Jalpy, Assambleıa eldegi etnosaralyq tatýlyqty ornyqtyrýdan bólek, mádenı-aǵartý, shyǵarmashylyq jumystar júrgizedi, quqyqtyq jáne áleýmettik te kómek kórsetedi. Al bul jumystardyń oıdaǵydaı iske asýynda elordalyq Dostyq úıiniń úlesi az emes. Bul ujymdy Astana qalalyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń betke ustar aınasy deýge bolady.
Dostyq úıinde halyqaralyq jáne respýblıkalyq deńgeıdegi is-sharalar ótkiziledi. 2018 jyly ashylǵan elordalyq Dostyq úıi barlyq etnomádenı birlestikterdiń basyn biriktiretin aqparattyq-ádistemelik jáne mádenı ortalyqqa aınalǵan. Munda 23 etnomádenı birlestik, 10 etnolıngvıstıkalyq mektep, Qoǵamdyq kelisim keńesi, Medıasııa kabıneti, Analar men Aqsaqaldar keńesteri, shyǵarmashylyq ujymdar, «Assambleıa jastary» qalalyq shtaby, «Analar amanaty» shyǵarmashylyq ortalyǵy jáne «Mámile» qazaq tilindegi pikirsaıys klýby jumys isteıdi.
Astana qalasy QHA boıynsha hatshylyǵynyń bas mamany Janna Abdýalıdiń aıtýynsha, elordanyń Dostyq úıi búginde esigin jurtshylyqqa keńirek ashyp, astanalyq qoǵam ómiriniń mańyzdy ortalyǵyna aınalǵan.
– Bıyl jumysyn bastaǵanyna segiz jyl tolǵan bul mekeme qalanyń saıası-áleýmettik damýyna, ózekti máselelerdi talqylaýǵa, memlekettik organdarmen birlesken forýmdar men dóńgelek ústelder ótkizýge aıryqsha úles qosyp keledi. Dostyq úıinde kóptegen shyǵarmashylyq ujym, klýbtar men keńester, ǵylymı-saraptama toby turaqty jumys isteıdi. Aılyq josparǵa kóz júgirtsek, mekemeniń ishi bir kún de bos turmaıdy. Bul jerde tek etnostardyń shyǵarmashylyǵy emes, óneri men qabiletin damytqysy keletin kez kelgen qala turǵynyna da múmkindik berilgen. Segiz jyl ishinde Dostyq úıi kóptegen mádenı jáne áleýmettik mańyzy bar jobalardy júzege asyrdy, – deıdi J.Abdýalı.
Ol sondaı-aq mundaǵy etnomádenı shyǵarmashylyq ujymdardyń jumysynda da tynym joq ekenin atap ótti.
– Án jáne bı ansamblderi, túrli mýzykalyq aspapta oınaıtyn toptar, ájeler hory – qalanyń barlyq merekelik sharalaryna belsendi qatysady. Qala ákimdiginiń qoldaýymen etnomádenı birlestikter respýblıkalyq jáne qalalyq is-sharalarǵa júıeli túrde tartylyp, mereıtoılarǵa oraı marapattarmen de atap ótildi. Assambleıanyń 30 jyldyǵy qarsańynda Dostyq úıi etnos ókilderiniń ortalyǵy ǵana emes, shyn mánindegi dostyq pen birliktiń rámizi ekenin dáleldep otyr. Bir shańyraq astynda túrli mádenıetti biriktirgen bul mekeme elordadaǵy etnosaıasattyń kópsalaly ári úılesimdi júzege asýyna jol ashyp keledi, – deıdi Astana qalasy QHA boıynsha hatshylyǵynyń bas mamany Janna Abdýalı.
Dostyq úıi qurylymynda 56 shyǵarmashylyq ujym bar eken. Olardyń beseýine «halyqtyq» ataǵy berilgen. Bul elordalyq etnomádenı ortalyqtardyń kásibı deńgeıiniń joǵary ekenin kórsetip otyr.
Assambleıa jyl saıyn kópshilikke arnalǵan taǵylymdy da tanymdyq mádenı-kópshilik sharalar uıymdastyryp otyrady. Atap aıtqanda, Naýryz meıramy, Alǵys aıtý kúni, túrli festıvaldar, kórmeler men konsertter – bári-bári etnosaralyq dostyqty dáriptep, el ishindegi birlik pen turaqtylyqtyń saltanat qurýyna septigin tıgizip keledi.
«Jomart jan» úılestirý ortalyǵy jáne etnomádenı birlestikter az qamtylǵan jáne kópbalaly otbasylarǵa, qarttarǵa, múmkindigi shekteýli jandarǵa turaqty túrde kómek kórsetip otyrady eken. Byltyr elimizdiń birneshe oblysynda bolǵan sý tasqynynan bolǵan tótenshe jaǵdaı kezinde de elordada jedel shtab qurylyp, qajet zattar jınalyp, zardap shekken óńirlerge jiberildi.
Dostyq úıinde Astana qalalyq QHA janyndaǵy Etnomedıasııa ortalyǵy jumys isteıtinin estip, kóńil jaılandy. Bul qoǵamdaǵy daýlardy sotsyz sheshýge yqpal etetin tetik ekenin eskersek, etnosaralyq máselede medıasııanyń alar orny aıryqsha. Búginde qala boıynsha 8 qoǵamdyq medıator tirkelgen eken.
Ortalyq jetekshisi Roza Bekishevanyń aıtýynsha, Etnomedıasııa ortalyǵy bıyl qurylyp, burynǵy medıasııa kabınetiniń negizinde jumysyn bastaǵan.
– Dostyq úıinde túrli etnostardyń ókilderi qyzmet atqaratyndyqtan, keıde turmystyq nemese jumys barysyndaǵy daýlar men túsinbeýshilikter týyndaýy múmkin. Ortalyqtyń negizgi maqsaty – mundaı máselelerdi sotqa jetkizbeı, taraptardy tatýlastyrý, kelisimge keltirý. Qazir medıasııa ınstıtýty elimizde qarqyndy damyp keledi. Al Astanadaǵy etnomedıasııa ortalyǵy etnostarǵa mádenı jáne tildik erekshelikterdi eskere otyryp kómek kórsetýmen erekshelenedi. Búginde Assambleıa quramynda 28 medıator bar. Olardyń beseýi – arnaıy kýrstardan ótken, sertıfıkattary bar kásibı medıator. Sonymen qatar 13 qoǵamdyq medıator jumys istep keledi. Qalǵany – ár etnostyń ókilderi, olar tildi bilý deńgeıine qaraı kómek kórsetedi, – deıdi R.Bekisheva.
Ortalyq tek daýlardy sheship qana qoımaı, semınarlar, trenıngter, kýrstar ótkizip, medıatorlardyń kásibı biliktiligin arttyrý syndy aqparattyq-aǵartýshylyq baǵytta da jumys júrgizedi eken.
Qysqasha aıtqanda, Etnomedıasııa ortalyǵy qoǵamdaǵy daýlardy kelisim arqyly sheshetin tatýlastyrý alańy, etnostar arasyndaǵy yntymaq pen túsinistikti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan uıym retinde óz jumysyn joǵary deńgeıde atqaryp keledi.
Sondaı-aq mundaǵy «Mámile» klýby etnostar arasynda qazaq tilin úırenýdi yntalandyryp, erkin sóıleý daǵdylaryn qalyptastyrýǵa múmkindik berip otyr.
Aıryqsha aıta keterligi, Dostyq úıi halyqtyq dıplomatııa alańyna da aınalǵan. Munda Bolgarııanyń vıse-prezıdenti Ilııana Iotova, Nelson Mandelanyń nemeresi Ndıleka Mandela, Sıngapýr prezıdenti Halıma Iаkob, Italııa, Reseı, Armenııa, О́zbekstan, Belarýs, Polsha, Bashqurtstannyń resmı delegasııalary jáne basqa da elderdiń ókilderi qonaq bolǵan eken. Bul – elordalyq Assambleıa jumysynyń halyqaralyq deńgeıde joǵary baǵalanatynyn kórsetedi.
Dostyq úıindegi ANK Live tikeleı efır stýdııasy men dybys jazý bólmesin de kirip, tamashalap kórdik. Onda zamanaýı medıaónimder ázirleýge múmkindik mol. Mundaǵy mamandar kásibı deńgeıdegi podkasttar, beınejobalar, mýzykalyq klıpter túsirýmen de tanymal eken. Qazaqtyń tanymal týyndylary túrli etnostardyń ulttyq aspaptarynda oryndalyp, jańa formattaǵy mádenı jobalar iske asyrylyp keledi.
Qoryta aıtsaq, Astana qalasynyń Qazaqstan halqy Assambleıasy elorda turǵyndaryn ortaq qundylyqtar tóńiregine uıystyryp, birliktiń bekem bolýyna úles qosyp keledi. Etnomádenı ortalyqtar, qaıyrymdylyq bastamalary, mádenı jobalar men halyqaralyq baılanystar – elordanyń qoǵamdyq ómirin baıytyp, elimizdiń tatýlyq pen kelisimge negizdelgen saıasatyn nyǵaıtýǵa qyzmet etip otyr.
