Qaterdiń aldyn alatyn zamanaýı qurylǵy

Jobanyń ataýy – «GeoJet». Dronnyń birneshe úlgisi bar. Árqaısysy óz ólshemi men teh­nıkalyq erekshelikterine qaraı naqty mindetke beıimdelgen. Sonyń ishindegi eń yqshamy – dıametri nebári 23 santımetr bolatyn «GeoJet Sphere». Sfera pishindi shaǵyn dron adam aıaǵy jetpeıtin, adamnyń ózi túse almaıtyn kúrdeli keńistikterge arnalǵan. Tar shahtalarǵa, opyrylyp túsken týnnelderge, qulaǵaly turǵan qýystarǵa endi shaǵyn robottyń kúshimen barlaý júrgiziledi.

Iri «GeoJet» apparattary uzyn týnnelder men keń ken qazbalarynda ushýǵa beıim­delgen. Barlyq model 8K formatyndaǵy ýltra-joǵary kameralarmen jabdyqtalǵan. Olar jerasty keńistigin jan-jaqty qamtyp, 360 gradýsqa deıin panoramalyq túsirilim júrgize alady. Úsh ólshemdi karta jasaýǵa qoldanylatyn LiDAR lazerlik skaneri – joba­nyń eń kúrdeli ári qundy qury­lymynyń biri. Beınekadr bir­den syrtqa taraıdy: optıka­lyq-tal­shyqty baılanys bul úderis­ti jyldam ári joǵaltýsyz qamta­masyz etedi.

– Bizdiń drondar qazbalar­dy tekserý, vızýaldy baqy­laý júrgizý, jasyryn jaryq­shaq­tar men qýystardy anyq­taý maq­satynda jasalǵan. Qa­byr­ǵa­lardyń ishinde kózge kórin­beıtin kemshilikter bolady, kóp jaǵdaıda opyrylýdyń sebebi – dál solar. Aqaýlar aldyn ala anyqtalsa, adam ómirin saqtap qalýǵa bolady, – deıdi jobanyń bas ınjeneri Sergeı Mýravıov.

Tájirıbelik kezeń de óz nátıjesin kórsetip úlgerdi. «GeoJet» apparattary óńirde­gi temir keni shahtasynda sy­naqtan ótti. Ushý barysyn­da drondar vızýaldy baqy­laý­dy, fototúsirilimdi, jeras­ty qýystaryn sıfrlyq skaner­leýdi tolyq oryndady. Shahta keńistigi – kez kelgen tehnıkaǵa syn. Munda aýa qysymy joǵary, GPS-sıgnal múlde joq, kórinetin aımaq shekteýli.

– Shekteýli keńistikte ushý – drondardyń eń kúrdeli mindet­teriniń biri. Soǵan qaramastan, bizdiń qurylǵylar turaqty jumys istedi. Jartylaı avtomatty basqarý rejimi bar, jasandy ıntellekt datchıkterden keletin derekterdi taldap, ushýdy naqty ýaqytta turaqtandyrady, – deıdi jobany basqarýshy Vıtalıı Pýchkov.

Keıbir quramdas bólikter, mysaly, kómirtekti ramalar Qaraǵandyda shyǵarylady: model túrine qaraı olar jergi­likti jerde basylyp daıyn­dalady nemese shetelden jetkizilip, keıin osynda óńdeledi. Qozǵaltqyshtar, LiDAR júıeleri men prosessorlar sheteldik kompanııalardan alynady. Joba aıasyndaǵy synaqtar, baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, qurastyrý, tolyqtaı retteý úderisteri óńirde júzege asyrylyp jatyr.

Bul elimizdegi óndiristik qaýipsizdik mádenıetiniń jańa deńgeıge kóterilýine baǵyttalǵan qadam. Jerasty jumystarynda adam ómirin táýekelge tikpeı, robottyq júıelerdi qoldaný – damyǵan memleketterdiń basty qaǵıdaty. Endi osy úrdis elimizde de qarqyn ala bastady.

Qazir ázirleýshiler «GeoJet» toptamasyn naryqqa shyǵarýǵa qam jasap jatyr. Eger joba oıdaǵydaı júzege assa, otandyq drondar taý-ken óndirisinde ǵana emes, tótenshe jaǵdaı qyzmetinde, qurylys salasynda, qutqarý operasııasynda da keńinen qoldanys tabýy múmkin.

Qaraǵandy oblysy