Sýret: ernur.kz
Biz solardyń ishinen pán olımpıadalary men keıbir mańyzdy bilim saıystaryn ǵana qaldyryp, basqasyn toqtatý kerek dep esepteımiz.
Búginde dástúrli túrde ótetin Abaı oqýy, Qadyr oqýy, Muqaǵalı oqýy, Mahambet oqýy sııaqtylar az bolǵandaı, jyl saıyn bir oqý qosylatyn boldy. Oqý-aǵartý mınıstrligi sonyń barlyǵyn engize beredi.
Jattaý arqyly balanyń jadysy jetilip, eske saqtaý qabileti kúsheıetini ras. Bizdiń oqýshy kezimizde jattaý kóp boldy. Sol kezde jattaǵan óleńderdiń jartysy áli esimde. Biraq buryn bári júıeli, retimen boldy. Qazirgideı aınaldyrǵan 1-2 aptada 100-150 óleń jattatý bolǵan emes.
Túrli ádebı oqýlar balanyń júıkesine zor salmaq ekenin de eseptep jatqan eshkim joq. Birinshi oryn eń kóp jattaǵanǵa beriletin bolǵasyn, keıbir oqýshy 100-150 óleń jattap jatady. Al sonyń ishinde balanyń uǵymyna aýyr tustary da bolady.
Ádebı oqýdy ótkizýdiń mazmuny men formasyna da ózgeris kerek. О́ıtkeni júz óleń jattaǵanymen, sonyń biriniń ıdeıalyq mazmunyn tolyq túsinip, taldaı almaıtyny jasyryn emes. Sondyqtan qur jattaýǵa emes, túsiný men taldaýǵa mán berilgeni durys.
Al qazir buǵan jete kóńil bólinip jatqan joq. Muǵalim jattaǵysh bala bolsa, túrli ádebı oqýlarǵa qatystyra beredi. Keıin sol oqýshy til-ádebıet mamany bolsa jaqsy ǵoı. Kóbinese qyrýar ýaqytyn shyǵyndap jattaǵan óleńiniń paıdasyn kórmeı, basqa salany tańdaıdy. Sondyqtan oqýshyny óziniń bolashaq mamandyǵymen baılanysty olımpıadalar men bilim saıystaryna qatystyrǵan jón. Máselen, ózim keleshekte tarıhshy bolǵysy kelmeıtin oqýshyny olımpıadaǵa beıimdegen emespin.
Biz sonymen ádebı oqýdy kóbeıte bermeı, bir boıynan barlyǵy tabylatyn Abaı oqýyn ǵana qaldyrsa da jetkilikti dep esepteımiz. Sebebi oqýshylar san túrli ádebı oqýǵa qatysyp júrip, kóp sabaq jiberedi de, oqý úlgerimi tómendeıdi.
Bul tek meniń jeke tujyrymym emes. «TIMSS-2023» halyqaralyq zertteýi de sabaqty jıi jiberetin oqýshylardyń sabaqtan qalmaıtyn oqýshyǵa qaraǵanda oqý úlgerimi tómendeıtinin kórsetip otyr. Buǵan qosa, bir jylda birneshe ádebı oqýǵa qatysatyn oqýshynyń joldaǵy ómir qaýipsizdigi de ózekti.
Serik ZIIаTOV,
tarıh pániniń muǵalimi
Batys Qazaqstan oblysy
