Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń buıryǵy  №7-1/168

2014 jylǵy 27 qarasha, Astana qalasy Epızootııalyq monıtorıng júrgizý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Veterınarııa týraly» 2002 jylǵy 10 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 8-babynyń 46-19) tarmaqshasyn iske asyrý maqsatynda, buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan epızootııalyq monıtorıng júrgizý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Veterınarııalyq jáne tamaq qaýipsizdigi departamenti zańnamamen belgilengen tártipte Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde osy buıryqty memlekettik tirkeýdi jáne ony resmı jarııalanýyn qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyna baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń jetekshi vıse – mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr A.Mamytbekov. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2014 jylǵy 27 qarashadaǵy № 7-1/618 buıryǵymen bekitilgen Epızootııalyq monıtorıng júrgizý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Epızootııalyq monıtorıng júrgizý qaǵıdasy (budan ári - Qaǵıda) «Veterınarııa týraly» 2002 jylǵy 10 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 8-baby 46-19) tarmaqshasyna sáıkes jasaldy jáne epızootııalyq monıtorıng júrgizý tártibin ornatady. 2. Epızootııalyq monıtorıng memlekettik veterınarııalyq uıymdarymen (budan ári – Veterınarııalyq uıymdar) júrgiziledi. Epızootııalyq monıtorıng júrgizgen kezde: 1) veterınarııa salasyndaǵy, janýarlar dúnıesin qorǵaý, ósimin molaıtý jáne paıdalaný salasyndaǵy ýákiletti organ jáne (nemese) olardyń vedomstvolarynyń; 2) tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birliktiń jergilikti atqarýshy organdarynyń ókilderiniń; 3) veterınarııa salasyndaǵy ǵylymdar, ǵylymı-zertteý uıymdarynyń ókilderiniń; 4) veterınarııa salasyndaǵy halyqaralyq sarapshylarynyń qatysýyna ruqsat etiledi. 3. Epızootııalyq monıtorıng: 1) janýarlar aýrýlarynyń profılaktıkasyn, olardy emdeýdi nemese dıagnostıkasyn qosa alǵanda, olardyń paıda bolýyn, taralýyn bolǵyzbaýǵa nemese olardy joıýǵa; 2) janýarlar men adamnyń densaýlyǵyna qaýip tóndiretin asa qaýipti aýrýlar juqtyrǵan janýarlardy zalalsyzdandyrýǵa qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. 4. Epızootııalyq monıtorıng ártúrli deńgeıde aýmaqtaryna baılanysty júzege asyrylady: 1) respýblıkalyq deńgeı – Respýblıkanyń barlyq aýmaǵyn qamtıdy; 2) óńirlik deńgeı – shektelgen ákimshilik jáne (oblys, astana jáne respýblıkalyq mańyzy bar) ózge de shekaralardy qamtıdy; 3) jergilikti deńgeı – aýdannyń nemese qalanyń aýmaǵyn qamtıdy. 2. Epızootııalyq monıtorıng júrgizý tártibi 5. Epızootııalyq monıtorıng júrgizý kezeńdep júzege asyrylady jáne quraıdy: 1) sandyq derekter jınaǵyn; 2) keıinnen statıstıkalyq óńdeýdi. 6. Veterınarııalyq uıym veterınarııa salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy Mınıstriniń 2014 jylǵy 25 aqpandaǵy № 16-07/114 buıryǵymen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 9342 bolyp tirkelgen) bekitilgen úlgi jáne osy qaǵıdanyń qosymshasyna sáıkes epızootologııalyq zertteý aktisi boıynsha janýarlar aýrýlarynyń, epızootologııalyq zertteýlerdi qosa alǵanda taralýy týraly jáne janýarlardyń naqty aýrýlarynyń damýy zańdylyqtaryn, tabıǵı-geografııalyq jáne ekonomıkalyq olar mekendegen (ustalǵan, ósirilgen) aýmaqtardyń tabıǵı-geografııalyq jáne ekonomıkalyq (sharýashylyq) jaǵdaılary, júrgiziletin veterınarııalyq is-sharalar týraly aqparatty qosa alǵanda, janýarlar aýrýlarynyń taralýy týraly sandyq derekterdi jınaý júıesi jáne olardy keıinnen veterınarııalyq is-sharalardyń tıimdiligin taldaý jáne epızootııalardyń nemese panzootııalardyń paıda bolýyn, órshýin jáne joıylýyn boljaýdy júzege asyrady. Tolyq epızootııalyk tekserýdi júrgizý jáne qosymsha derekter jınaý úshin veterınarııalyq uıym bıologııalyq (patologııalyq) materıaldar synamasynyń surypyn tańdaý jáne dıagnostıkalyq zertteýlerdiń monıtorıngin júrgizý arqyly iske asyrady, sondaı ak jabaıy ańdardyń da zertteýlerin qosa alǵanda. 7. Veterınarııalyq uıym osy Qaǵıdalardyń 6-tarmaǵynda kórsetilgen epızootologııalyq zertteýler ádisin qoldanýymen qosa, derekterdi óńdeıdi: 1) janýarlar aýrýlarynyń taralýynyń dárejesi men shyǵý sebepterin, aıqyndalý minezi jáne salystyrmaly-tarıhı sıpattamasyn (aýrýdyń evolıýsııasy, epızootııalyq úderis ekonomıkalyq (sharýashylyq) sharttarǵa táýeldiligi, epızootııalyq oralymdyǵy jáne onyń áleýmettik shaıqalys jáne apattarmen baılanysy , aýrýǵa qarsy kúrestiń tarıhı tájirıbesi); 2) salystyrmaly-geografııalyq sıpattamasyn (epızotııalyq kórinisi geografııalyq aýmaǵyna jáne epızotııalyq kartografııasyna baılanysty ekenin anyqtaý); 3) epızootııalyq tekserýdi (naqty ákimshilik-aýmaqtyq birliginiń epızootııalyk jaǵdaıdyn baǵalaý, epızootııalyq oshaǵynyń paıda bolý sebebin anyqtaý, janýarlar aýrýlarynyń jaıylýyna qoloıly jaǵdaılardy nemese kedergi jasalatyn sharalardy anyqtaý); 4) epızootııalyq tájirıbeni (epızootııalyq úderisiniń jeke jaqtarynyń baıqap (qozdyrǵyshtyń qorshaǵan ortaǵa shyǵý uzaqtyǵy jáne joly, janýarlardyń zararlanýdyń mehanızimi, olardyń turaqtylyǵyn bilý úshin ár-túrli jaǵdaılardy anyqtaý) profılaktıkalyq jáne emdik kórsetkishterine qaraı veterınarııalyq preparattyń tıimdiligin tekserý); 5) matematıkalyq (statıstıkalyq) taldaý (janýarlar aýrýlarynyń aýmaqtyq taratýynyń kórsetkishterdiń naqty standarttalǵan júıelendirý jáne álpetteý túrinde kórsetý, epızootııalyq úderistiń aǵysynyń qarqyndylyǵynyń ózgerýi, janýarlardyń ár-túrli aýrýlarymen zaqymdaný dárejesi). 8. Veterınarııalyq uıym óńdelgen derekter negizinde: 1) alynǵan derekterdiń taldaýyn jáne baǵalaýyn ótkizedi, janýarlar aýrýlarynyń epızootııalyq kúıdiń ózgeristeriniń arasynda sebep saldarlarynyń baılanysyn anyqtaıdy; 2) ákimshilik-aýmaqtyq birliktin dárejesin eskere otyryp baıqaǵan qubylystardyń ózgerisiniń boljamdaryn qurastyrady jáne osyǵan sáıkes derekqordy júrgizedi; 3) janýarlardyń epızootııalyq amandyǵyn qamtamasyzdandyrý suraqtary boıynsha usynystyrdy qurastyrady, barlyq ákimshilik-aýmaqtyq birlikterde, sharýashylyq sýbektilerde jáne janýarlar aýrýynyń qozdyrǵyshtarnyń joıý nemese azaıý faktilerin eskeredi; 4) aqparattyq jáne aqparattyq-taldaýlyq júıelerge, aýlardy, baǵdarlamalyq materıaldardy jáne epızootııalyq monıtorınginiń derekqorlaryn málimetti engizedi, onyń ishinde aqparattyq qoryna kópjyldyq málimetter baıqaýdyń júıesi, sondaı-aq statıstıkalyq regıstirlerge júıelendirgen normatıvtik-anyqtama materıaldary jáne derekqorlar jatady. Janýarlardyń epızootııalyq ıgiligine ózgeristeridiń arasynda sebep saldarlarynyń baılanysyn anyqtaý jáne aýrýdyń minezin aıkyndaý úshin baǵdarlamalyq-tehnologııalyq jáne tehnıkalyq jabdyqtarmen keshendi qamtamasyzdandyrylǵan. 9. Veterınarııalyq uıym epızootııalyq monıtorınginiń keste, esepteme, karta jáne kartografııalyq materıaldar túrinde, qaǵaz jáne elektrondyq túrde resimdeletin, aqparat elektrondyq júıemen jınalatyn, saqtalatyn, óńdeletin nátıjesiniń taldaýyn veterınarııa salasyndaǵy ýákiletti organdarǵa 15 aqpan aıyna deıin, epızootııalyq monıtorıng jasaǵan jyldan keıin bolatyn jylda jiberedi. 10. Epızootııalyq monıtorıng qorytyndylary veterınarııalyq is-sharalardyń tıimdiligi jáne olardyń órshýi men boljaý jáne epızootııa men panzootııalardyń joıý jáne damytý, josparlardy ázirleý (ulttyq, aýmaqtyq jáne vedomstvolyq) veterınarııalyq (epızootııaǵa qarsy) is-sharalarǵa negiz bolyp tabylady. Epızootııalyq monıtorıng júrgizý qaǵıdalaryna qosymsha Nysan Epızootologııalyq zertteý aktisi ___________________________________________________ (epızootologııalyq zertteý aktisiniń ataýy, meken-jaıy) Epızootologııalyq zertteý aktisiniń júrgizý ýaqyty 20__ jylǵy _________ «__» men 20__ jylǵy _________ «__» boıynsha Men _____________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ (epızootologııalyq zertteý júrgizýshiniń tegi,aty, ákesiniń aty (bar bolǵanda), laýazymy) Epızootologııalyq zertteý ________________________________________________ júrgizildi ________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _______________________________________________________ osyǵan baılanysty bekitildi. QORYTYNDY: Usynylǵan málimetter, aýrý qozdyrýshysynyń faktorlary jáne berilý joly______ ________________________________________________________________________________ Júrgizilgen epızootııaǵa qarsy jáne profılaktıkalyq is-sharalar áseriniń baǵasy___ __________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ eskertý: Mynadaı málimetterdi mindetti kórsetýmen epızootııalyq zertteý obektisiniń málimetteri; mamandandyrý, ósiriletin janýarlardyń túri, ustaý talaptary, tolyqtyrmalar, janýarlardy tamaqtandyrý, sýat, jaıylym, aǵyndy sýlardy zararsyzdandyrý sıpattamalary, qı jáne qı jınaýyshtardy tazartý, jemshópti daıyndaý jáne saqtaý talaptary, janýarlardan alynatyn ónimder jáne ónimderdi ótkizý, zalalsyzdandyrý talaptary, janýarlardan alynatyn ónimderdi, janýarlar ónimderin jáne jemshópti sanıtarııalyq óńdeý, turǵyn úılerden mal sharýashylyǵy qurylystarynyń alshaqtyǵy, bogde adamdardyń qatysýynan qalaı qorǵaıtyny, obektide qaraýsyz mysyqtar men ıtterdiń bolýy, aýrý oshaǵy bolǵan kúnde janýarlardyń túri jáne jasy boıynsha toptarymen bolýy, basqa sharýashylyq baılanystar (aýyldyq okrýgterine, ishki saýda obektilerine, qoqystarǵa, et kombınattaryna, etsúıek unyn daıyndaıtyn zavodtarǵa jáne basqa akelingen jáne keltirilgen joldyń úlken ara qashyqtyǵy), janýarlar, shıkizattar, jemshóp jáne janýarlar ónimderi sharýashylyqqa sońǵy ýaqyttarda qaıdan kelgeni, sharýashylyqqa kelgen janýarlardyń tekserýden ótkeni, mal qorymdarynyń (bıotermııalyq shuńqyrlardyń) sanıtarııalyq jaǵdaıy, epızootııalyq jaǵdaıdyń (buryn sondy aýrý jaǵdaıy, kózderi, aýrýdyń taralý joldary, epızootııa nemese panzootııanyń damýy tirkelgeni)sıpattamasy, epızootııaǵa qarsy jáne profılaktıkalyq is-sharalar jáne epızootologııalyq zertteý obektisine qatysty basqa da málimetter. Memlekettik veterınarııalyq dáriger ______________________________________ (ákimshilik-aýmaqtyq birliktiń ataýy) ________________________________________ ________ (tegi, aty, ákesiniń aty(bar bolǵanda)) (qoly) Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2014 jylǵy 26 jeltoqsanda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10021 bolyp engizildi.