtýttarynan alyn­ǵan qaryzdardyń sapaly ári maq­satty jumsalýyna baqylaýdy kúsheı­týdi tapsyrdy. Ulttyq ekonomıka mınıstrligi men basqa da qurylymdarǵa barlyq aıtylǵan bastamalar men usynystardy pysyqtaý júkteldi.