Ǵalymdardyń aıtýynsha, apelsın shyrynyn turaqty túrde ishý ımmýndyq jasýshalardaǵy myńdaǵan genniń belsendiligin ózgerte alady. Ol gender qan qysymyn retteýge, qabynýdy azaıtýǵa jáne qant almasýyn baqylaýǵa qatysady. Munyń barlyǵy júrek densaýlyǵyna tikeleı baılanysty.
Zertteý barysynda eresekter eki aı boıy kúnine 500 ml taza pasterlengen apelsın shyrynyn tutynǵan. 60 kúnnen keıin qabyný men joǵary qan qysymyna jaýap beretin NAMPT, IL6, IL1B, NLRP3 sııaqty genderdiń belsendiligi tómendegen. Sondaı-aq búırekte natrııdi ustap turýǵa áser etetin SGK1 geni de báseńdegen.
Bul nátıjeler apelsın shyryny jasóspirimder men eresekterdegi qan qysymyn tómendetýge kómektesedi degen aldyńǵy zertteýlerdi qýattaıdy. Ǵalymdar muny sıtrýstarda kóp kezdesetin gesperıdın atty tabıǵı flavonoıdtyń áserimen baılanystyrady. Ol qabynýdy azaıtyp, qan tamyrlaryn keńeıtýge yqpal etedi.
Sonymen qatar artyq salmaǵy bar adamdarda maı almasýyna jaýapty gender kóbirek ózgerse, aryq adamdarda qabynýǵa qatysty gender aıqynyraq áserge ushyraǵan.
15 klınıkalyq zertteýdi qamtyǵan keń kólemdi taldaý da kúndelikti apelsın shyryny qant dıabeti kezinde ınsýlınge tózimdilikti jáne júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń negizgi qaýip faktortory sanalatyn qandaǵy holesterın deńgeıin tómendetetinin kórsetti.
Apelsın shyryny ishek mıkrobıomyna da jaǵymdy áser etedi. Mysaly, bir zertteýde bir aı boıy qyzyl apelsın shyrynyn ishken adamdarda qysqa tizbekti maı qyshqyldaryn óndiretin paıdaly bakterııalar kóbeıgen. Bul zattar qan qysymyn qalypqa keltiredi jáne qabynýdy azaıtady.
Metabolıkalyq sındromy bar adamdarǵa áseri tipti aıqynyraq. Artyq salmaǵy bar 68 adam qatysqan zertteýde apelsın shyryny qan tamyrlarynyń endotelıı fýnksııasyn jaqsartqan. Bul – ınfarkt qaýpin tómendetetin mańyzdy kórsetkish.
Barlyq zertteý birdeı nátıjelerdi kórsete bermegenimen, jalpy derekter apelsın shyryny tek «qant qosylǵan sýsyn» degen túsinikti teriske shyǵarady. Talshyqqa baı tutas jemis báribir paıdalyraq, alaıda kúndelikti az ǵana mólsherde tabıǵı apelsın shyrynyn ishý de uzaq merzimde oń áser beredi.
Ǵalymdardyń pikirinshe, apelsın shyryny qabynýdy azaıtyp, qan aınalymyn jaqsartyp, júrekke paıdaly bıomarkerlerdiń kórsetkishin birtindep jaqsarta alady.
