ASQAQ URANDARMEN RÝHTANDYRDY

Astana – táýelsiz elimizdiń boı­tumary, halqymyzdyń maqtanyshy. Sondyqtan da jyl saıyn qazaq­stan­dyqtar onyń shilde aıyndaǵy mereıli merekesin jarqyn kóńil-kúımen atap ótti. О́z bolashaqtaryn arý shahardyń erteńimen, onyń gúldenip, kórkeıýimen baılanys­ty­ra­dy. Osynyń dálelindeı, aqyndar men batyrlardyń mekeni sanalatyn Jambyl aýdanynyń jurtshylyǵy “Astana – Otanymyzdyń júregi, táýelsizdigimizdiń tiregi” atty taqy­ryp­ta saltanat shyraıyn shalqytty. Qarasaı batyr atyndaǵy orta­lyq alańda ótken merekege úlken-kishi jınalyp, egemen elimizdiń memlekettik rámizderin kókke kóter­di. Astanamen qurdas 70 balǵyn, osynsha dombyrashylar men ánshi-bıshiler toby jınalǵan jurtshylyq aldynda óner kórsetip, kópshilik kó­rermenniń zor iltıpatyna bólendi. Alańda jyr alyby Súıinbaı men Jambyldyń, Úmbetáliniń, bahadúr batyrlar Qarasaı, Naýryzbaı, Suranshynyń beıneleri asqaqtap, “Otanyń – bireý, júregiń –  bireý, Tý – bireý”, “Arman qala, aq qala, kórkeıe ber, Astana”, “Bar álemdi qaratqan, dostyǵymyz jarasqan”, taǵy basqa  aıshyqty bezendirýler merekeniń mán-mańyzyn asha tústi. “Birligimiz jarasqan” aksııasy aıasynda ótken merekede Jambyl aýdanynyń ákimi Mahabbat Bı­gel­dıev Elbasynyń bıylǵy Jol­daý­yn­daǵy aıtylǵan tapsyrmalardyń tııanaqty oryndalǵanyna toqtaldy. Aýdanda orta jáne shaǵyn kásip­kerlikti damytý arqyly jumys­syz­dyqtyń aldyn alý, halyqqa qyzmet kórsetetin nysandardyń qataryn kóbeıtý jáne basqa sharalar aýqy­my oıdaǵydaı oryndalyp jatyr deýge bolady. Búginde aımaqta myń­da­ǵan kásipker aýdan ekonomıka­sy­nyń nyǵaıýyna ózindik úlesin qo­sýda. Osylaısha Astana kúnine laıyqty tartý ázirlegen jambyl­dyqtardyń mereıi ústem shyqty. Astananyń qaryshtap damýy, sán-saltanatynyń jarasymy bizge de ónege. Máselen, irgetasy sonaý 1903 jyly qalanǵan aýdandyq ju­myspen qamtý jáne áleýmettik baǵ­darlamalar bóliminiń kóne ǵımaraty ornyna jańadan sáýletti qurylys boı kóterip, el ıgiligine berilgenin aıtsaq bolady. Sondaı-aq, Jambyl aýdandyq ortalyq kitaphanasy da kúrdeli jóndeýden ótti. Budan keıin aýdan ortaly­ǵyn­daǵy Abaı, S.Berdiqulov, Sh.Ýálı­ha­nov, T.Rysqulov, Naýryzbaı Qut­tym­betuly atyndaǵy orta mek­tep­terdiń oqýshylary arý qala Astananyń tarıhyn beıneleıtin “Sáýletti shahardyń qurdastary”, “Beıbitshilik pen kelisim saraıynyń saltanaty”, “Jasyl jelekti jas qala” atty ta­qyryptar boıynsha beınekórinisterdi jurtshylyqtyń nazaryna usyndy. Búldirshinder jınalǵan qaýymdy “Astanadan taraıdy elge baqyt shýa­ǵy”, “Astana – beıbitshilik pen dos­tyq qalasy”, “Astana – jastyq ja­ly­ny”, “Týǵan kúnińmen, eńseli, elor­da!” degen uranmen rýhtandyrdy. Kúmisjan BAIJAN, Almaty  oblysy. Sýrette: Astana kúniniń ótý saltanatynan kórinis. KО́ŃIL KО́KKE ShARYQTAǴAN KÚN Qyzyljar óńirinde  Astana kúni keńinen atalyp ótti.  Onyń ústine Petropavl qalasynyń týǵan kúni osynaý aıshyqty merekemen tus­pa-tus kelip, petropavldyq­tar­dyń kóterińki kóńil-kúıinde shek bolǵan joq. Merekelik shara  “Jańa dáýirdiń jańa Astanasy” atty baǵdarlamamen ashylyp, ol  ta­ǵylymdy sharalarǵa, shyǵarma­shy­lyq ujymdar men ánshilerdiń konserttik baǵdar­lamasyna jalǵas­ty. Astanaǵa jáne otbasyna syı­lyq, atalymdar boıynsha marapat­taý, Astana kúni  sábı týǵan otba­sylar men otaý tikken jas jubaı­lardy qurmetteý, qalyńdyqtar sherýi, taǵy basqa jarasymdy rá­sim­der keńinen kórinis tapty.  Kó­sheler kózdiń jaýyn alardaı bezen­dirilip, adamdar barynsha ásem kıi­nip, elordaǵa degen qurmet baryn­sha asqaqtaldy. “Kóktóbe” saýda úıiniń aldynda shaǵyn baqtyń tusaýy kesilse, qa­lalyq mádenıet jáne demalys saıa­baǵynda  “Dostyq sýburqaǵynyń saltanatty ashylýy boldy. Munda “Dýslyk” tatar-bashqurt qoǵamy­nyń “Sabantoı meımandardy qar­sy alady” oıyn-saýyǵy jalǵassa, oblystyq Assambleıa ǵımaraty al­dynda  etnomádenı birlestikterdiń halyq shyǵarmashylyǵy qoldan­ba­ly  óner buıymdarynyń kórmesi ótti. Merekelik alańdardy  avı­tral­dy be­zendirý  jónindegi jeke  kásip­kerlerdiń “Shar”  festıvali, óń­deý kásiporyndary ónimderiniń saý­dasy da qyzyp sala berdi. Ta­rıhı-ólketaný murajaıynda ótken “Astanaǵa arnalǵan  sýret­ter” balalar sýreti konkýrsyn, jas sý­retshiler  vernısajyn, teatr­lan­dy­rylǵan  qoıylymdar baǵdarla­masyn, sporttyq jarys­tardy ta­ma­­shalaýshylar da kóp boldy. “Gúl­­dene ber, Astanam” aksııasy, “Ol kúnderdiń dańqy óshpeıdi”  ádebı-sazdy kom­pozı­sııa, “Sa­l­ang”, “Alǵys” áskerı-pat­rıottyq klýb­tar­dyń kórme ekspozısııasy  da tartymdylyǵy­men erekshelendi. Qazaqstannyń estrada juldyz­dary Maqpal Isabekovanyń  jáne “101” tobynyń qatysýymen ótken  konserttik baǵdarlamanyń sońy merekelik otshashýǵa ulasty. О́mir ESQALI, Soltústik Qazaqstan oblysy. AQJAIYQTA ALAÝLAǴAN ALTY KÚN Batys Qazaqstan oblysynyń ortalyǵynda Elbasy júldesi sarapqa salyndy Oral qalasynda Elbasy – elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń júldesi úshin ótkizilgen IV Halyqtyq sport oıyndary márege jetti. 1-6 shilde aralyǵynda elimizdiń ba­tysyndaǵy Qazaqstannyń kóne de jańa qalasy Oraldy merekelik kóńil-kúı aýany kernep turdy. Jarystyń ashylý saltanaty ki­shigirim olımpıadaǵa para-par bolǵandaı kúı keshtik. Elimizdiń barlyq oblystarynan, Astana men Almaty qalasynan kelgen sport­­shylardyń saltanatty shara­daǵy kıim úlgileri merekeniń shy­raıyn keltire tústi. Tórt jylda bir óte­tin halyqtyq oıyndar bá­sekesin turǵyndar saǵynyp-aq qal­ǵan eken. Aǵaıyn-týysy, jaqyny men ju­raǵatyna jankúıer bolyp kel­gen jurtta esep bolmady. Ha­lyq­tyq sport oıyndary sonysymen erekshe, sonysymen ystyq. – Dúbirli dodanyń tórtinshi ret ótkizilý qurmeti bizdiń obly­symyzǵa buıyrdy. О́ıtkeni, ólke­mizde sporttyń buqaralyq sıpa­tyn arttyrýǵa, básekege qabiletti re­zerv daıarlaýǵa, sport ınfra­qu­rylymyn jetildirýge memlekettik turǵydan úlken kóńil bólingen. Halyqtyq sport oıyndary – bul salamattylyq pen parasatty­lyq­ty kóterý, densaýlyqty nyǵaıtý men ómir jasyn uzartý, jalpy alǵanda ult saýlyǵynyń kepili. Elimizdiń sporttyq áleýetin ny­ǵaıtý arqyly jastardy pat­rıot­tyq rýhta tárbıeleýge qol jet­kizemiz. Otbasy yntymaqtastyǵyn nasıhattaý da osy jarystyń enshisine tıip otyr. Elimizdiń ataq-abyroıyn qorǵap júrgen erkin kúres sheberi, Beı­jińde ótken Olımpıada oıynda­rynyń kúmis júldegeri Taımuraz Tıgıev, sambo kúresinen eki márte álem chempıony Erbolat Baıba­tyrov, grek-rım kúresinen álem chem­pıony Artýr Úmbetqalıev, er­kin kúresten Azııa chempıony Gý­zel Manıýrova, shahmattan ha­lyqaralyq grossmeıster Murtas Qa­jyǵalıev syndy sport sańlaq­tary tek batysqazaqstan­dyq­tar­dyń ǵana emes, búkil Qazaq eliniń maqtanyshy. Osyndaı sportshy­lary bar ólkege qosh keldińizder! Elbasy júldesi úshin ótetin ja­rystyń bastalýymen shyn júrek­ten quttyqtaımyn! – dedi Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń oryn­basary Serik Súleımen jarystyń ashylý saltanatynda. Aldymen jarysqa qatysýshy ár oblys pen qala komandalary she­rý jasap ótti. “Birligimiz ja­rasqan!” jalpy ulttyq aksııasy aıasynda ótken jarystyń Astana kúnimen tuspa tus kelgeni kópshi­lik­ke málim. Sóz alýshylar osy aı­týly datamen quttyqtaýdy da umytpady. Jarysqa qatysýshy ko­mandalarǵa uıymdastyrý ko­mıteti atynan estelik kádesyılar tabys etildi. – Elbasymyz bıylǵy Jol­daý­ynda 2020 jylǵa deıin elimiz­diń turǵyndarynyń 30 paıyzyn sportqa tartý jóninde tapsyrma bergen bolatyn. Sondyqtan os­yn­daı buqaralyq sport túrlerin kóbeıtýdiń máni zor. Halyqtyq sport oıyndary tórt jylda bir ót­kizilse, kelesi jyly ulttyq sport festıvali uıymdastyry­lady. Bul festıval da eń áýeli aýyldyq jerlerden bastaý alady. Aýdandyq, oblystyq, eń sońynda respýblıkalyq jarys ótkiziledi. Osylaısha jylma jyl qalyń bu­­qara arasynan sportqa tartyla­tyndardyń qatary kóbeıedi. Men óz kezegimde jarysty joǵary deń­geıde uıymdastyra bilgen Batys Qazaqstan oblysy ákimdigine, tý­rızm, dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasyna rahmet aıta­myn. Olardyń mundaı iri jarys­tardy ótkizýge jınaqtaǵan tá­ji­rıbesi mol. Oralda álem kýbogy, álem chempıonaty, taǵy birneshe iri halyqaralyq jarystar ótken bolatyn. Sondyqtan halyqtyq sport oıyndarynyń respýblıka­lyq jarysyn osynda ótkizý jó­ninde sheshim qabyldanǵan edi. Uı­ym­dastyrylý deńgeıi kóńilimizden shyqty. Barlyq komandalarǵa tabys tileımin! – dedi Týrızm jáne sport mınıstrligi Sport komı­tetiniń tóraǵasy Elsııar Qanaǵatov. Jarystyń alaýyn jaǵý jáne týyn kóterý qurmeti sambo kú­resinen eki márte álem chempıony Erbolat Baıbatyrovqa buıyrdy. Saltanatty sharanyń sońy me­rekelik otshashýǵa ulasty. Sonymen, 14 sport túrinen myq­tylardy anyqtaý básekesi bas­taldy. Qazaq kúresinen Qy­zyl­orda oblysynan kelgen ba­lýandar babynda eken. Áp-de­gennen jarystyń jalaýyn qoldan bermeıtinin birden baıqatty. Sóıtip, jeńis tuǵyryna kóterildi. Al Amangeldi Satybaldıev, Dar­han О́rikbaev, Qýanysh Muratov syndy balýandardyń arqasynda Shyǵys Qazaqstan oblysy jalpy komandalyq esepte ekinshi oryn­dy ıelendi. Úshinshi oryn Qa­ra­ǵandy oblysynyń enshisine tıdi. Sambo kúresinen Batys Qazaqstan oblysynda myqty mektep baryn ózge oblys moıyndap bolǵaly qashan. Bul joly da Aqjaıyqtyń saıypqyrandary osy bıiginen kórindi. Medet Ońdaǵanov, Ashat Shaıhıev, Baǵdat Jarylǵasov, qyzdardan Aıjarqyn Eslıamova, Gúlsezim Áýbákirova, Almagúl Or­ynǵalıeva sııaqty balýandarymyz jalpykomandalyq esepte Batys Qazaqstan oblysyn alǵa shyǵar­dy. Ekinshi oryn Ońtústik Qazaq­stan oblysy, úshinshi oryn Aqtóbe oblysyna buıyrdy. Kir tasyn kóterýde Qostanaı, qol kúresinde Jambyl, bılıard­tan Pavlodar, toǵyzqumalaqtan Almaty, ústel tennısinen Almaty qalasy, shaǵyn fýtbol, doıby jáne otbasylar arasyndaǵy ja­rysta Batys Qazaqstan, jazǵy Pre­zıdenttik kópsaıysta Qosta­naı oblysy birinshi oryndy ıe­len­genin aıta ketken oryndy. Osy­laısha jalpy komandalyq esep­te Batys Qazaqstan oblysy bi­rinshi oryndy jeńip alsa, ekin­shi oryn Qostanaı, úshinshi oryn­dy Shyǵys Qazaqstan oblysy ıelendi. “Toıdyń bolǵanynan bola­dy­sy qyzyq” degendeı, kóp qyrly, san-salaly uıymdastyrý jumys­taryn júrgizýdi qajet etken baı­raqty báseke bir kúngideı bolmaı óte shyqty. Respýblıkanyń ár qıyrynan kelip Aqjaıyq topy­ra­ǵynda bas qosqan sportshylar Oraldaǵy qonaqjaılylyq pen qur­metke rızashylyqtaryn bil­dirdi. Olar attanar aldynda Batys Qazaqstan oblysy ákimdigine, oǵan qarasty týrızm, dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń bas­ty­ǵy Músilim Ońdaǵanovqa El­basy júldesi úshin ótkizilgen saı­ys­ty uıymdastyrýdaǵy ilkimdi­li­gine, alymdylyǵy men shalymdy­ly­ǵyna oń baǵa berdi. Bul ja­rys­tyń joǵary deńgeıde ótkeniniń birden bir dáleli bolsa kerek. Az kúnde týys-baýyrdaı jaqyndasyp ketken sportshylar bir birimen qımaı qoshtasty. Nursultan Ábishuly Nazarbaev ult sportynyń úlken janashyry, qoldaýshysy ǵana emes, sonymen birge ózi de jaqsy sportshy ekeni belgili. Munyń ózi Elbasy júldesi úshin ótkizilgen respýblıkalyq saıystyń máni men mazmunyn, Elbasy ónegesiniń barsha qazaq­standyqtarǵa tıgizetin yqpaldy áserin odan ári tereńdete túskeni anyq. Temir QUSAIYN, Oral. Sýretterde: Elbasy júldesi úshin ótkizilgen saıystardan kórinister. Sýretterdi túsirgen  Saılaý Maılybaev. AVTOKERÝEN ShERÝI Soltústik Qazaqstan oblystyq isker áıelder assosıasııasy túrli qoǵamdyq-saıası sharalarǵa belsene qatysýdy dástúrge aınaldyrǵan. Bul joly “Birligimiz jarasqan!” aksııasy aıasynda “Áıelder el qýatyn eseleı túsedi” atty sharany bastama­shyl­dyqpen qolǵa alyp, jurtshylyqtyń úlken qol­daýyna ıe boldy. Asso­sıasııanyń tóraıy­my, oblys ákimi janyn­daǵy isker áıelder jáne otbasy-demogra­fııa­lyq saıasat ulttyq komıssııanyń múshesi Baqytjan Sámıevanyń aıtyna qaraǵanda, osyndaı ıgi isterdiń óz dáreje­sinde ótýine túrli salalarda jumys isteıtin óńirdiń qyz-kelinshek­teriniń úlesi zor. Olar­dyń qata­rynda N. Pıro­j­kova, J. Meırem­baeva, T. Chepý­hı­na sekildi belsen­di áıelder bar. “Petropavl – Beskól – Smır­novo” baǵyty boıynsha aýyldardy aralaýǵa shyqqan avtokerýen aka­de­mık M. Qozybaev atyndaǵy Soltús­tik Qazaqstan memlekettik ýnıversı­teti janynan máre aldy. Aksııany tamashalaýǵa kelgen stýdent-jas­tar, qala jurtshy­lyǵy aldynda ob­lys ákiminiń oryn­basary Aleksandr Chjen sóz alyp, mundaı aýqymdy sharalar elimizdiń qoǵamdyq-saıası ómirindegi áıel­der­diń rólin arttyrýǵa ba­ǵyt­tala­tynyn atap kórsetse, Ba­qytjan Maǵjanqyzy Elbasynyń genderlik saıasatynyń mán-mańy­zyn túsin­di­rip berdi. Budan keıin ásem bezen­dirilgen ártúrli markaly 15 jeńil kólik sap túzegen kúıi jolǵa shyq­ty. Kóshti óńirimizge belgili dı­qan, Qazaqstannyń Eńbek Eri Genna­dıı Zenchenkonyń kelini Valentına Nıkolaevna bastap júr­di. Beskól kentinde avtokerýen sherýin Qyzyljar aýdanynyń ákimi Qaırat Pishenbaev bastaǵan kóp­shi­lik án-jyrmen qarsy aldy. Jer­gilikti assosıasııanyń belsendi mú­shesi Kúlshara Asqarqyzy bastaǵan kólik júrgizýshileri avtokerýenge qosylyp, Aqqaıyń aýdanyn betke alyp júrip ketti. Jolaı olar­dy Astrahan aýylynyń tur­ǵyn­dary tosyp alyp, óz qurmet­te­rin kór­setti. Munda avto­kerýenge 5 kólik qosyldy. Osylaısha Smır­nov kentine de kelip jetti.Aýdan ákimi Rústem Elýbaev jurtshylyq­tyń qatysýymen ótken mıtıngide “Bir­ligimiz jarasqan” aksııasy aıa­syn­da sharalardyń kóp júrgizilip jat­qanyn, onyń túpki maqsaty adam­dar­dyń qoǵamdyq belsendiligin art­ty­rý, salamatty ómir saltyn, ha­lyq­tar arasyndaǵy dostyqty nasıhattaý, jasampaz isterdi jan-jaqty tanytý bolyp tabylatynyn atap kórsetti. Jergilikti ánshi Dáýlet Baltabaev birneshe án oryndap berdi. – Isker áıelder assosıasııa­sy­nyń jumys aýqymy keń. Quramy­myz­ǵa kásipker áıelder de tartyl­ǵandyqtan, kóp balaly, turmysy tómen otbasylarǵa, az qamtylǵan jandarǵa, qart adamdarǵa materıal­dyq kómek kórsetýdi murat tutamyz. Osyǵan oraı “Áıelder el qýatyn eseleı túsedi” sharasy boıynsha qaıyrymdylyq aksııasyn ótkizgeli otyrmyz, – dedi B. Sámıeva sóziniń sońynda. О́mir ESQALI, Soltústik Qazaqstan oblysy. BILIM MEN EŃBEK  BÁRIN DE JEŃBEK Jambyl oblysynyń ákimi Q. Bozymbaev  70 talapkerge bilim  grantyn tapsyrdy “Birligimiz jarasqan!” atty respýblıkalyq áleýmettik aksııany qoldaý odan ary jalǵasýda. Jaqynda Jambyl oblystyq qazaq drama teat­rynda osy óńirdegi joo bilimgerleri, kolledj, mektep oqýshylary men tú­lekteri, qala men oblys turǵyndary, soǵys jáne eńbek ardagerleri, jastar men úkimettik emes qoǵamdyq uıym­dar­dyń, ulttyq-mádenı ortalyqtar­dyń ókilderi taǵylymdy is-sharanyń kýási boldy. Oblys ákimi Qanat Bozymbaev tur­mysy tómen otbasylardan shyqqan daryndy jastardy qoldaý maqsa­ty­men 2010 jylǵy mektep túlekterine Jambyl gýmanıtarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetinde oqý úshin ózi bólgen bilim granttaryn tapsyrdy. – Mektep bitirýshiler arasynda ulttyq biryńǵaı testileýden óte jo­ǵary ball almasa da, jaqsy oqyǵan, kóp balaly jáne az qamtamasyz etil­gen otbasylardan shyqqan 70 túlekke Jambyl gýmanıtarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetinde oqýǵa oblys ákiminiń bilim granttaryn tapsyrǵaly otyr­myn. Bilim granttary oblystyń eńbek rynogyna qajetti mamandyqtarǵa oqytý úshin beriledi. Iаǵnı, bul grant­tar bolashaǵy zor jastarǵa qoldaý re­tinde berilip otyr. Endeshe, barsha­ńyz­dy elorda kúnimen jáne oblys­ta­ǵy búkil joǵary jáne orta oqý or­yndarynyń túlekterin ómirdiń úlken jolyna túsýlerimen shyn júrekten quttyqtaımyn! – dedi oblys ákimi. Búginde oblysta 6 joǵary oqý or­ny bar. Onda 26 195 stýdent 60-tan as­tam mamandyq boıynsha bilim alýda. Jo­ǵary bilikti mamandar daıarlaý maq­satynda oblystyq bıýdjet esebinen orta-kásibı bilim alýǵa jyl saıyn memlekettik oqý granttary bólinýde. Soǵan sáıkes búginde 39 myńǵa jýyq jastar kásibı jáne tehnıkalyq bilim alý ústinde desek, bıyl onyń 7.756-sy dıplom alyp otyr. Jambyl gýmanıtarlyq-tehnıka­lyq ýnıversıeti – oblystaǵy belgili alty joo-nyń biri. Ýnıversıet rek­tory, professor Jomart Qoshqarov stýdentterge bilim berýdiń álemdik bıik deńgeıine umtylyp júrgen bilikti basshylardyń birinen sanalady. Álbette, jastardy qoldaý granttar bólýmen shektelmeıtini belgili. Jas mamandardy aýyldyq jerlerge tartý, olarǵa qoldaý kórsetý de memleket tarapynan jasalyp otyrǵan ıgi sharalardyń biri. Búginde Elbasynyń bastamasymen “Dıplommen aýylǵa” jobasy óz nátıjesin bere bastady. Qazir aýyldyq jerlerdegi jumysqa jas mamandar kóptep tartylýda. О́tken jyly 200 ma­man aýyldyq jerlerge jumysqa ornalassa, bı­ylǵy jyly 140 dáriger, 84 muǵalim, 11 mádenıet qyzmet­ker­le­rin tartý boıynsha jumystar júrgizilýde. Bul El­basynyń jas­tar­ǵa degen qamqorlyǵy. Oblys basshy­sy­nyń óz qolynan bilim granttary men aýyl­dyq jerlerge baryp eńbek etýge joldama alǵan jastar egemen eliniń erteńi úshin oqý men eńbekte úl­ken tabys­tar­ǵa jete­tinderine jınal­ǵan­dar­dy nyq sendirdi. Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy. Sýrette: oblys ákimi Q.Bozymbaev pen JGTÝ rektory J.Qoshqarov bilim granttaryna ıe bolǵan bir top túlek­termen birge.