О́ner • 29 Qarasha, 2025

О́nerdiń emdik qýaty

60 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

О́nerdiń adam aǵzasyna áseri jaı ǵana shabyt ne emosııa týdyryp qoıýmen shektelmeıtini ǵylymı túrde dáleldene bastady. Londondaǵy King’s College ýnıversıtetiniń mamandary júrgizgen jańa zertteý túpnusqa sýretterdi kórý adamnyń bıologııalyq kúıine tikeleı yqpal etetinin kórsetti, dep jazady Egemen.kz.

О́nerdiń emdik qýaty

Ǵalymdar 18 ben 40 jas aralyǵyndaǵy eriktilerdi eki topqa bólip, olardyń reaksııasyn salystyrǵan. Birinshi top Mane, Van Gog, Gogen, Týlýz-Lotrek tárizdi álemdik sheberlerdiń túpnusqa týyndylaryn galereıada tamashalasa, ekinshi top dál sol sýretterdiń kóshirmelerin zerthana jaǵdaıynda qarady. Tájirıbe barysynda qatysýshylardyń júrek soǵysy, dene temperatýrasy jáne silekeı úlgileri arqyly stress deńgeıi men ımmýndyq belsendiligi baqylaýǵa alynǵan.

Nátıjeler zertteýshilerdiń ózderin de tańǵaldyrdy. Túpnusqamen betpe-bet kelgen adamdardyń stress gormony – kortızol mólsheri orta eseppen 22 paıyzǵa tómendegen. Al kóshirmelerdi qaraǵandarda bul kórsetkish nebári 8 paıyzdy quraǵan. Buǵan qosa, qabyný prosesine qatysatyn IL-6 jáne TNF-α sekildi sıtokınder deńgeıi 30 jáne 28 paıyzǵa deıin azaıǵany anyqtaldy.

Zertteý jetekshisi Tonı Výdstyń aıtýynsha, óner adamnyń kóńil kúıine ǵana emes, fızıologııalyq júıelerine de yqpal etedi: «Mádenı keńistikte túpnusqa óner týyndysyn kórý aqyl men tándi tabıǵı jolmen tynyshtandyrady. Bul – aǵzany qorǵaýdyń qoljetimdi ári qaýipsiz tásili», deıdi ol.

Ǵalymdar bul derekter ónerdiń terapııalyq mańyzyn jańa qyrynan ashyp, júrek-qan tamyrlary syrqaty, depressııa sııaqty aýrýlardyń aldyn alýda kómegi baryn atap ótedi.

Art Fund uıymy da zertteý qorytyndylary qoǵamdy mýzeıler men galereıalarǵa jıi barýǵa yntalandyrady degen senimde. О́ıtkeni ónermen tikeleı baılanys adamnyń densaýlyǵyn jaqsartatyn qarapaıym ári tıimdi ádis bolyp otyr.